Przejdź do treści

Czym jest zespół Raynauda?

kobieta, którą boli dłoń
Źródło: StockAdobre Fot. chajamp
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kuchnia azjatycka
Syndrom chińskiej restauracji – jakie są objawy? Wyjaśnia alergolożka Joanna Jamroz-Brzeska
Dieta sokowa – czy na pewno jest bezpieczna?
Kobieta płacze przed lustrem
Czy płacz jest zdrowy? Z czym może być związany? Wyjaśnia psycholożka Anna Cyklińska
Wulwodynia i coccygodynia - czym są? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury, osteopatka
Wulwodynia i coccygodynia – czym są? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Owoce i warzywa
Czy dieta witariańska jest zdrowa? Wyjaśniają żywieniowcy z profilu „Dietetyka nie na żarty”

Zespół Raynauda to określenie wtórnego, towarzyszącego innym chorobom objawu, który polega na występowaniu nagłego zblednięcia skóry palców dłoni lub stóp, rzadziej nosa i uszu. Zblednięcie może być spowodowane niską temperaturą lub silnymi emocjami, nierzadko jednak nie udaje się ustalić przyczyny wystąpienia objawu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Objaw Raynauda, któremu nie towarzyszą inne dolegliwości zwany jest chorobą Raynauda, natomiast ten sam objaw występujący w przebiegu innych chorób zwany jest zespołem Raynauda. Są to dolegliwości, które znacznie częściej dotyczą kobiet. Zespół Raynauda występuje rzadziej niż choroba Raynauda.

Co jeść, gdy ma się niedokrwistość?

Zespół Raynauda – przyczyny

Przebieg zespołu Raynauda jest zależny od ciężkości choroby podstawowej. Wystąpienie zespołu Raynauda może być pierwszym objawem wielu chorób, które są jego przyczyną.

Najczęstsze przyczyny zespołu Raynauda to:

    • układowe choroby tkanki łącznej o podłożu autoimmunologicznym, np. twardzina układowa, toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), zespół antyfosfolipidowy;
    • choroby naczyń, np. choroba Takayasu, guzkowe / olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ziarniniak Wegenera, miażdżyca, mikroangiopatie cukrzycowe;
  • choroby krwi, np. białaczka, nadkrzepliwość, szpiczak mnogi, czerwienica prawdziwa;
  • choroby układu nerwowego, np. wiąd rdzenia, zespół cieśni nadgarstka;
    • czynniki zawodowe, np. przewlekła ekspozycja na wibracje i urazy palców, kontakt z metalami ciężkimi, niską temperaturę;
    • stosowanie niektórych leków, np. beta blokerów, alkaloidów sporyszu, doustnych środków antykoncepcyjnych i metotreksatu;
  • czynniki infekcyjne, np. WZW B, WZW C, Helicobacter pylori, trąd;
  • nadciśnienie płucne;
  • nowotwory.

Zespół Raynauda – objawy

Objaw Raynauda składa się z trzech następujących po sobie faz: zblednięcia, zasinienia oraz czynnego przekrwienia. Nagły skurcz naczyń, w reakcji na zimno lub stres doprowadza do zblednięcia skóry palców oraz osłabienia czucia dłoni. Następnie dochodzi do zasinienia, które spowodowane jest niedokrwieniem palców. Zasinieniu towarzyszy ból oraz drętwienie dłoni. Faza czynnego przekrwienia powstaje z powodu nagłego rozszerzenia się naczyń, które objawia się zaczerwienieniem oraz ociepleniem skóry palców. Rozszerzeniu naczyń towarzyszy również uczucie pieczenia skóry dłoni.

W zespole Raynauda najczęściej dominuje faza zasinienia. Częściej występują również powikłania objawu, takie jak owrzodzenia, blizny naparstkowe na opuszkach palców oraz stwardnienie skóry. W skrajnych przypadkach może wystąpić martwica opuszek palców.

Objawy serca w zespole Raynauda spowodowane są występowaniem chorób naczyniowych, pierwotnych dla objawu.

Zobacz także

Zespół Raynauda – diagnostyka

Diagnostyka zespołu Raynauda opiera się na wykryciu choroby podstawowej, w przebiegu której występuje objaw Raynauda. Pierwszym elementem badania jest wywiad chorobowy, którego celem jest zebranie dokładnych informacji na temat nasilenia objawu, liczby faz (nie zawsze występują wszystkie trzy) oraz czynników ryzyka.

W diagnostyce zespołu Raynauda zastosowanie znajduje próba prowokacyjna, która polega na zanurzeniu dłoni chorego w zimnej wodzie w celu wywołania objawu. Próba ta jest dodatnia u około połowy pacjentów, ale jej ujemny wynik nie może stanowić podstawy do wykluczenia występowania objawu Raynauda.

Ważnym badaniem w diagnostyce zespołu Raynauda jest kapilaroskopia. Polega ona na ocenie naczyń wałów paznokciowych pod mikroskopem. Pierwotny objaw Raynauda (choroba Raynauda) charakteryzuje się brakiem widocznych zmian naczyniowych w badaniu kapilaroskopowym, natomiast w zespole Raynauda widoczne są wyraźne odchylenia od normy.

Niezwykle ważne w diagnozie zespołu Raynauda jest wykonanie badań podstawowych, takich jak morfologia krwi, OB, CRP oraz badanie ogólne moczu. Zastosowanie znajdują również bardziej celowane badania, takie jak oznaczenie poziomu czynnika reumatoidalnego i przeciwciał przeciwjądrowych. Obecność przeciwciał może świadczyć o wystąpieniu zespołu Raynauda towarzyszącego chorobie autoimmunologicznej.

Po potwierdzeniu występowania choroby, lekarz wpisuje do akt pacjenta rozpoznanie zespołu Raynauda wg ICD-10, który jest międzynarodowym systemem klasyfikacji chorób.

Zespół Raynauda – leczenie

Leczenie zespołu Raynauda obejmuje profilaktykę, farmakoterapię oraz w wyjątkowych sytuacjach metody chirurgiczne. Profilaktyka obejmuje redukcję czynników ryzyka, czyli unikanie wyziębienia oraz sytuacji stresowych. Dodatkowo zalecane są ćwiczenia mające na celu poprawę krążenia. Jeżeli wystąpienie objawu Raynauda jest związane z wykonywaną pracą, to należy rozważyć zmianę zatrudnienia. Chorzy powinni również unikać palenia papierosów oraz picia napojów z wysoką zawartością kofeiny.

Leki stosuje się u pacjentów, u których napady występują często, a profilaktyka nie przynosi skutku. Leki mają na celu przywrócenie prawidłowego krążenia w obrębie dłoni.

Opracowanie chirurgiczne w zespole Raynauda polega na usunięciu tkanek martwiczych oraz rekonstrukcji naczyń. Zastosowanie znajduje również sympatektomia, która jest zabiegiem polegającym na zniszczeniu nerwów w układzie współczulnym. Efektem zabiegu jest zwiększenie ukrwienia dłoni.

Leczenie zespołu Raynauda polega jednak przede wszystkim na leczeniu choroby podstawowej.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Interna Szczeklika 2015/16, red. P. Gajewski, Kraków, Medycyna Praktyczna, 2015, s. 394–395.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

szum w uszach - kobieta trzyma się za ucho

Szum w uszach – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

zaburzenia adaptacyjne - smutna kobieta opierająca się o ścianę

Zaburzenia adaptacyjne – czym są? Jak sobie radzić w trudnej sytuacji?

Tyłozgryz, uśmiechnięta dziewczyna z aparatem ortodontycznym na zębach

Tyłozgryz – czym jest? Objawy i leczenie tyłozgryzu u dorosłych i dzieci

Kobieta leżąca w kabinie hiperbarycznej z powodu choroby kesonowej

Choroba kesonowa. Przyczyny, objawy i leczenie choroby nurków

Na szkiełku laboratoryjnym położone są próbki gronkowca złocistego. Szkiełko trzyma w ręku lekarz.

Gronkowiec złocisty – przyczyny i objawy zakażenia. Jak wygląda leczenie?

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Objaw Goldflama – czym jest i jakie daje objawy? Co mówi wynik badania?

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku