Przejdź do treści

Co to jest hemiplegia? Etiologia i objawy zjawiska, rehabilitacja usprawniająca

kobieta trzymająca się za rękę
Fot. aijiro / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Musimy przestać wierzyć w te medyczne mity! Wraz z ekspertami obaliliśmy 10 z nich
Flower photo created by freepik - www.freepik.com
Zastanawiałaś się kiedyś, jak to jest wybierać między ciepłym posiłkiem a komfortem podczas okresu? One tak. I postanowiły coś z tym zrobić!
łóżko para nóg
Jak wywabić plamy po seksie z pościeli? Poznaj kilka przydatnych trików
Które ćwiczenia na macie najlepiej wyrzeźbią twoje ciało? Odpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Dieta a choroba tarczycy. O najczęściej popełnianych błędach pisze dietetyczka Anna Reguła

Hemiplegia oznacza porażenie jednej strony ciała, czyli brak możliwości poruszania lewą lub prawą połową ciała, łącznie z mięśniami twarzy. Jest to zaburzenie na tle neurologicznym, objawiające się zespołem symptomów somatycznych, wymagających rehabilitacji ruchowej.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Ćwiczenia na hemiplegię dobierane są w zależności od charakteru schorzenia, które może przybrać postać hemiplegii spastycznej lub wiotkiej. Proces usprawniania pacjenta jest zwykle długotrwały i wymaga interdyscyplinarnego podejścia, uwzględniającego nierzadko psychoterapię i terapię zajęciową.

Co to jest hemiplegia?

Hemiplegia to porażenie połowicze mięśni jednej połowy ciała, charakteryzujące się upośledzeniem wykonywania czynności motorycznych kończyną górną i dolną, oraz mięśni twarzy, co oznacza, że schorzenie może występować jako hemiplegia lewostronna lub prawostronna. To objaw rozwijający się na tle neurologicznym, który może przybrać charakter wiotki i spastyczny. Zwykle jednak ostateczną formą schorzenia jest hemiplegia spastyczna. Wiotkość, czyli osłabienie mięśni, jest etapem przejściowym przed zesztywnieniem układu ruchu, powstaniem przykurczów i utrwaleniem nieprawidłowych wzorców ruchowych. Pacjent z hemiplegią wymaga kompleksowej rehabilitacji ruchowej i fizykoterapii. Często w przebiegu leczenia praktykuje się wsparcie psychologiczne chorego i jego najbliższej rodziny oraz angażuje się innych specjalistów w zależności od potrzeb somatycznych i kondycji psychicznej pacjenta.

Kobieta obejmująca się wokół głowy

Hemiplegia wiotka i spastyczna

Hemiplegia wiotka to rodzaj porażenia połowiczego ciała charakteryzujący się znacznym obniżeniem lub zniesieniem napięcia mięśniowego oraz odruchów mięśniowo-ścięgnistych. Zaburzenie tego typu przejawia tendencję do szybkiego zaniku mięśniowego, tzw. odnerwienia. Z kolei hemiplegia spastyczna, inaczej kurczowa, oznacza wzmożone napięcie mięśniowe ze zniesieniem odruchów powierzchniowych, ale nasileniem odruchów głębokich. Hemiplegia tego rodzaju charakteryzuje się oporem mięśni na ich bierne rozciąganie, rozwija się zwykle w następstwie hemiplegii wiotkiej i ma tendencję do nasilania się pod wpływem zmiany kierunku i szybkości rozciągania oraz dodatkowych bodźców zewnętrznych, np. dotyku drugiej osoby.

Hemiplegia lewostronna i prawostronna – przyczyny

Hemiplegia powstaje na skutek uszkodzeń drogi korowo-rdzeniowej w mózgu w przebiegu działania czynników organicznych lub mechanicznych na ośrodkowy układ nerwowy. Schorzenie rozwija się po przeciwnej stronie ciała niż lokalizacja uszkodzeń, np. hemiplegia lewostronna jest efektem zaburzenia pracy prawej półkuli mózgu. Czynnikami sprzyjającymi powstaniu porażenia połowiczego są np.: zawały mózgu, udary krwotoczne i guzy mózgu uciskające i uszkadzające ośrodki odpowiedzialne m.in. za napięcie i funkcje motoryczne danej połowy ciała. Powstaniu hemiplegii sprzyjają również stwardnienie rozsiane, zapalenie opon mózgowych i ropnie mózgu.

Zobacz także

Hemiplegia – objawy

Dominującym objawem hemiplegii jest porażenie napięcia mięśni połowy ciała. Wiotka i spastyczna postać schorzenia utrudniają wykonywanie podstawowych czynności samoobsługowych, np. toalety, przygotowania i spożywania posiłków, komunikacji interpersonalnej czy ubierania się. Szczególnie kłopotliwe jest chodzenie. Hemiplegię charakteryzuje sylwetka Wernickego-Manna, wynikająca ze wzmożonego napięcia mięśni prostowników kończyny dolnej oraz zginaczy kończyny górnej (przy czym ręka ustawiona jest przywiedzeniowo w stawie barkowym i zgięciowo w łokciu z przedramieniem w pronacji i dłonią zaciśniętą w pięść ze schowanym kciukiem). Postawie tego typu towarzyszy chód kosząco-brodzący, czyli zakreślanie półkola porażoną nogą przy wykroku, oraz brak koordynacji ruchowej z ruchami kończyny górnej po tej samej stronie. W fazie opadania stopy noga hemiplegiczna podpiera się od palców do pięty i ma tendencję do opadania z przeprostem w kolanie. Objawom hemiplegii towarzyszą stany depresyjne, złość i irytacja. Schorzenie bywa często przyczyną bólu spoczynkowego i zwiększa ryzyko powstania odleżyn.

Hemiplegia – ćwiczenia

Celem rehabilitacji jest przywrócenie utraconych umiejętności ruchowych i utrwalenie funkcjonalności porażonych kończyn. Ćwiczenia w hemiplegii ukierunkowane są na otwarcie dłoni i wyprost w stawie łokciowym, a także odbudowanie wzorca chodu. Terapię ruchową rozpoczyna się od ćwiczeń biernych i czynno-biernych kończyn, nauki zmiany pozycji ułożeniowych i stopniowej pionizacji w łóżku. Z czasem treningi uzupełnia się o pionizację do siadu i stania, ćwiczenia czynne, wspomagane, samowspomagane, siłowe, koordynacyjne i naukę chodzenia. Po uruchomieniu pacjenta prowadzi się ćwiczenia funkcjonalne dłoni oraz ogólnousprawniające treningi w zakresie samoobsługi.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Dr Katarzyna Pogoda

„Wielką radość sprawia mi obserwowanie, jak kobiety po leczeniu świetnie się realizują, zmieniają podejście do życia, nabierają sił i energii do działania” – mówi dr Katarzyna Pogoda, onkolog kliniczny

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

Zainteresują cię również:

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta rozciąga się

Mięśnie dna miednicy – jak ćwiczyć i co źle wpływa na ich pracę? Tłumaczy fizjoterapeutka Gosia Włodarczyk

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?