Przejdź do treści

Chemioterapia – skutki leczenia systemowego. Rodzaje leczenia

chemioterapia - smutna kobieta z kroplówką
Fot. RFBSIP / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Jednym z rodzajów leczenia systemowego raka jest chemioterapia, która opiera się na przyjmowaniu leków cytostatycznych. Stosowana jest w leczeniu wielu nowotworów jako podstawa lub uzupełnienie terapii. Chemioterapię paliatywną wprowadza się do terapii w celu łagodzenia objawów.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

To, ile trwa chemioterapia, zależy od rodzaju nowotworu, zaawansowania choroby oraz odpowiedzi organizmu na leczenie. W wyniku terapii może dojść do poważnych skutków ubocznych, które dotykają niemal wszystkich komórek ciała, gdyż chemioterapia nie działa wybiórczo na komórki nowotworowe.

Na czym polega chemioterapia?

Jedną z podstawowych metod leczenia przeciwnowotworowego jest leczenie cytotoksyczne, czyli inaczej chemioterapia. Polega na przyjmowaniu substancji niszczących komórki nowotworowe. Celem chemioterapii nowotworów złośliwych jest eliminacja komórek rozwijającego się raka oraz zahamowanie ich rozwoju i przeciwdziałanie podziałom.

Najczęstszą drogą podania chemii jest droga dożylna. W przypadku chemioterapii doustnej pacjent przyjmuje tabletki, kapsułki lub płyny.

Chemioterapia – rodzaje

Chemioterapia może zostać wdrożona do leczenia jako jedyna metoda terapii. Tyczy się to nowotworów chemiowrażliwych: białaczek, chłoniaków i niektórych nowotworów jądra. Leczenie można stosować łącznie z radioterapią i jest to tak zwana radiochemioterapia.

Chemioterapia indukcyjna (inaczej chemioterapia neoadjuwantowa lub chemioterapia przedoperacyjna) to specjalny rodzaj leczenia, który polega na zastosowaniu chemii przed leczeniem operacyjnym w celu zmniejszenia masy nowotworu. Skuteczna jest między innymi w raku piersi.

Chemioterapia adiuwantowa (chemioterapia uzupełniająca) to metoda leczenia pooperacyjnego, mająca na celu usunięcie pozostałych po zabiegu komórek, których nie udało się wyciąć.

Ostateczną możliwością jest stosowanie chemioterapii paliatywnej, która nie ma na celu wyleczenia nowotworu, ale łagodzi dolegliwości związane z ogniskiem pierwotnym raka oraz jego przerzutami.

Ile trwa chemioterapia?

Leczenie chemioterapeutykami planuje się w tzw. cyklach. Długość chemioterapii zależy od rodzaju oraz zaawansowania nowotworu, a także od reakcji pacjenta na leczenie i występowania skutków ubocznych.

Cykl chemioterapii standardowo wynosi od 1 tygodnia do 1 miesiąca. Cykle powtarza się co 3 tygodnie, by umożliwić skorygowanie zaburzeń powstałych podczas leczenia (między innymi zmniejszenie białych krwinek). Czasami konieczne jest przerwanie chemioterapii z powodu nasilających się skutków ubocznych.

Przyjmowanie chemii nie zawsze wymaga hospitalizacji. Osoby w dobrym stanie mogą otrzymywać ją na oddziale dziennym chemioterapii. Wówczas przyjęcie do szpitala oraz wypis następują tego samego dnia.

Chemioterapia – skuteczność

To, jak zadziała chemioterapia, zależy od typu histologicznego nowotworu, jego podatności na zastosowaną chemię oraz stanu ogólnego i tolerancji pacjenta. Zdarza się, że choć chemioterapia skutecznie działa na komórki nowotworu, konieczne jest jej odstawienie ze względu na efekty uboczne – oprócz raka niszczone są zdrowe komórki organizmu.

Do oceny skuteczności chemioterapii używa się 4 kategorii:

  • odpowiedź całkowita, kiedy ustąpią wszystkie objawy,
  • odpowiedź częściowa – zmniejszenie o co najmniej 30% zmian wyjściowych,
  • stabilizacja choroby – odpowiedź nie spełnia powyższych kryteriów,
  • progresja choroby, gdy dochodzi do zwiększenia się zmian lub powstania nowych.

Zobacz także

Chemioterapia – skutki uboczne

Chemioterapia, choć skutecznie niszczy komórki nowotworowe, przynosi wiele efektów ubocznych, do których należą głównie:

  • obniżenie odporności na infekcje – gorączka, ból gardła mogą wymagać hospitalizacji,
  • mdłości i wymioty – zapobiega się im przez zastosowanie odpowiednich leków, konieczna jest zmiana diety na lekkostrawną oraz regularne przyjmowanie posiłków,
  • utrata włosów – odrastają po zaprzestaniu leczenia,
  • zaparcia lub biegunki,
  • ogólne osłabienie organizmu,
  • zmniejszenie poziomu komórek we krwi,
  • zaburzenia czucia w obrębie stóp i dłoni.

Chemioterapia a płodność

W trakcie chemioterapii należy stosować antykoncepcję, bowiem u poczętego w jej trakcie płodu mogą powstać różne wady wrodzone. U niektórych kobiet miesiączki mogą stać się nieregularne lub całkowicie zaniknąć. W przypadku mężczyzn niektóre rodzaje chemioterapii powodują niepłodność, co należy brać pod uwagę przy planowaniu potomstwa.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Wielkopolskie Centrum Onkologii. Poradnik dla pacjentów https://www.wco.pl/wp-content/uploads/2015/08/chemioterapia.pdf

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak Polacy oceniają szpitale?

Pacjenci i pacjentki ocenili polskie szpitale. Najczęściej narzekali na brak poszanowania prawa do intymności i kiepskie jedzenie

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa. Unikaj jak ognia!

Lekarze Kliniki Otolaryngologii CMKP przeprowadzili udaną operację rzadkiego guza szyi

Wielki sukces polskich specjalistów! Lekarze z klinik CMKP i WUM przeprowadzili udaną operację rzadkiego guza szyi

Lampa UV do manicure

Manicure z użyciem lamp UV powoduje raka? Polscy onkolodzy komentują

„Kiedy usłyszałam diagnozę, pomyślałam sobie: Czyli że co? Ja za pół roku umrę? Mam 28 lat!”. Rozmawiamy z Patrycją Lisiecką, która stworzyła projekt fotograficzny Młode z Rakiem

Dłonie

Dziewczynce amputowano wszystkie kończyny. Winą błędna diagnoza lekarzy

Katarzyna Grochola przeszła operację nowotworu płuca. "Walka z chorobą polega na tym, żeby się po pierwsze nie przestraszyć"

Katarzyna Grochola przeszła operację nowotworu płuca. „Walka z chorobą polega na tym, żeby się po pierwsze nie przestraszyć”

Chris Evert

Ikona tenisa Chris Evert o swoich zmaganiach z ciężką chorobą: „Na 90 procent już do mnie nie wróci”

Jeden z najlepszych szpitali na świecie znajduje się w Krakowie. „Za konsolą robota i chirurg, i chirurżka mają taką samą doskonałość”, mówi prezeska Joanna Szyman

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Krzysztof Szewczyk

Krzysztof Szewczyk po latach wyznał, dlaczego zniknął z telewizji. Dziennikarz zmagał się ze śmiertelną chorobą

Inteligentny nóż jest w stanie wykryć nowotwór w ciągu kilku sekund

To prawdziwy przełom w diagnostyce raka! Inteligentny nóż jest w stanie wykryć nowotwory macicy w ciągu kilku sekund

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka / AdobeStock

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka

Trzynastolatka została wyleczona z „nieuleczalnej” białaczki. To wielki sukces lekarzy, którzy zastosowali nowatorską terapię

Jedna, "centralna" kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jedna, „centralna” kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jak opanować przetłuszczające się włosy? Kosmetyki i domowa pielęgnacja

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

Hailey Bieber po raz kolejny w tym roku ma problemy ze zdrowiem. Tym razem chodzi o zmianę na jajniku

Hailey Bieber po raz kolejny w tym roku ma problemy ze zdrowiem. Tym razem chodzi o zmianę na jajniku

W Polsce z powodu raka sromu umiera w Polsce 200 kobiet. "Niemal powszechny brak badań sromu ma konsekwencje dla pacjentów" - podkreśla Marta Frej

W Polsce z powodu raka sromu umiera rocznie 200 kobiet. „Niemal powszechny brak jego badań ma konsekwencje dla pacjentów” – podkreśla Marta Frej

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?