Przejdź do treści

GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) – jakie są normy i co oznacza podwyższony wynik badania?

kobieta w laboratorium bada próbkę krwi
Fot. sergiophoto / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Skąd się bierze miód?
Skąd się bierze miód? Produkcja tego niezwykłego nektaru jest naprawdę fascynująca
5 pomysłów na jednodniowy detoks
5 pomysłów na jednodniowy detoks. Co poleca Kasia Bem?
Ćwicz kręgosłup - to proste!
Oto 7 ćwiczeń, za które twój kręgosłup ci podziękuje. Wystarczy niewiele, by poczuć znaczną różnicę
„Hashimoto nie jest wskazaniem do stosowania diety bezglutenowej”. O zależności pomiędzy hashimoto a dietą eliminacyjną, rozmawiamy z endokrynolożką i dietetyczką
Wiosenna pizza na zielonym spodzie

GGTP, czyli gamma-glutamylotranspeptydaza, to ważny enzym, którego aktywność oznacza się przy diagnozowaniu chorób wątroby oraz dróg żółciowych. Badanie GGTP należy do prób wątrobowych wraz z oznaczeniem aktywności innych enzymów: AlAT, AspAT i ALP.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Do najczęstszych powodów podwyższenia poziomu GGTP należą choroby przebiegające z zaburzeniami odpływu żółci oraz alkoholowa choroba wątroby. W diagnostyce ważne jest określenie stosunku GGTP do innych enzymów, co może stanowić podpowiedź w poszukiwaniu przyczyn występowania zaburzeń.

Lekarz trzyma w ręce wizualizację wątroby

GGTP – co to jest?

GGTP, czyli gamma-glutamylotranspeptydaza, to enzym błonowy występujący w wielu tkankach ludzkiego organizmu – jelitach, nerkach, wątrobie, trzustce i innych. Odpowiada on za transport aminokwasów przez błony komórkowe – ma aktywność transferazy. Uznawany jest za marker stresu oksydacyjnego oraz zespołu metabolicznego. W przeszłości oznaczanie GGTP wykorzystywano w chorobach serca. Choć występuje nie tylko w wątrobie, mierzenie poziomu związku znalazło zastosowanie właśnie w diagnostyce chorób tego narządu. GGTP oznaczane we krwi ma pochodzenie w większości wątrobowe i zwiększa się, gdy dochodzi do dysfunkcji tego narządu.

Poziom GGTP określa się na podstawie badania krwi pobranej na czczo. Uważa się, że czułość tego badania w diagnostyce chorób wątroby oraz dróg żółciowych wynosi aż 95%. Niestety w wielu przypadkach stwierdza się jego podwyższony poziom mimo braku procesu chorobowego. Wydaje się jednak, że lista wskazań do wykonania badania będzie wciąż wzrastać.

Oznaczenie tego parametru nie jest drogie, co dodatkowo wpływa na użyteczność badania. Cena badania GGTP wynosi 5–10 zł w zależności od laboratorium.

Badanie GGTP: normy

Norma aktywności GGTP jest różna w zależności od płci pacjenta. Prawidłowe wyniki GGTP uzyskane z krwi powinny wynosić u kobiet <35 IU/l, natomiast u mężczyzn <40 IU/l.   Badanie GGTP powinno być zlecone równocześnie z innymi badaniami enzymów wątrobowych. Kilka dni przed jego wykonaniem należy unikać tłustych, ciężkich posiłków oraz alkoholu. Wynik powinien zawsze interpretować lekarz, który zna cały obraz kliniczny pacjenta – występujące objawy oraz wyniki innych badań laboratoryjnych. W diagnostyce konieczne jest porównanie poziomu aktywności wszystkich enzymów wątrobowych.

Zobacz także

Podwyższone GGTP – co oznacza?

Oznaczenie aktywność GGTP jest przydatne w diagnostyce wielu chorób wątroby oraz dróg żółciowych, ale nie tylko. Wzrost GGTP obserwuje się w przebiegu następujących schorzeń:

  • alkoholowa niewydolność wątroby – w schorzeniu tym aktywność gamma-glutamylopeptydazy jest kilkukrotnie (>6) wyższa niż innych enzymów wątrobowych (AlAT i AspAT); parametr ten jest miarodajny w monitorowaniu przebiegu leczenia alkoholizmu;
  • nowotwory wątroby – czasami stanowi jedyny, najszybciej ukazujący nieprawidłowości parametr;
  • cholestaza wewnątrzwątrobowa lub zewnątrzwątrobowa, czyli stan, w którym dochodzi do zablokowania odpływu żółci. Dzieje się tak m.in. w chorobach przewodów żółciowych. Badanie GGTP zleca się w przypadku wystąpienia typowych objawów cholestazy: żółtaczki, świądu, bólu pod żebrami, który pojawia się szczególnie po spożyciu obfitego posiłku, a także odbarwionego stolca i ciemnego moczu. Dodatkowo zaleca się oznaczenie poziomu bilirubiny oraz aktywności fosfatazy zasadowej (ALP), które też ulegają zwiększeniu. Jeśli wysoki poziom GGTP utrzymuje się przez więcej niż 6 miesięcy, jest to równoznaczne z występowaniem przewlekłej postaci choroby;
  • choroby miąższu wątroby, np. stłuszczenie, choroby wirusowe;
  • polekowe uszkodzenie wątroby w wyniku przyjmowania leków przeciwpadaczkowych, metotreksatu, furosemidu;
  • choroby autoimmunologiczne, np. PSC (pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych) – w tym przypadku często widuje się izolowane podwyższenie aktywności enzymu, szczególnie u młodzieży.

Prowadzone są próby wprowadzenia tego markera jako czynnika diagnostycznego schorzeń niezwiązanych z wątrobą, szczególnie w chorobach sercowo-naczyniowych. Wysokie GGTP może pojawić się w wynikach badań w 3–4 dobie po zawale. Gamma-glutamylotransferazę uważa się również za czynnik powodujący zmiany miażdżycowe, ponieważ wykazano jej związek z utlenianiem lipoprotein o niskiej gęstości.

Należy pamiętać, że izolowane podwyższenie GGTP może być zjawiskiem niemającym wyjaśnienia, nieświadczącym o poważnej chorobie – szacuje się, że jest tak u 10% osób, u których ten parametr jest nieprawidłowo wysoki. W razie jakichkolwiek wątpliwości może być konieczne powtórzenie badań oraz wizyta u hepatologa, który zaleci odpowiednie postępowanie.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta siedzi w łózku pod pościelą i trzyma chusteczkę przy nosie

Krwotok z nosa – czy odchylać głowę do tyłu?

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?

Lekarz przeprowadzający zabieg angiografii

Angiografia – badanie naczyń krwionośnych. Jak się do niego przygotować?

Kobieta trzymająca się za brzuch z powodu zapalenia cewki moczowej

Zapalenie cewki moczowej – sposoby na złagodzenie nieprzyjemnych dolegliwości