Przejdź do treści

Co to są neutrofile? Przyczyny podwyższenia i obniżenia ich poziomu we krwi

duża ilość czerwonych neutrofili na białym tle
Fot. Alexandr Mitiuc / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Podoba Ci
się ten artykuł?

Neutrofile, inaczej granulocyty obojętnochłonne, są komórkami odpowiedzialnymi za obronę organizmu przed patogenami. Po kontakcie z nimi aktywują stan zapalny i rozpoczynają fagocytozę, czyli proces niszczenia drobnoustrojów.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Monika Kosznicka

lekarz

Podwyższone neutrofile pojawiają się w ostrych infekcjach bakteryjnych, szczególnie u dzieci. Ich poziom wzrasta także w niektórych nowotworach i podczas prawidłowej ciąży. Neutrofile poniżej normy występują przede wszystkim w chorobach szpiku. Osłabiają odporność i prowadzą do rozwoju ciężkich zakażeń.

Mężczyźnie jest pobierana krew, na pierwszym planie są widoczne probówki

Co to są neutrofile i jakie funkcje pełnią w organizmie?

Neutrofile to składniki krwi człowieka, które produkowane są w szpiku kostnym. Należą do grupy granulocytów (w swojej cytoplazmie zawierają liczne ziarnistości), te z kolei są leukocytami, czyli krwinkami białymi. Neutrofile nazywane są inaczej granulocytami obojętnochłonnymi, gdyż w badaniach biochemicznych nie wybarwiają się. Cechą charakterystyczną granulocytów obojętnochłonnych jest obecność w ich wnętrzu podzielonego jądra komórkowego, stąd kolejna nazwa – neutrofile segmentowane lub pałeczkowate. Są najliczniejszą grupą komórek należących do leukocytów. W warunkach prawidłowych odsetek neutrofilów wynosi 60–70% wszystkich krwinek białych.

Główną funkcją neutrofilów jest udział w odpowiedzi odpornościowej organizmu skierowanej przeciwko patogenom, najczęściej bakteryjnym. Szybka reakcja tych komórek możliwa jest dzięki obecności na ich powierzchni specjalnych receptorów rozpoznających obce, niebezpieczne substancje oraz dzięki możliwości produkcji przez nie wielu różnych białek (cytokin), które mają właściwości bakteriobójcze.

Poziom neutrofilów, tak jak i innych składników krwi, określany jest za pomocą morfologii krwi obwodowej z rozmazem pobieranej z krwi żylnej.

Norma dla neutrofilów to 1800–8000 komórek/mikrolitr. Stan podwyższenia liczby neutrofilów we krwi nazywamy neutrofilią, natomiast obniżenia neutropenią.

U niemowlaka przed 4. dniem życia i u dzieci po 4. roku życia liczba neutrofilów powinna przewyższać liczbę limfocytów.

W przypadku neutrofilii ważne jest także określenie stopnia segmentacji ich jąder komórkowych. Jądra młodych komórek są jednopłatowe (tzw. pałki), starych i zużytych wielosegmentowe. Podwyższenie stosunku młodych neutrofilów w stosunku do starych (powyżej 5%) nazywamy przesunięciem w lewo. Świadczy to zwykle o nowopowstałej infekcji bakteryjnej.

Zobacz także

O czym świadczą neutrofile poniżej normy?

Obniżony poziom neutrofilów (poniżej 1500/μl) nazywamy neutropenią. Gdy ich liczba spadnie poniżej 500/μl, pojawia się bardzo niebezpieczny stan – agranulocytoza, będący zagrożeniem życia z powodu szybko postępujących zakażeń. Niski poziom neutrofilów daje objawy przede wszystkim utrzymującej się gorączki oraz nawracających, ciężkich infekcji.

Neutrofile poniżej normy pojawiają się w wielu jednostkach chorobowych. Choroby szpiku kostnego takie jak niedokrwistość aplastyczna czy zespoły mielodysplastyczne powodują zmniejszone wytwarzanie leukocytów, co skutkuje niskim poziomem neutrofilów dostających się do krwi. Także stany uszkadzające szpik kostny takie jak chemioterapia i radioterapia, zatrucia metalami ciężkimi, niedobory kwasu foliowego i witaminy B12, ciężkie infekcje wirusowe prowadzą do obniżenia liczby neutrofilów we krwi.

Za niski poziom neutrofilów we krwi odpowiadać może także stan hipersplenizmu, czyli nieprawidłowego funkcjonowania śledziony, która nadmiernie niszczy te komórki. Niskie neutrofile w wynikach krwi obserwowane są także u chorych cierpiących na przewlekłe choroby autoimmunologiczne. Niektóre rodzaje chemioterapii oraz przewlekła sterydoterapia także prowadzą do obniżenia ich poziomu. Za mało neutrofilów we krwi występuje też u chorych poddawanych dializoterapii, np. z powodu przewlekłej niewydolności nerek. Neutrofile poniżej normy u dziecka, oprócz infekcji wirusowych (występuje wtedy także podwyższony poziom lifmfocytów), mogą być spowodowane bardzo rzadkimi neutropeniami wrodzonymi (zespół Kostmanna).

O czym świadczą neutrofile powyżej normy?

Neutrofile we krwi powyżej normy (przekraczające 1800/μl) nie zawsze oznaczają stan chorobowy. Podwyższone wartości neutrofilów obserwujemy w prawidłowo przebiegającej ciąży, w okresach stresu czy nawet po obfitym posiłku. Jednakże najczęstszą przyczyną wysokiego poziomu neutrofilów są ostre zakażenia bakteryjne. U dzieci podwyższone wartości neutrofilów zwykle korelują z objawami infekcji, np. zapalenia gardła czy oskrzeli. Poza tym neutrofilia pojawia się:

  • w chorobach nowotworowych układu krwiotwórczego, przewlekłych białaczkach szpikowych,
  • przy nadmiarze kortykosteroidów w zespole Cushinga lub po ich dłuższym przyjmowaniu,
  • w toczniu,
  • w reumatoidalnym zapaleniu stawów czy w dnie moczanowej.

Podwyższone neutrofile widoczne są we krwi także po ciężkich urazach, masywnych krwawieniach, zatruciach metalami ciężkimi czy tlenkiem węgla.

Bibliografia

A. Szczeklik, Interna Szczeklika, Kraków 2018.

Podoba Ci się ten artykuł?

Powiązane tematy:

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.