Przejdź do treści

Depresja maskowana – przyczyny, objawy, leczenie

Depresja maskowana – przyczyny, objawy, leczenie Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Lekarz zbagatelizował jej objawy. O tym, że to rak piersi, 29-latka dowiedziała się w ósmym miesiącu ciąży
Natalia Nykiel: „Normalne, że ich dotykam”. To ważny spot, który powinna obejrzeć każda nastolatka
Czujesz, że przytłaczają cię emocje? Wypróbuj technikę samoregulacji STOP
Śpisz w skarpetkach? Sprawdź, czy to na pewno dobry pomysł
„Śmierdzisz”, „masz coś między nogami”, „okres jest obrzydliwy”. Okresowa Koalicja podkreśla: „Miesiączka jest wyśmiewana, a my obrażane”

Depresja maskowana to choroba, która – jak sama nazwa wskazuje – skrywa się pod maskami różnych objawów. Są one jednak bardzo zróżnicowane i u każdego schorzenie to może wyglądać nieco inaczej. Pacjenci najczęściej nie mają w ogóle świadomości, że chorują, tym bardziej, że większość osób nigdy nie słyszała o tej przypadłości. Czym zatem jest depresja maskowana? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć? Sprawdź.

Co to jest depresja maskowana?

Depresja maskowana to trudna do zdiagnozowania choroba, której symptomy nie przypominają typowej depresji. U pacjentów zauważalne są objawy somatyczne, czyli pojawiające się ze strony ciała, a więc np. bóle głowy czy też problemy ze strony układu pokarmowego. Charakterystyczny jest dla niej jeden lub kilka objawów, które szczegółowo opisujemy w kolejnym podrozdziale. Choroba ta doczekała się wielu określeń, zwana jest też depresją utajoną, ukrytą, atypową, podprogową, wegetatywną, somatyczną, poronną, latentną, a nawet – uśmiechniętą, a także subdepresją czy też depresją bez depresji.

Przyczyny depresji maskowanej

Jeśli chodzi o depresją maskowaną, mówi się o pewnych predyspozycjach. Najczęściej dopada ona perfekcjonistów, którzy nieustannie czują presję odnośnie płaszczyzny zawodowej czy rodzinnej, są także bardzo krytyczni wobec samych siebie. Dla takich pacjentów charakterystyczna jest tzw. nadodpowiedzialność, czyli – mówiąc w dużym skrócie – przejmowanie odpowiedzialności za życie innych ludzi: bliskich, przyjaciół czy współpracowników. Często okazuje się ona pułapką, ponieważ kiedy coś pójdzie nie tak, obwiniają oni o to samych siebie. Zwykle nie pokazują też swojego cierpienia, nie chcą wsparcia ze strony innych oraz bardzo boją się bliskości. Mają problem z akceptowaniem swoich bolesnych emocji, a także – z ich wyrażaniem. Psychologowie zauważają, że podczas sesji takie osoby potrafią opowiadać o rozczarowaniach czy doznanych krzywdach z uśmiechem na twarzy. Bagatelizują swoje doświadczenia, traumy, emocje, ponieważ uznają, iż nie ma sensu się nad sobą użalać.

Mówi się też, że depresja maskowana dopada częściej osoby zmagające się z zaburzeniami lękowymi. Choroba może być związana z zaburzeniami układu nerwowego (a tu z kolei – z wahaniami stężenia dopaminy, serotoniny i noradrenaliny) oraz hormonalnego. Przyczyniają się do niej również czynniki sytuacyjne, najczęściej psychospołeczne, a więc np. traumatyczne przeżycia, życie w toksycznym związku, nieustanny stres, fobie czy lęki.

Depresja maskowana – objawy fizyczne

Można wyróżnić kilka grup objawów depresji maskowanej, które określa się również mianem masek depresji: bólowej, wegetatywnej, psychopatologicznej, behawioralnej oraz zaburzeniach rytmu okołodobowego. Fizyczne objawy depresji utajonej mieszczą się w obrębie maski bólowej oraz wegetatywnej.

Do maski bólowej zalicza się takie objawy, jak:

  • bóle głowy,
  • bóle mięśni (pleców, barków, karku, ramion),
  • bóle brzucha,
  • bóle klatki piersiowej,
  • bóle kończyn,
  • bóle serca,
  • bóle narządów płciowych.
Kobieta z depresją siedzi na schodach

Maska wegetatywna obejmuje z kolei następujące symptomy:

  • skoki ciśnienia,
  • biegunki,
  • mrowienie ciała,
  • świąd i inne problemy skórne,
  • pieczenie (najczęściej w obrębie łydek),
  • zawroty głowy,
  • nudności i wymioty,
  • spadek masy ciała,
  • utrata apetytu,
  • problemy z trawieniem,
  • problemy z pamięcią i koncentracją,
  • neuralgie nerwu trójdzielnego lub nerwów międzyżebrowych,
  • dreszcze,
  • duszności,
  • brak tchu,
  • zaburzenie funkcji seksualnych,
  • zmiany cyklu miesiączkowego,
  • zaparcia,
  • zespół niespokojnych nóg,
  • problemy z widzeniem.

Jeśli chodzi o psychopatologiczne objawy depresji utajonej, wymienia się:

  • lęki,
  • ataki paniki,
  • niepokój,
  • natręctwa czynnościowe i myślowe,
  • fobie,
  • jadłowstręt psychiczny.
Depresja poporodowa

Oprócz tego, czasem pojawiają się również symptomy behawioralne:

  • skłonności do hazardu,
  • zakupoholizm,
  • objadanie się,
  • nadużywanie papierosów, alkoholu, leków i narkotyków,
  • ryzykowne, nieracjonalne, patologiczne i kompulsywne zachowania.

Warto powiedzieć również o zaburzeniach rytmu okołodobowego, takich jak:

  • trudności z zasypianiem,
  • płytki sen i częste wybudzanie się,
  • problemy ze zbyt wczesnym lub zbyt późnym zasypianiem,
  • aktywność o nietypowych porach dnia,
  • koszmary senne,
  • senność w ciągu dnia.

Zaburzenia rytmu okołodobowego to zdecydowanie najczęstsze symptomy depresji maskowanej. Warto zaznaczyć, że jej objawy mogą być bardzo zróżnicowane – u każdej osoby mogą pojawić się inne. Oczywiście, nie wszystkie wymienione symptomy występują też u jednego pacjenta. A co z objawami typowymi dla depresji? Jak się okazuje, symptomy takie jak np. obniżony nastrój, spadek energii czy brak czerpania przyjemności z rzeczy, które wcześniej cieszyły, wcale się nie pojawiają lub są mniej nasilone – zastępują je sygnały z ciała.

Charakterystyczna dla depresji maskowanej jest też okresowość pojawiających się symptomów, występują również okresy bez objawów. Warto dodać, że depresja maskowana bywa swoistym wstępem do klasycznej depresji lub też jej finalnym etapem.

depresja smutna dziewczyna

Depresja maskowana – leczenie

Jak leczyć depresję maskowaną? I jak pomóc chorującej na nią osobie? Najlepszym sposobem na wyleczenie są – podobnie jak w przypadku innych typów depresji – odpowiednie leki, które powodują wycofanie się objawów. Zazwyczaj są to inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, a także trójpierścienne oraz czteropierścienne leki przeciwdepresyjne. Zwykle po kilku tygodniach można zauważyć pierwsze efekty. Zdarza się, że psychiatra musi zmienić leki, np. ze względu na skutki uboczne lub zbyt słabe działanie.

Istotne jest również podjęcie psychoterapii. Dzięki niej pacjent może nauczyć się radzić z własnymi emocjami. Ważne jest również to, że uczy ona rozpoznawania oraz rozumienia sygnałów wysyłanych przez ciało, co jest tak istotne w przypadku depresji maskowanej. Pacjent dowiaduje się również, jak zamienić dolegliwości na świadome doświadczanie różnych uczuć. Efektem psychoterapii powinna być również poprawa samooceny oraz jakości życia.

Warto dodać, że ze względu na dość trudne postawienie diagnozy i konieczność wykluczenia wielu innych chorób, leczenie depresji utajonej może się rozciągnąć w czasie. Zanim pacjent trafi do psychiatry, zazwyczaj mija kilka miesięcy. Skierowywany jest do niego dopiero wówczas, gdy wyniki badań nie wskazują na żadne inne schorzenie.

Kobieta wspierająca swoją koleżankę z depresją

Test na depresję maskowaną

W internecie można znaleźć test na depresję. Jest to tzw. kwestionariusz Becka, obejmujący zestaw pytań, który może przydać się podczas diagnozy klasycznej depresji. W przypadku depresji maskowanej może on jednak okazać się bezużyteczny, ponieważ jej symptomy są zupełnie inne. Rozpoznawanie tej choroby jest bardzo trudne i często wymaga wielu rozmów z lekarzami. Nie ma więc testu na depresję maskowaną, którą można byłoby uznać za pomocnicze narzędzie.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5914271/
  2. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1600902/
  3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3326856/
  4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18051836/

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

"Dlaczego te kobiety są grube?" - pyta trenerka personalna Marta Stoberska

„Dlaczego te kobiety są grube?” – pyta trenerka personalna Marta Stoberska. Jej odpowiedź może cię zaskoczyć

7 skutecznych sposobów na przetrwanie kryzysu

Bożydar Iwanow: „To choroba, z którą się cały czas zmagam. Cały czas jestem w leczeniu, jestem w terapii”

Dlaczego depresja powraca i jak temu zapobiegać? Wyjaśnia psycholożka Milena Wojnarowska

Dlaczego depresja powraca i jak temu zapobiegać? Wyjaśnia psycholożka Milena Wojnarowska

Dr. n. med. Grzegorz Mączka

SESJA TERAPEUTYCZNA: Jesteś tym, kim myślisz, że jesteś

„Prób samobójczych jest znacznie więcej wśród kobiet niż mężczyzn” – mówi dr Halszka Witkowska, suicydolog i pomysłodawczyni projektu „Życie Warte Jest Rozmowy”

„Wszyscy dookoła widzieli we mnie super towarzyską, zaradną dziewczynę. Nikt nie zdawał sobie sprawy, ile mojej uwagi zajmuje picie” – mówi Asia Skwierczyńska, znana jako Sober Polish Girl

„Jeśli mam ochotę na seks, to nie mogę mieć depresji”. Najwyższy czas obalić często powtarzane mity

Filofobia – gdy miłość wywołuje atak paniki. Jakie są przyczyny strachu przed zakochaniem? 

„Można stworzyć szczęśliwy związek, udane małżeństwo, można pracować, tylko trzeba być uważnym”. O życiu z ChAD mówi Monika Kotlarek

Zamknięto Oddział Psychiatryczny dla Dzieci i Młodzieży w Konstancinie-Jeziornej. Powodem brak psychiatrów dziecięcych / gettyimages

Zamknięto Oddział Psychiatryczny dla Dzieci i Młodzieży w Konstancinie-Jeziornie. Powodem brak psychiatrów dziecięcych

„Wielu pacjentów woli wyjść z gabinetu z rozpoznaniem medycznym konkretnej choroby niż przyjąć do wiadomości, że problem ma naturę emocjonalną” – mówi psychoterapeutka Małgorzata Kuberska-Kędzierska

Erytrofobia – czym jest, przyczyny, leczenie 

Kampania "Nie osądzaj" MZ / mat. prasowe

„Nie osądzaj. Wspieraj osoby w kryzysie psychicznym. Zobacz człowieka” – mówią Julia Wróblewska i Sebastian Karpiel-Bułecka. Nowe spoty MZ powinien zobaczyć każdy z nas

„Ludzie się boją, że inflacja za chwilę sprawi, że zniknie nasze życie. To, które dzisiaj znamy”. O jej wpływie na nasze zdrowie psychiczne mówi psychoterapeutka Renata Składanek

Zwolnienie od psychiatry to żaden wstyd / unsplash

Zwolnienie lekarskie od psychiatry to nie wstyd! Przypomina o tym Dawid Polak

„Niektórzy pacjenci życzą sobie, żeby w trakcie psychoterapii terapeuta coś z nimi skutecznie 'zrobił'. Terapia nie jest leczeniem zęba” – dr Krzysztof Ciepliński / pexels

„Niektórzy pacjenci życzą sobie, żeby w trakcie psychoterapii terapeuta coś z nimi skutecznie 'zrobił’. Terapia nie jest leczeniem zęba” – mówi dr Krzysztof Ciepliński

„Osoby, które są w stanie poświęcić wszystko, żeby osiągnąć cel, a przy tym są perfekcjonistyczne, mogą doświadczać depresji maskowanej”. O „korpoosobowości” mówi psycholożka Katarzyna Kawka

„Żeby pojawiło się wypalenie, wcześniej musiał wybuchnąć pożar. Wypalenie, depresja i zmęczenie to nie synonimy” – mówi Paulina Koszut

Dlaczego tak trudno reagować na mobbing, mówi psycholożka Karolina Ołdak /fot. Getty Images

„Wpojono nam, że trzeba dążyć do celu, nawet jeśli po drodze pojawiają się trudności”. Dlaczego tak trudno reagować na mobbing, mówi psycholożka Karolina Ołdak

Czy sny mają znaczenie w psychoterapii? / istock

Czy sny mają dziś jeszcze znaczenie w psychoterapii? Psycholożka Anna Kluczyńska wyjaśnia

Marysia Warych / fot. Jarosław Stróżyk

Marysia Warych: „Ludzie myślą, że mamy dwa tryby: albo nie możemy wstać z łóżka, albo mamy halucynacje i słyszymy głosy. Tymczasem choroba afektywna dwubiegunowa ma różne oblicza”

Czy w ciąży można przyjmować leki od psychiatry? Wyjaśnia Joanna Adamiak

Czy w ciąży można przyjmować leki od psychiatry? Wyjaśnia Joanna Adamiak

Depresja a serotonina / gettyimages

Szokujące wyniki badań: „Nie ma związku między depresją a niskim poziomem serotoniny”

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin