Przejdź do treści

Diastaza w moczu i we krwi – norma, podwyższona, obniżona

Diastaza w moczu i we krwi – norma, podwyższona, obniżona Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Amerykanka robi wyjątkowe pamiątki dla rodziców, którzy stracili dziecko. „Muszą wiedzieć, że ich dzieci nie zostaną zapomniane”
Szyje wyjątkowe pamiątki dla rodziców, którzy stracili dzieci. „Muszą wiedzieć, że ich maluchy nie zostaną zapomniane”
Rany i rozcięcia – rodzaje i pierwsza pomoc
Nie ma dowodów na to, że szczepionki Moderny i Pfizera są niebezpieczne dla kobiet w ciąży – tak mówią wyniki nowego badania
Szczepionki mRNA na COVID-19 bezpieczne dla kobiet w ciąży? Opublikowano pierwsze tak duże badanie na ten temat
Ile osób w Polsce zmarło po szczepionce na COVID-19? U ilu wystąpiła zakrzepica? Znamy najnowsze dane
Dr Joanna Kuschill-Dziurda: W pandemii więcej osób decyduje się na zabiegi medycyny estetycznej. Założymy maseczkę i nikt nic nie zauważy

Diastaza (amylaza, alfa amylaza) to enzym wytwarzany przez kilka narządów, m.in. trzustkę, jajniki, jądra, ślinianki, gruczoł mleczny, a przede wszystkim – nerki i przewód pokarmowy. Bada się ją w celu diagnostyki schorzeń trzustki i ślinianek, ale też wielu innych chorób. Co warto o niej wiedzieć? O czym świadczy jej podniesiony lub obniżony poziom? 

Co to jest diastaza?

Diastaza (amylaza, alfa amylaza) to enzym trawienny, który rozkłada cukry złożone do cukrów prostych, podczas tzw. hydrolizy. Dzięki temu mogą być one wchłonięte z przewodu pokarmowego. Amylaza wytwarzana jest przez człowieka, ale także rośliny oraz zwierzęta. Wydalana jest przez nerki. Aktywność tego enzymu oznacza się zarówno we krwi, jak i w moczu.

Diastaza – rodzaje

Można wyróżnić dwa rodzaje diastazy.

  1. P-amylaza – zwana też amylazą trzustkową, występuje tylko i wyłącznie w soku trzustkowym. Jej stężenie wzrasta przy uszkodzeniach trzustki. Uczestniczy głównie w trawieniu skrobi, glikogenu oraz amylopektyn.
  2. S-amylaza – określana również mianem amylazy śliniankowej, produkowana jest głównie w gruczołach ślinowych. Jej stężenie rośnie w wyniku ich uszkodzeń.
trzustka w 3D

Diastaza we krwi – wskazanie do badania

Diastaza w surowicy krwi to badanie, które polega na pobraniu krwi z żyły łokciowej. Zleca się je pacjentom z bólami brzucha, zmniejszonym apetytem, nudnościami, zatrzymaniem gazów oraz gorączką – objawy te wskazują na chorobę trzustki. Lekarze proszą o wykonanie badania także pacjentów, u których występują problemy w obrębie ślinianek.

Normy diastazy – podwyższona i obniżona amylaza we krwi

Normy diastazy we krwi to: 25-125 U/I, natomiast u ludzi starszych: 20-160 U/l. Normy diastazy u dzieci są podobne jak u dorosłych.

Jeżeli poziom amylazy wynosi:

  • powyżej 1150 U/l – oznacza ostre zapalenie trzustki;
  • 575–1150 U/l – może być oznaką zapalenia otrzewnej, niedrożności jelit, kamicy żółciowej, ostrego zapalenia nerek, kamicy przewodów trzustkowych, kwasicy ketonowej w cukrzycy, zapalenia pęcherzyka żółciowego, okresowego zaostrzenia w przewlekłym zapaleniu trzustki, perforacji wrzodu żołądka lub dwunastnicy;
  • 115-575 U/l – oznacza kamicę przewodów ślinowych, zatrucie metanolem, zażywanie alkaloidów opium (morfiny, heroiny, kodeiny), spożycie dużej ilości etanolu (u alkoholików), radioterapię i chemioterapię (cyklofosfamid), a także świnkę.

Podwyższona amylaza u dzieci zwykle wskazuje na uraz trzustki, tzw. rowerowy uraz brzucha. Obniżona aktywność diastazy w surowicy (poniżej normy) może być oznaką chorób nerek i zatrucia ciążowego. Może być również związana z mukowiscydozą oraz genetycznie uwarunkowanymi niedoborami.

Normy diastazy we krwi mogą się delikatnie różnić w poszczególnych laboratoriach. Dlatego też wyniki powinien ostatecznie interpretować lekarz. Nie ma przeciwwskazań do wykonania tego badania.

Diastaza w moczu – podwyższona i obniżona

Co oznacza amylaza w moczu? Badana jest głównie przy podejrzeniach choroby trzustki. Ginekolog może ją zlecić, by sprawdzić, czy nie ma przypadkiem ciąży pozamacicznej. Diastaza podwyższona może wskazywać na schorzenia wątroby i nerek. Bardzo często bada się ją w przypadku podejrzeń ostrego zapalenia trzustki, które objawia się bardzo silnym bólem nadbrzusza, promieniującym do pleców. Jeśli w moczu występuje podwyższony poziom diastazy, mówi się o amylazurii.

Podwyższony poziom diastazy w moczu może być związany z:

  • ostrym zapaleniem trzustki,
  • kamicą żółciową,
  • ciążą pozamaciczną,
  • zaostrzeniem przewlekłego zapalenia trzustki,
  • niedrożnością przewodu wyprowadzającego sok trzustkowy,
  • niedrożnością jelit,
  • zapaleniem pęcherzyka żółciowego,
  • zapaleniem otrzewnej,
  • perforacją wrzodu żołądka lub dwunastnicy,
  • nowotworem gruczołu krokowego, tarczycy, jajnika, płuc, trzustki.

Niski poziom diastazy w moczu może wskazywać na:

  • schorzenia wątroby,
  • schorzenia nerek,
  • mukowiscydozę,
  • przyjmowanie niektórych leków.

Normy diastazy w moczu to: 10–490 IU.

Aby wykonać badanie diastazy w moczu, najpierw trzeba oddać go specjalnego, sterylnego pojemnika. Jest to badanie łatwiej dostępne niż badanie diastazy we krwi.

kobieta w ciąży

Badanie diastazy – jak się przygotować?

Przed badaniem diastazy, zarówno w moczu, jak i we krwi, należy się odpowiednio przygotować, a przede wszystkim – podejść do niego na czczo. Ostatni posiłek trzeba spożyć najpóźniej 8 godzin wcześniej. Przed badaniem nie należy pić alkoholu oraz brać niektórych leków – mogą one zafałszować wyniki, dlatego trzeba tę kwestię omówić wcześniej z lekarzem. Ważne jest również, aby unikać wysiłku fizycznego. Na badanie należy zgłosić się między 7.00 a 10.00.

Diastaza w surowicy krwi i moczu – jakie leki wpływają na jej wynik?

Wynik badania diastazy mogą zafałszować takie leki, jak:

  • kortykosteroidy,
  • aspiryna,
  • indometacyna,
  • środki moczopędne.

Na zmianę wyniku mogą wpływać również doustne środki antykoncepcyjne.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC182328/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC522074/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC535135/
  4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11508823/
  5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2548811/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Granulocyty – czym są, budowa i normy na leukocyty

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

Dr hab. med. Anna Wójcicka, genetyczka

Dr hab. med. Anna Wójcicka, genetyczka: wiedza o obciążeniu genetycznym to broń w naszych rękach

Żołądek – budowa, funkcje i najczęstsze choroby

Przełyk – budowa, funkcje i najczęstsze choroby

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Atropina – działanie, przeciwwskazania i skutki uboczne

Tyreotropina (TSH) – co to jest, wytwarzanie, funkcje, normy

Jelito cienkie – długość, budowa, funkcje. Jak o nie dbać?

Drogi żółciowe – budowa, rola w organizmie, choroby

Kobieta

Wciąż słyszymy o potrzebie suplementacji witaminy B12. Jak ocenić jej realny poziom we krwi?

Jelito grube – budowa, funkcje w organizmie, choroby

Gardło – budowa, funkcje, dolegliwości i choroby gardła

Cholecystokinina – funkcje, badanie, norma i interpretacja

Bezoar – przyczyny, objawy, leczenie i zapobieganie

Chlorki we krwi – badanie, norma, jak obniżyć chlorki

6 sposobów na poprawę trawienia bez wyrzeczeń

Przetoka odbytu – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Peptyd C – co to jest, badanie, norma, C peptyd a cukrzyca

Płukanie żołądka – na czym polega zabieg, wskazania, powikłania

Leptospiroza – objawy, diagnostyka, leczenie i powikłania

Jersinioza – objawy, leczenie i powikłania zakażenia yersinią

Tomografia komputerowa serca – jak wygląda? Wskazania, cena

USG stawów – wskazania, przygotowanie i przebieg badania

Najpopularniejsze

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Saturacja — czym jest i jaką zbadać?

Saturacja – czym jest i jak ją zbadać? Jaki jest prawidłowy poziom saturacji?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

ozdrowieńcy po COVID-19

Czy od ozdrowieńca możesz się zarazić koronawirusem? Wyjaśnia prof. Anna Boroń-Kaczmarska

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm