Przejdź do treści

Co może się stać, jeśli nie przestrzegasz zaleceń lekarzy?

Co może się stać, jeśli nie przestrzegasz zaleceń lekarzy? Zdj: rawpixel
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
koronawirus, śmiertelność
Co 15 sekund umiera osoba zakażona koronawirusem
profilaktyka próchnicy u dzieci
Pasty bez fluoru lepsze dla dzieci? „Szkodliwa to jest niewiedza i jej bezmyślne szerzenie!”
Religa i Zembala znowu przy stole operacyjnym. Synowie poszli w ślady znanych ojców
Mamy największe szkody w historii edukacji. Wszystko przez pandemię koronawirusa
Policjantki
95-lecie powołania Policji Kobiecej. Z tej okazji policjantki nagrały film, w którym pokazują, jak łączą pracę z życiem prywatnym

Średnio co drugi chory nie przestrzega prawidłowo zaleceń terapeutycznych – szacuje Światowa Organizacja Zdrowia. Tymczasem dobra współpraca pomiędzy lekarzem a pacjentem to bardzo ważny element leczenia i ma szczególnie znaczenie w przypadku chorób przewlekłych. Jakie konsekwencje może mieć zlekceważenie zaleceń?

Kiedy w 2019 roku Narodowy Fundusz Zdrowia opublikował raport dotyczący leczenia nadciśnienia tętniczego w Polsce, okazało się, że mniej niż 50 proc. pacjentów borykających się ze zbyt wysokim ciśnieniem, którzy przyjmują leki samodzielnie, zgłasza się po pół roku po kolejną porcję lekarstw. Tymczasem by osiągnąć założone cele terapeutyczne chory powinien przestrzegać zaleceń lekarskich minimum w 80 proc. (czyli powinien przyjąć co najmniej 80 proc. zalecanych dawek leków). Analiza NFZ-u wykazała, że 29 proc. polskich pacjentów trzyma się zaleceń terapeutycznych w mniej niż 40 proc. Co więcej, 30 proc. chorych nie wykupuje nawet recepty. Oznacza to, że wielu pacjentów nie leczy się prawidłowo – z narażeniem zdrowia, a nawet życia!

Wielu pacjentów nie leczy się prawidłowo

Według ekspertów przyczyny tego zjawiska leżą zarówno po stronie pacjentów, jak i lekarzy. Nieprawidłowa komunikacja ze specjalistą, nieangażowanie chorego w ustalanie planu terapii, stan psychiczny pacjenta, jego osobowość czy sytuacja materialno-ekonomiczna – to niektóre przyczyny prowadzące do nieprzestrzegania zaleceń. Pogorszenie funkcji poznawczych u starszych pacjentów powoduje, że osoby w podeszłym wieku, które mają problemy z pamięcią, pomijają niekiedy ustalone dawki leków. Co więcej, mogą mieć także problem ze zrozumieniem informacji przekazywanych przez lekarza na temat choroby oraz leczenia.

istockphoto.com

Sęk w tym, że lekarze często nie wiedzą, że pacjenci lekceważą – świadomie bądź nie – zalecenia terapeutyczne. „Idealny model współpracy pacjenta z lekarzem jest bardzo prosty – pacjent źle się czuje, więc idzie do lekarza, który go bada, diagnozuje i wybiera odpowiednią terapię, do której chory w pełni się stosuje i po odpowiednim czasie zdrowieje. Zyskują obie strony, bo pacjent powraca do zdrowia, a lekarz ma satysfakcję z dobrze wykonanej pracy. Czy jednak taki wzorcowy model funkcjonuje w rzeczywistości? W niektórych przypadkach na pewno tak, ale wiele badań wskazuje, że na co dzień relacja lekarz–pacjent jest dużo bardziej skomplikowana” – piszą autorzy publikacji „Jak poprawić stopień przestrzegania zaleceń terapeutycznych i jakość współpracy lekarz–pacjent?”.

Powikłania mogą być groźniejsze niż choroba

Chociaż nieprzestrzeganie zaleceń terapeutycznych zwykle kojarzy się z pomijaniem dawek leków, zdarza się, że pacjenci przyjmują zbyt duże dawki. Robią tak, bo liczą na szybszy i wyraźniejszy efekt leczenia. Nie zdając sobie sprawy, czym może grozić nieprzestrzeganie zaleceń. Wielu lekceważy choćby takie zalecenia jak to, by zostać w łóżku, wypoczywać, nie pracować. – To niestety bardzo częsty i poważny błąd, jaki popełniają chorzy. Szczególnie w pozornie niegroźnych infekcjach górnych dróg oddechowych, nieżycie nosa czy grypie o lekkim przebiegu – wymienia dr n.med. Michał Chudzik, internista, kardiolog, Medicover Polska. – Takie nierozważne postępowanie może skutkować tym, że powikłania po tych chorobach będą groźniejsze niż sama choroba.

Dr Michał Chudzik tłumaczy, że każda infekcja, nawet o lekkim przebiegu, to ogromna mobilizacja dla całego układu odpornościowego. – Nie zdajemy sobie sprawy, ile uruchamia się wtedy komórek, enzymów, a nawet całych układów do walki z jedną „małą” grypą. To właśnie infekcje wirusowe, czyli grypy i nieżyty nosa mobilizują praktycznie każdy element układu immunologicznego. Do tego potrzebne są liczne mikroelementy oraz bardzo dużo energii. Jeżeli w tym czasie będziemy pracować, uprawiać sport – co jest bardzo niebezpieczne i bezwzględnie przeciwwskazane! – ta energia będzie zabrana od naszego układu odpornościowego do realizowania codziennych czynności – wyjaśnia ekspert.

Jak dodaje dr Chudzik, trzeba również pamiętać, że w tym czasie organizm celowo się broni i stara się rezerwy energetyczne przekazywać dla obrony przed infekcją, więc każda nasza aktywność, praca, stres powodują łatwiejsze męczenie i dłuższą regenerację niż w okresie zdrowia. Jeżeli jednak będziemy „płynąć pod prąd” i wykonywać aktywności pomimo większego osłabienia i zmęczenia, bardzo szybko zabierzemy możliwość obrony naszego organizmu przed rozszerzeniem infekcji. A to może doprowadzić do zakażenia innych organów – np. serca!

Nie odstawiaj leków na własną rękę

„Im słabiej pacjent współpracuje, tym mniejsza skuteczność leczenia” – zwracają uwagę autorzy pracy „Jak poprawić stopień przestrzegania zaleceń terapeutycznych i jakość współpracy lekarz–pacjent?”. „Pacjent postępujący niezgodnie z planem terapeutycznym naraża się na pogorszenie stanu zdrowia, co zależnie od danej sytuacji medycznej może mieć różne konsekwencje. Najpoważniejszym i najbardziej tragicznym skutkiem może być przedwczesny zgon. Oczywiście w większości przypadków nie jest to rezultat natychmiastowy, jednak w badaniach potwierdzono, że wraz ze spadkiem poziomu przestrzegania zaleceń wzrasta prawdopodobieństwo śmierci chorego”.

Szczególnie groźne jest wcześniejsze odstawienie leków, zwłaszcza antybiotyków. Często zdarza się bowiem, że objawy choroby ustąpią zanim zakończymy stosowanie leków według wskazań lekarza.

– Antybiotyki to substancje wytwarzane przez mikroorganizmy, które hamują wzrost i podziały innych mikroorganizmów. Stosuje się je w leczeniu wszelkiego rodzaju zakażeń bakteryjnych. Aby w pełni skutecznie spełniały swoje zadania, muszą być stosowane: w odpowiedniej dawce, o określonej godzinie lub w ustalonych przedziałach czasowych, przez cały zlecony przez lekarza czas. Ten ostatni punkt jest niezwykle istotny, ale bardzo często nieprzestrzegany przez pacjenta. Po wstępnym okresie leczenia obniża się liczba bakterii chorobotwórczych, co bardzo często zmniejsza objawy choroby. Chory ma poczucie, że już jest wyleczony i przestaje przyjmować antybiotyk. Niestety, wiele bakterii chorobotwórczych wciąż pozostało w organizmie. Mogą one w czasie np. kolejnego osłabienia organizmu uaktywnić się i spowodować nawrót choroby – wyjaśnia dr Michał Chudzik.

 

slonce

Jak dodaje internista, po drugie (i może jeszcze groźniejsze) bakterie, które pozostały w organizmie, mogą zbudować odporność na dany antybiotyk. Co oznacza, że przy nawrocie choroby trzeba będzie stosować silniejszy antybiotyk, a to często oznacza również więcej działań niepożądanych – mówi dr Chudzik.

Powodzenie procesu terapeutycznego, jak czytamy we wspomnianej wcześniej publikacji, w dużym stopniu zależy od motywacji pacjenta do postępowania według planu terapii. Leczenie bowiem – szczególnie chorób przewlekłych – bardzo często wiąże się nie tylko z przyjmowaniem leków, ale również ze zmianą stylu życia i rezygnacją z negatywnych nawyków.

Bibliografia

https://journals.viamedica.pl/choroby_serca_i_naczyn/article/view/45491/37756.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Stosowanie NLPZ / istock

Stosując lek, warto znać orientacyjny czas jego działania. Czy wiesz, ile działa twój lek przeciwbólowy?

Polski lek na koronawirusa? Prawdopodobnie już pod koniec sierpnia

Polski lek na koronawirusa? Prawdopodobnie już pod koniec sierpnia

lekarze w maseczkach, koronawirus, lek na koronawirusa

Wreszcie jest skuteczny lek na koronawirusa? Świetny wynik badań nad zastosowaniem interferonu

Probówki w laboratorium

Ile będzie kosztować remdesivir – lek na COVID-19? Za kurację trzeba będzie zapłacić prawie 10 tysięcy złotych

Lek na COVID-19? Krajowa Organizacja Weryfikacji Autentyczności Leków przestrzega: uważaj na fałszywe produkty

Lek na COVID-19? Krajowa Organizacja Weryfikacji Autentyczności Leków przestrzega: uważaj na fałszywe produkty

Polekowe wypadanie włosów / unsplash

Czy leki mogą powodować łysienie? Ekspert Kosmetyczny wyjaśnia

6 błędów, które popełniamy, przyjmując lekarstwa. Zobacz, które nawyki lepiej zmienić

Leczenie a wiara. Dr Hospice: "Naprawdę nie ma to znaczenia, w co wierzy lekarz. Znaczenie ma to, w co wierzy pacjent"

Leczenie a wiara. Dr Hospice: „Naprawdę nie ma to znaczenia, w co wierzy lekarz. Znaczenie ma to, w co wierzy pacjent”

WHO ogłosiło przełom w poszukiwaniu leku na COVID-19. "To pierwsze sprawdzone leczenie, które zmniejsza śmiertelność u pacjentów z COVID-19"

WHO ogłosiło przełom w walce z COVID-19. Jest pierwszy lek, którego skuteczność została potwierdzona klinicznie

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

kobieta z dzieckiem w aptece

W aptekach zabraknie leków? Przedstawiciele branży farmaceutycznej ostrzegają

Jonoforeza. Na czym polega zabieg? Wskazania i przeciwwskazania

Jonoforeza – na czym polega zabieg? Wskazania i przeciwwskazania

Starsze osoby w sanatorium

Koronawirus w Polsce. Sanatoria i uzdrowiska nie działają – czy powinnyśmy dokonać zwrotu skierowania na leczenie uzdrowiskowe? Odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta

Interakcje leków - czego nie powinniśmy łączyć z innymi lekami, żywnością lub alkoholem?

Interakcje leków – czego nie powinniśmy łączyć z innymi lekami, żywnością lub alkoholem?

Aspiryna w słoiczku na leki

Aspiryna nie dla dzieci. Może powodować zagrożenie zdrowia a nawet życia. Ostrzega farmaceutka

Czym jest partnerski model relacji lekarz-pacjent i dlaczego jest skuteczny? Wyjaśnia dr Michał Błoch

Czym jest partnerski model relacji lekarz-pacjent i dlaczego jest skuteczny? Wyjaśnia dr Michał Błoch

Gorycz w ustach - co oznacza gorzki smak rano lub po lekach?

Gorycz w ustach – co oznacza gorzki smak rano lub po lekach?

Leki immunosupresyjne - czym są i jak działają na organizm?

Leki immunosupresyjne – czym są i jak działają na organizm?

Farmaceutka w aptece - koronawirus

Ministerstwo Zdrowia wprowadziło reglamentację leków Arechin i Plaquenil. Mają trafić przede wszystkich do szpitali z chorymi na COVID-19

Leki przeciwwirusowe - na grypę i inne wirusy

Leki przeciwwirusowe – na grypę i inne wirusy

Płyn Lugola. Skład, zastosowanie i dawkowanie

Płyn Lugola. Skład, zastosowanie i dawkowanie

Zaburzenia lękowe - co to, objawy, diagnoza, leczenie

Zaburzenia lękowe – czym są? Jak sobie z nimi radzić?

Półka w aptece z lekami

Polska zatwierdziła Arechin, jako lek wspomagający w leczeniu koronawirusa

Leki w aptece

Choroba Parkinsona. Chorzy muszą się liczyć z przerwami dostępu do leku

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wegański chłodnik z botwinką. Bez mleka i jajek, ale z zaskakującymi dodatkami