Przejdź do treści

Diastaza w moczu i we krwi – norma, podwyższona, obniżona

Diastaza w moczu i we krwi – norma, podwyższona, obniżona Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Szczepionki
Farmaceuci będą mogli szczepić przeciw COVID-19
Olej konopny – skarbnica cennych składników. Dzięki nim ma właściwości pielęgnacyjne, a nawet lecznicze
szczepienie przeciw koronawirusowi
Coraz więcej Polaków chce się zaszczepić przeciwko COVID-19 – wskazuje najnowszy sondaż
Wpływ szczepionek mRNA na płodność i przebieg ciąży. Farmaceutka wyjaśnia, jak jest naprawdę
Mikołaj Foks
Jak wychować pewne siebie dziewczynki? Radzi Mikołaj Foks [WIDEO]

Diastaza (amylaza, alfa amylaza) to enzym wytwarzany przez kilka narządów, m.in. trzustkę, jajniki, jądra, ślinianki, gruczoł mleczny, a przede wszystkim – nerki i przewód pokarmowy. Bada się ją w celu diagnostyki schorzeń trzustki i ślinianek, ale też wielu innych chorób. Co warto o niej wiedzieć? O czym świadczy jej podniesiony lub obniżony poziom? 

Co to jest diastaza?

Diastaza (amylaza, alfa amylaza) to enzym trawienny, który rozkłada cukry złożone do cukrów prostych, podczas tzw. hydrolizy. Dzięki temu mogą być one wchłonięte z przewodu pokarmowego. Amylaza wytwarzana jest przez człowieka, ale także rośliny oraz zwierzęta. Wydalana jest przez nerki. Aktywność tego enzymu oznacza się zarówno we krwi, jak i w moczu.

Diastaza – rodzaje

Można wyróżnić dwa rodzaje diastazy.

  1. P-amylaza – zwana też amylazą trzustkową, występuje tylko i wyłącznie w soku trzustkowym. Jej stężenie wzrasta przy uszkodzeniach trzustki. Uczestniczy głównie w trawieniu skrobi, glikogenu oraz amylopektyn.
  2. S-amylaza – określana również mianem amylazy śliniankowej, produkowana jest głównie w gruczołach ślinowych. Jej stężenie rośnie w wyniku ich uszkodzeń.
trzustka w 3D

Diastaza we krwi – wskazanie do badania

Diastaza w surowicy krwi to badanie, które polega na pobraniu krwi z żyły łokciowej. Zleca się je pacjentom z bólami brzucha, zmniejszonym apetytem, nudnościami, zatrzymaniem gazów oraz gorączką – objawy te wskazują na chorobę trzustki. Lekarze proszą o wykonanie badania także pacjentów, u których występują problemy w obrębie ślinianek.

Normy diastazy – podwyższona i obniżona amylaza we krwi

Normy diastazy we krwi to: 25-125 U/I, natomiast u ludzi starszych: 20-160 U/l. Normy diastazy u dzieci są podobne jak u dorosłych.

Jeżeli poziom amylazy wynosi:

  • powyżej 1150 U/l – oznacza ostre zapalenie trzustki;
  • 575–1150 U/l – może być oznaką zapalenia otrzewnej, niedrożności jelit, kamicy żółciowej, ostrego zapalenia nerek, kamicy przewodów trzustkowych, kwasicy ketonowej w cukrzycy, zapalenia pęcherzyka żółciowego, okresowego zaostrzenia w przewlekłym zapaleniu trzustki, perforacji wrzodu żołądka lub dwunastnicy;
  • 115-575 U/l – oznacza kamicę przewodów ślinowych, zatrucie metanolem, zażywanie alkaloidów opium (morfiny, heroiny, kodeiny), spożycie dużej ilości etanolu (u alkoholików), radioterapię i chemioterapię (cyklofosfamid), a także świnkę.

Podwyższona amylaza u dzieci zwykle wskazuje na uraz trzustki, tzw. rowerowy uraz brzucha. Obniżona aktywność diastazy w surowicy (poniżej normy) może być oznaką chorób nerek i zatrucia ciążowego. Może być również związana z mukowiscydozą oraz genetycznie uwarunkowanymi niedoborami.

Normy diastazy we krwi mogą się delikatnie różnić w poszczególnych laboratoriach. Dlatego też wyniki powinien ostatecznie interpretować lekarz. Nie ma przeciwwskazań do wykonania tego badania.

Diastaza w moczu – podwyższona i obniżona

Co oznacza amylaza w moczu? Badana jest głównie przy podejrzeniach choroby trzustki. Ginekolog może ją zlecić, by sprawdzić, czy nie ma przypadkiem ciąży pozamacicznej. Diastaza podwyższona może wskazywać na schorzenia wątroby i nerek. Bardzo często bada się ją w przypadku podejrzeń ostrego zapalenia trzustki, które objawia się bardzo silnym bólem nadbrzusza, promieniującym do pleców. Jeśli w moczu występuje podwyższony poziom diastazy, mówi się o amylazurii.

Podwyższony poziom diastazy w moczu może być związany z:

  • ostrym zapaleniem trzustki,
  • kamicą żółciową,
  • ciążą pozamaciczną,
  • zaostrzeniem przewlekłego zapalenia trzustki,
  • niedrożnością przewodu wyprowadzającego sok trzustkowy,
  • niedrożnością jelit,
  • zapaleniem pęcherzyka żółciowego,
  • zapaleniem otrzewnej,
  • perforacją wrzodu żołądka lub dwunastnicy,
  • nowotworem gruczołu krokowego, tarczycy, jajnika, płuc, trzustki.

Niski poziom diastazy w moczu może wskazywać na:

  • schorzenia wątroby,
  • schorzenia nerek,
  • mukowiscydozę,
  • przyjmowanie niektórych leków.

Normy diastazy w moczu to: 10–490 IU.

Aby wykonać badanie diastazy w moczu, najpierw trzeba oddać go specjalnego, sterylnego pojemnika. Jest to badanie łatwiej dostępne niż badanie diastazy we krwi.

kobieta w ciąży

Badanie diastazy – jak się przygotować?

Przed badaniem diastazy, zarówno w moczu, jak i we krwi, należy się odpowiednio przygotować, a przede wszystkim – podejść do niego na czczo. Ostatni posiłek trzeba spożyć najpóźniej 8 godzin wcześniej. Przed badaniem nie należy pić alkoholu oraz brać niektórych leków – mogą one zafałszować wyniki, dlatego trzeba tę kwestię omówić wcześniej z lekarzem. Ważne jest również, aby unikać wysiłku fizycznego. Na badanie należy zgłosić się między 7.00 a 10.00.

Diastaza w surowicy krwi i moczu – jakie leki wpływają na jej wynik?

Wynik badania diastazy mogą zafałszować takie leki, jak:

  • kortykosteroidy,
  • aspiryna,
  • indometacyna,
  • środki moczopędne.

Na zmianę wyniku mogą wpływać również doustne środki antykoncepcyjne.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC182328/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC522074/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC535135/
  4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11508823/
  5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2548811/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Cholecystokinina – funkcje, badanie, norma i interpretacja

Bezoar – przyczyny, objawy, leczenie i zapobieganie

Chlorki we krwi – badanie, norma, jak obniżyć chlorki

6 sposobów na poprawę trawienia bez wyrzeczeń

Przetoka odbytu – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Peptyd C – co to jest, badanie, norma, C peptyd a cukrzyca

Płukanie żołądka – na czym polega zabieg, wskazania, powikłania

Leptospiroza – objawy, diagnostyka, leczenie i powikłania

Jersinioza – objawy, leczenie i powikłania zakażenia yersinią

Tomografia komputerowa serca – jak wygląda? Wskazania, cena

USG stawów – wskazania, przygotowanie i przebieg badania

Odynofagia – objawy towarzyszące, przyczyny, badania, leczenie

Rak prostaty – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

Tomografia komputerowa jamy brzusznej – ile trwa, kontrast

Glistnica – drogi zakażenia, objawy, leczenie i powikłania

USG trzustki – co wykrywa badanie i jak się przygotować?

Zapalenie przełyku – przyczyny, rodzaje, objawy i leczenie

Sarkocystoza – objawy, diagnostyka, leczenie i profilaktyka

Blastocystoza – objawy, przyczyny, leczenie i profilaktyka

Fascjoloza – przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka

niedobory w organizmie

Męczy cię sezonowe osłabienie? Lekarka radzi, jakie badania zrobić, by sprawdzić niedobory w organizmie

Mocznik we krwi i moczu – badanie, normy, interpretacja

Badanie ginekologiczne – jak wygląda, wskazania, przygotowanie

Rezonans magnetyczny kręgosłupa – ile trwa, jak wygląda, cena

Najpopularniejsze

Basia Kędzior

Hello My Hero. „Wygląd nie mówi o tym, kim się jest, czy jest się lepszym, czy gorszym. Każdy ma tak samo ważny powód i prawo do życia” – mówi Basia Kędzior, dziewczyna z rybią łuską

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Magdalena Jutrzenka z synem Alexem / archiwum prywatne

Magdalena Jutrzenka: „Matka chorego dziecka nie może powiedzieć, że ma dość, bo wtedy jest egoistką”

całująca się para

7 rzeczy, które się staną, gdy przestaniesz uprawiać seks