Przejdź do treści

Badanie EMG. Na czym polega elektromiografia i jakie są wskazania?

Wykonywanie badania elektromiograficznego
Badanie EMG. Na czym polega elektromiografia i jakie są wskazania? Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Badanie EMG, czyli elektromiografia, jest wykorzystywane szeroko w diagnostyce chorób mięśniowo-nerwowych oraz w kontroli ich przebiegu. Na czym polega to badanie, kiedy jest przydatne i jak interpretować wyniki?

Co to jest badanie EMG?

Elektromiografia (EMG) to jedno z podstawowych badań czynności elektrofizjologicznej grup mięśniowych, pojedynczych mięśni oraz nerwów obwodowych. Dzięki niemu można rejestrować potencjały elektryczne. Jest bardzo przydatne w diagnostyce chorób nerwowo-mięśniowych oraz w monitorowaniu ich przebiegu. Dzięki prawidłowo wykonanemu badaniu możliwa jest ocena przewodzenia parametrów potencjałów elektrycznych do ośrodkowego układu nerwowego oraz nerwami ruchowymi do mięśni.

Badanie EMG pozwala na stwierdzenie uszkodzenia czynności mięśnia, rodzaju (miogenne lub neurogenne), stopnia zaawansowania choroby oraz dynamiki zmian. Dokładny mechanizm działania jest skomplikowany i wykracza poza ramy tego omówienia.

Obecnie w medycynie stosuje się dwa rodzaje elektromiografii:

  • powierzchniową
  • tradycyjną – igłową.

Ta pierwsza wykorzystywana jest coraz powszechniej podczas rehabilitacji oraz w medycynie sportu. Jest nowsza, bardziej nowoczesna, ma mniej inwazyjny charakter niż tradycyjna elektromiografia igłowa.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Naturell Ester-C® PLUS 100 tabletek
57,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Energia, Beauty
Naturell Witamina B Complex Vegan, 180 tabletek
79,99 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Trawienie, Verdin
Verdin Fix, Kompozycja 6 ziół z zieloną herbatą, 2 x 20 saszetek
15,90 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Trawienie, Beauty
Wimin Zestaw z lepszym metabolizmem, 30 saszetek
139,00 zł
Kobieta leży w gabinecie lekarskim podłączona pod EEG

Elektromiografia – jak wygląda badanie?

Potencjały elektryczne badane za pomocą elektromiografii tradycyjnej rejestruje się przy pomocy elektrod igłowych umieszczanych w mięśniu, który początkowo jest w spoczynku, następnie w niewielkim skurczu, a ostatecznie podczas wysiłku. Procedurze mogą być poddane wszystkie grupy mięśniowe lub pojedyncza jednostka ruchowa. W pierwszym przypadku stosuje się elektrody igłowe wprowadzane prostopadle aż do brzuśca danego mięśnia, w drugim – przyczepiane do skóry. Osoba przeprowadzająca badanie stymuluje nerwy, co może być nieprzyjemne lub nawet bolesne dla pacjenta.

Jak się przygotować do badania EMG metodą igłowa? Aby móc je wykonań, nie trzeba być na czczo, a leków przyjmowanych na stałe zazwyczaj nie odstawia się. Należy jednak poinformować lekarza o przyjmowaniu warfaryny, acenokumarolu, heparyny, aspiryny oraz innych leków przeciwpłytkowych. Przed elektromiografią należy umyć i wysuszyć badaną część ciała. Po badaniu pacjent może odczuwać dyskomfort, ból lub osłabienie diagnozowanych mięśni, na szczęście dolegliwości po kilku godzinach mijają.

Elektromiografię powierzchniową wykonuje się natomiast przy pomocy elektrod, które umieszcza się na skórze, a wyniki odczytuje się na ekranie komputera. Jest całkowicie bezbolesne. Aparatura EMG umożliwia ocenę symetryczności potencjałów. Wbrew obawom niektórych pacjentów, badanie EMG wykonane tą metodą, jest wiarygodne i można polegać na jego wynikach.

Dla kogo jest badanie EMG?

Elektromiografię wykonuje się w diagnostyce chorób obwodowego układu nerwowego oraz mięśni. Zazwyczaj pierwsze badanie przeprowadzane jest, kiedy pojawią się objawy w postaci osłabienia kończyn, spastyczności, czyli nadmiernego napięcia grup mięśniowych. Czasem wykonuje się ją także u osób będących po urazach. Zastosowanie znalazła również w kontroli zmian podczas choroby lub w trakcie powrotu do zdrowia.

Wskazaniem do elektromiografii są stany takie, jak:

  • osłabienie mięśni: pojedynczych lub całej grupy,
  • różnicowanie chorób neurogennych od miogennych, niedowładów ośrodkowych i psychogennych,
  • różnicowanie przyczyn bólów nerwowych – zespoły korzeniowo-szyjne oraz lędźwiowo-krzyżowe (rwa barkowa, rwa kulszowa),
  • zespoły uciskowe, gdy dochodzi do uszkodzenia nerwów np. zespół cieśni nadgarstka, zespół cieśni kanału stępu,
  • wykazanie zaburzeń przewodnictwa w zespołach miastenicznych,
  • potwierdzenie uszkodzenia wielu nerwów – polineuropatii,
  • kontrola po obwodowym uszkodzeniu nerwów,
  • podejrzenie chorób wrodzonych – dystrofii mięśniowej,
  • stwardnienie zanikowe boczne,
  • rdzeniowy zanik mięśni.

Badania EMG coraz częściej przeprowadza się również ze względu na zespół cieśni nadgarstka, który jest schorzeniem dotykającym przede wszystkim osoby pracujące przy komputerze, wykorzystujące do tego wyłącznie mięśnie nadgarstka.

Przeciwwskazaniami do wykonania elektromiografii są: posiadanie wszczepionego rozrusznika serca oraz metalowych elementów w sercu lub w badanej części ciała.

Warto wspomnieć, że dodatkowym badaniem, stosowanym często w celu oceny nerwów obwodowych, a w szczególności ich właściwości elektrycznych (przewodnictwa impulsów wędrujących wzdłuż włókien czuciowych, ruchowych lub mieszanych) jest elektroneurografia (badanie NCS). Podczas badania elektroneurograficznego wykonywana jest stymulacja badanego nerwu odpowiednią elektrodą.

Elektromiografia – cena badania

Elektromiografię można wykonać bezpłatnie w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. W innym przypadku jej koszt zależy od ilości mięśni poddawanych badaniu oraz techniki elektromiografii. Cena próby miastenicznej to ok. 200 zł, badanie jednego mięśnia – ok. 80 zł, ocena drżenia elektrodami powierzchownymi – ok. 200 zł, a igłowymi – 300 zł. Procedura wykonywana u dzieci może być droższa, często trzeba doliczyć także koszt konsultacji u neurologa.

Lekarka trzyma dłoń pacjentki z zespołem cieśni nadgarstka

Normy i interpretacja wyników badania EMG

Zapis elektromiogramu wygląda nieco jak elektrokardiogram. Obrazuje wahania o różnej amplitudzie, częstotliwości i okresowości. Gdy mięsień zaczyna się kurczyć, wielkość amplitudy tych oscylacji mieści się w granicach 100–150 μV, a w stanie maksymalnego skurczu 100–3000 μV. Wskaźniki te są zależne od wieku pacjenta i jego rozwoju fizycznego. Nieprawidłowy wykres może być wywołany warstwą tłuszczu podskórnego w obszarze badań a także zaburzeniami krzepnięcia krwi.

Pierwotne choroby mięśni (np. zapalenie mięśni lub dystrofia mięśniowa) wpływają na zmniejszenie amplitudy oscylacji.  W zależności od stopnia zaawansowanie choroby wskaźniki będą pokazywać inne wyniki: w początkowej fazie do 500 μV, w fazie końcowej – nawet do 20 μV. Na wykresie EMG w tym czasie liczba potencjałów mieści się w granicach normy, zmniejszają się jednak: amplituda i czas ich trwania.

Gdy mamy do czynienia z polineuropatią (uszkodzeniem wielu nerwów czuciowych i ruchowych), elektromiografia powierzchniowa rejestruje spadek oscylacji oraz pojedyncze biopotencjały o różnej amplitudzie i częstotliwości. Na zapisie EMG zobaczymy wielofazowe względnie normalne biopotencjały.

Amiotrofie rdzeniowe  wyglądają na wykresie EMG jak ostre fale. W przypadku elektromiografii powierzchniowej tzw. drżenie pęczkowe obserwowane jest w stanie spoczynku, a przy napięciu mięśniowym pojawiają się potencjały o wysokiej częstotliwości i amplitudzie. Miastenia (choroba, w której dochodzi do zaburzeń w przekazywaniu impulsów z zakończeń nerwów ruchowych do mięśni) objawia się spadkiem amplitudy oscylacji podczas powtarzanej stymulacji rytmicznej mięśnia. Zespoły miotoniczne (stany charakteryzujące się niemożnością natychmiastowego rozkurczu po skurczu mięśni szkieletowych) są przyczyną niskiej amplitudy i wysokiej częstotliwość aktywności elektrycznej podczas relaksacji mięśni po skurczu, która stopniowo zanika.

Choroba Parkinsona i choroba Minora (drżenie samoitne) wizualizują się na zapisie elektromiograficznym jako seria rytmicznych “salw” wzrostu amplitudy oscylacji i jej późniejszego spadku. Czas trwania i częstotliwość takich “salw” zależy od tego, gdzie umiejscowiony jest proces patologiczny.

 

Bibliografia:

Bradley WG, Daroff RB, Fenichel GM, Jankovic J: Neurologia w praktyce klinicznej. Lublin: Wydawnictwo Czelej, 2006.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Nerw sromowy – budowa, funkcje, przyczyny neuralgii nerwu sromowego

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

Gęsia stopka – co to jest, jak długo boli, jak wyleczyć stan zapalny kolan

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Guzek pod pachą - Kobieta bada palcami pachę.

Martwi cię guzek pod pachą? Poznaj przyczyny, objawy i metody diagnostyczne zmian pod pachami

„Ważny jest ruch, ale równie istotne jest to, jaki on pozostawia w nas ślad”. O Metodzie Feldenkraisa i edukacji ruchowej jako drogi do samopoznania mówi Marta Górna-Wiszniewska

Akatyzja – gdy bezruch staje się wyzwaniem. Jak leczy się zespół niepokoju ruchowego?

Złamanie kości śródstopia – objawy, rodzaje, leczenie

Bunionette – czym się charakteryzuje i jak leczyć haluks małego palca?

Płyn mózgowo-rdzeniowy – funkcje, wskazania do badania i interpretacja wyniku

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

Opryszczkowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Neuroplastyczność mózgu – ćwiczenia. Jak ją zwiększyć?

Neurogeneza w wieku płodowym i dorosłym – jak ją aktywować?

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

×