Przejdź do treści

Ropień – przyczyny, objawy, leczenie. Rodzaje ropni

kobieta, nakładająca maść na problemy skórne twarzy
Czym jest ropień i jakie są rodzaje ropni? Fot. Africa Studio / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta
Nowe przepisy dotyczące zasiłku chorobowego i macierzyńskiego. Zmiany wejdą w życie od 2022 roku
Pij wodę jesienią! Poznaj 4 najważniejsze powody, dla których warto to robić
Skąd się bierze nudny seks? Wyjaśnia Alicja Długołęcka
Kobieta siedzi przy stole z książką
Naukowcy odkryli przeciwciała, które niszczą stare komórki. Dzięki temu będzie można spowolnić procesy starzenia?
Zendaya
Zendaya wyznała, że social media wyzwalają u niej stany lękowe. „Staję się niespokojna, za dużo myślę i analizuję”

Ropień jest wywołany przez bakterie, zwykle gronkowca lub beztlenowce. Tworzy się na skutek zbierania się ropy w tkankach. Może być niebezpieczny dla zdrowia i życia – nie należy go lekceważyć. Leczenie ropnia często polega na podawaniu antybiotyków lub na chirurgicznym usunięciu.

Czym jest ropień?

Ropień to nic innego jak zebrana ropa. To wydzielina będąca połączeniem rozpuszczonych mas martwiczych i bakterii. Do powstania ropy dochodzi w wyniku działania komórek odpornościowych – makrofagów i neutrofili. Ich walka z bakteriami wytwarza stan zapalny, a ropień jest jednym z jego skutków ubocznych. Stan zapalny można porównać do bitwy – komórki odpornościowe walczą z bakteriami, aby te nie zajęły reszty organizmu. Ropień to z kolei swoiste „uwięzienie” wrogich drobnoustrojów. Objawy ropnia zależą od umiejscowienia. Mogą tworzyć się zarówno na tkankach miękkich, jak i na kościach, czyli właściwie w całym ciele – szczególnie niebezpieczne są ropnie mózgu i  innych, ważnych narządów.

Bakterie pod kontrolą

Objawy ropnia

Ropnie mogą dawać bardzo różne objawy. Najprościej jest rozpoznać ropnie na skórze i pod nią. Ropień podskórny jest bolesny w dotyku, zaczerwieniony i wystaje ponad powierzchnię skóry. Powstaje w wyniku bakteryjnego zakażenia skóry i tkanki podskórnej. Najczęściej wywołany jest przez bakterie naturalnie bytujące na skórze i tworzące jej florę. Może pojawiać się niemal na każdym miejscu na ciele. Dość często spotyka się np. ropień na pośladku.

Ropnie położone wewnątrz ciała są wynikiem zakażenia bakteryjnego krwi, rozprzestrzeniania się drobnoustrojów razem z chłonką lub urazu, który uległ zakażeniu. Ropnie mogą pojawić się również w jamie ustnej, gdzie bytuje bardzo wiele bakterii – najczęściej spotykany jest ropień zęba, który może być powikłaniem próchnicy i innych chorób, a także urazu zęba. Objawem ropnia zęba jest pulsujący i rozpierający ból, który może promieniować do skroni i ucha. Często pacjenci odczuwają „wysadzanie zęba” lub mają wrażenie, że ząb jest zbyt wysoki. Dodatkowym objawem mogą być powiększone węzły chłonne. Może wyrosnąć również ropień na dziąśle.

Wiele bakterii bytuje w jelitach i odbycie. Uszkodzenia flory jelitowej tych okolic, choroby i urazy często wiążą się ze stanem zapalnym i powstaniem ropnia. Ropień odbytu tworzy się przy zapaleniu gruczołów odbytniczych i może być wywołany biegunką, obecnością ciała obcego, częstymi stosunkami analnymi lub uporczywymi zaparciami. Ropień w tych „wstydliwych” miejscach może powstać również w przebiegu nowotworów, choroby Leśniowskiego-Crohna, zmian popromiennych, przy chorobach wenerycznych i przy zapaleniu uchyłków jelita grubego.

Niekiedy występuje ropień okołoodbytniczy. Objawy ropnia w tych okolicach to: ból w czasie defekacji i siedzenia, opuchlizna, stwardnienie i zaczerwienienie skóry.

Zobacz także

Bakterie wywołujące ropnie

Znana jest dość duża grupa bakterii odpowiedzialnych za powstawanie ropni. Należą do nich:

  • Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty) – może odpowiadać za powstawanie stanów zapalnych płuc, mięśnia sercowego, opon mózgowych i żył. Doprowadza do tworzenia się ropni na ważnych narządach. Odpowiada m.in. za ropień kręgosłupa, ropnie skórne i węzłów chłonnych;
  • pałeczki gram-ujemne, należące do rodziny Enterobacteriaceae (np. ropień jelita grubego, ropień odbytu);
  • ziarenkowce beztlenowe (np. ropień mózgu, ropień w jamie ustnej, ropień dziąsła, ropnie górnych dróg oddechowych);
  • Streptococcus pyogenes (np. ropień zęba, ropień płuc w powikłaniu zapalenia płuc, ropnie układu moczowego);
  • gram-ujemne pałeczki beztlenowe (ropień wątroby, trzustki, nerek, ropnie zębów i dziąseł).

Rodzaje ropni

Ropień zęba

Najczęstszym rodzajem ropnia zęba jest ropień okołowierzchołkowy, a drugim co do częstości jest ropień przyzębia. W przypadku ropnia okołowierzchołkowego zwykle przyczyną jest infekcja bakteryjna, która nagromadziła się w miękkiej, często martwej miazdze zęba. Może to być spowodowane próchnicą, złamanymi zębami lub rozległą chorobą przyzębia (lub kombinacją tych czynników). Nieudane leczenie kanałowe może również spowodować ropień.

Ropień zęba jest rodzajem zakażenia zębopochodnego, chociaż często ten drugi termin jest stosowany w odniesieniu do zakażenia, które rozprzestrzeniło się poza obszar wokół zęba powodującego chorobę.

Ból jest ciągły i można go opisać jako silny, narastający, ostry, strzelający lub pulsujący. Uciskanie lub rozgrzewanie zęba może wywołać silny ból. Obszar ropnia może być wrażliwy na dotyk i spuchnięty. Ostry ropień zęba może być bezbolesny, ale z występującym na dziąśle obrzękiem. Ważne jest, aby lekarz dentysta szybko skontrolował powstały ropień, ponieważ później może wejść w fazę chroniczną.

Kobieta u dentysty czeka na leczenie kanałowe

Ropień mózgu

Ropień mózgu jest spowodowany stanem zapalnym i gromadzeniem się zakażonego materiału, pochodzący ze źródeł miejscowych (infekcja ucha, ropień zębowy, infekcja zatok przynosowych, infekcja wyrostka sutkowatego kości skroniowej, ropień zewnątrzoponowy) lub ogólnych (płuca, serce, nerki itp.). Może wystąpić w każdym wieku, ale najczęściej występuje w trzeciej dekadzie życia.

Najczęstszymi objawami są bóle głowy, senność, splątanie, drgawki, niedowład połowiczy lub trudności z mówieniem wraz z gorączką o szybko postępującym przebiegu. Ból głowy jest charakterystycznie silniejszy w nocy i rano, ponieważ ciśnienie wewnątrzczaszkowe naturalnie wzrasta w pozycji leżącej. To podwyższone ciśnienie prowadzi do porannych wymiotów.

Leczenie obejmuje obniżenie podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego i rozpoczęcie dożylnego podawania antybiotyków.

Ropień zimny

Zimny ropień odnosi się do ropnia pozbawionego intensywnego stanu zapalnego zwykle związanego z infekcją. Może być powodowany przez bakterie wywołujące gruźlicę i grzyby, takie jak te powodujące blastomykozę, które nie mają tendencji do stymulowania ostrego zapalenia. Alternatywnie, zimne ropnie są typowe u osób z zespołem hiperimmunoglobuliny E.

Ropień nie jest ciepły i czerwony, jak w typowym przebiegu choroby. Zimne ropnie są na ogół bezbolesnymi torbielami.

Ropień wątroby

Ropień wątroby to masa wypełniona ropą wewnątrz wątroby. Częstymi przyczynami są choroby brzuszne, takie jak zapalenie wyrostka robaczkowego lub zapalenie uchyłków spowodowane krwotokiem przez żyłę wrotną. Może również rozwinąć się jako powikłanie uszkodzenia wątroby.

Istnieje kilka głównych postaci ropnia wątroby, sklasyfikowanych według przyczyny:

  • Zwyczajny ropień wątroby, który jest najczęściej wywołany przez wiele drobnoustrojów, stanowi 80 proc. przypadków ropnia wątroby;
  • Ropień pełzakowy wątroby, wywołany przez Entamoeba histolytica, stanowi 10 proc. przypadków. Zachorowalność jest znacznie wyższa w krajach rozwijających się;
  • Ropnie grzybicze, najczęściej wywołane przez gatunki Candida, stanowią mniej niż 10 proc. przypadków;
  • Ropień jatrogenny, spowodowany interwencjami medycznymi.

Śmiertelność szpitalna wynosi około 2,5-19 proc. Gorzej rokują osoby starsze, osoby chorujące na nowotwory, zakażenia grzybicze, marskość wątroby, przewlekłe choroby nerek, ostrą niewydolność oddechową lub choroby dróg żółciowych.

kobieta w kuchni

Leczenie ropnia

Leczenie polega na podawaniu antybiotyków, które zapobiegają rozprzestrzenianiu się stanu zapalnego oraz otwarciu i oczyszczeniu ropnia.

Czasem konieczne jest pozostawienie drenu, który umożliwia całkowity odpływ ropy z zainfekowanego obszaru.

Jak zapobiegać ropniom?

Przyczyną ropnia zwykle jest infekcja wywołana przez bakterie, ale też wirusy lub grzyby, które często dostają się do organizmu przez ranę. Dlatego zapobieganie ropniom powinno polegać na odkażaniu skaleczeń, zaopatrzeniu ich jałowym opatrunkiem oraz na utrzymywaniu gojącej się skóry w czystości.

Z ropniami często mylone są ropniaki. Różnica między nimi polega na tym, że w przypadku tych drugich ropa wypełnia naturalne jamy ciała, a wokół ogniska zapalnego nie powstaje torebka.

 

Źródła:

  1. Choroby wewnętrzne. Franciszek Kokot;
  2. Akhondi, Hossein; Sabih, Durr E. (2019), „Liver Abscess”, StatPearls, StatPearls Publishing.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

RSV. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

„To nie COVID-19 i PIMS są dla nas wyzwaniem, tylko wirus RSV”. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

Twarz z trądzikiem różowatym

Trądzik różowaty – leczenie, objawy, dieta

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią - wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek badań

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią – wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek z badań

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Spirometria - co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Spirometria – co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Angina ropna – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby

Kobieta z bolącym brzuchem

Przepuklina – co to jest, rodzaje, objawy i leczenie

Badanie

Przełom w diagnozowaniu Alzheimera! Algorytm opracowany przez litewskich naukowców wykrywa chorobę z prawie 100-procentową dokładnością

Bliźniaczki syjamskie

Izrael. Lekarze rozdzielili bliźniaczki syjamskie zrośnięte głowami

Zespół stresu pourazowego (PTSD) - co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Zespół stresu pourazowego (PTSD) – co to, objawy, leczenie, jak pomóc

ilustracja wątroby w rękach lekarza, 3D

Bilirubina całkowita – norma, podwyższona. Jak ją obniżyć?

Biegunka podróżnych – przyczyny, objawy, leczenie

Choroby tropikalne – przyczyny, objawy i szczepienia

Kobieta leży w gabinecie lekarskim podłączona pod EEG

Badanie EEG – co wykrywa u dziecka i dorosłego? Wynik

Sprawdź datę ważności produktów, które masz w domu. Niektóre najprawdopodobniej nie nadają się już do użytku

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Kobieta

Zdrowie masz w.. nosie? Tak, twój nos ma własny mikrobiom!

Laborantka trzyma w ręku łańcuch genetyczny.

Zespół Edwardsa – jakie są przyczyny i objawy choroby?

Używasz płynu do płukania zębów po ćwiczeniach? To nie jest bezpieczne

Objawy alkoholizmu są szczególnie widoczne po odstawieniu tej substancji.

Alkoholizm – objawy, skutki, leczenie. Jak pomóc alkoholikowi?

karma dla psów niebezpieczna dla ludzi

Oporne na antybiotyki bakterie w karmie dla psów. „Zagrożenie dla zdrowia publicznego”

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?