Przejdź do treści

Ciąża pozamaciczna – przyczyny i objawy. Jak rozpoznać i postępować?

kobieta w ciąży
Ciąża pozamaciczna - przyczyny, objawy, leczenie/ Fot. rudisetiawan / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
stres trening
Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy
Nadmierna potliwość – o czym świadczy, jakie są przyczyny?
Szczepionka
Szczepionka na gruźlicę może uchronić nas przed koronawirusem?
Kobieta trzyma się za szyję
Ból i zesztywnienie mięśni karku – przyczyny, leczenie
Kobieta czesząca włosy
Problemy z włosami: łupież, wypadanie włosów, przetłuszczanie się. Co robić?

Ciąża pozamaciczna (inaczej ciąża ektopowa) jest bardzo niebezpieczną sytuacją medyczną zagrażającą bezpośrednio zdrowiu i życiu kobiety ciężarnej. Niestety donoszenie takiej ciąży nie jest możliwe, wymaga jak najszybszego leczenia – interwencji chirurgicznej.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Co to jest ciąża pozamaciczna?

Ciąża pozamaciczna, w terminologii medycznej częściej nazywana ciążą ektopową, to powikłanie, w którym zapłodniona komórka jajowa tworząca zarodek zagnieżdża się w innym miejscu niż powinna.

Wyróżnia się ciążę pozamaciczną:

  • w jajniku,
  • jajowodzie,
  • jamie brzusznej ,
  • bardzo rzadko w szyjce macicy.

Donoszenie jej jest niemożliwe. Zarodek nie jest w stanie prawidłowo się rozwijać, dodatkowo zagraża kobiecie ciężarnej. Jeśli znajduje się w jajowodzie, a nie zostanie odpowiednio szybko zdiagnozowana jego lokalizacja, może dojść do pęknięcia jajowodu, a następnie krwawienia wewnętrznego. Dlatego w przypadku podejrzenia ciąży pozamacicznej należy jak najszybciej postawić diagnozę i chirurgicznie usunąć zarodek, aby nie doszło do poważnych powikłań. 

Szacuje się, że nieprawidłowe zagnieżdżenie się zarodka się występuje w 1 na 10 przypadków. Ciąża pozamaciczna może się zatem powtórzyć, ale nie musi.

Ciąża pozamaciczna – przyczyny

Istnieje wiele możliwych przyczyn ciąży pozamacicznej. Składają się na nie zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe. Lista jest bardzo długa, a wiele z powodów takiego scenariusza nie zostało w pełni poznanych. Dolegliwości i okoliczności, które mogą wpłynąć na rozwój ciąży pozamacicznej to:

  • spirala domaciczna,
  • zapalenie przydatków, czyli jajowodów wraz z jajnikami,
  • endometrioza,
  • wrodzone nieprawidłowości w anatomii kobiecych dróg rodnych,
  • nieleczone infekcje bakteryjne oraz grzybicze pochwy, które rozprzestrzeniają się do innych narządów rozrodczych,
  • choroby przenoszone drogą płciową – rzeżączka, kiła czy chlamydia,
  • przebyte zabiegi bądź operacje ginekologiczne,
  • infekcje jamy ustnej.

Niektóre z wymienionych schorzeń powoduje zaburzenia w budowie anatomicznej narządów płciowych, czego konsekwencją mogą być między innymi blokady w postaci zrostów dla wędrującego do jamy macicy zarodka. Jest to jedna z najczęstszych przyczyn tego powikłania. Z kolei paciorkowce wywołujące zakażenia w jamie ustnej bez problemu mogą wędrować po organizmie, infekując kolejne narządy, między innymi organy dróg rodnych. Dlatego bardzo ważne jest, aby zadbać o higienę i zdrowe zęby przed planowaniem powiększenia rodziny.

Dr Małgorzata Andrzejewska

Objawy ciąży pozamacicznej

W momencie, gdy kobieta podejrzewa, iż zaszła w ciążę, bardzo ważne jest jak najszybsze zgłoszenie się do lekarza, który potwierdzi ją lub wykluczy. Kolejnym zadaniem lekarza jest określenie wieku ciąży oraz lokalizacji zarodka. W przypadku ciąży pozamacicznej mamy do czynienia z tzw. triadą charakterystycznych objawów. Należą do nich:

  • nieregularne plamienie bądź krwawienie z dróg rodnych,
  • nasilający się ból podbrzusza; w zależności od zlokalizowania zarodka może być odczuwalny po prawej lub lewej stronie,
  • wyczuwalny guz zlokalizowany w przydatkach, najczęściej w jajowodzie; ten objaw może stwierdzić jedynie lekarz podczas badania.

Aby móc stwierdzić ciążę pozamaciczną, muszą wystąpić wszystkie wymienione powyżej objawy w jednym czasie. Jeśli jednak kobieta ciężarna zauważy którykolwiek z tych objawów, powinna udać się do lekarza, by znaleźć przyczynę dolegliwości.

Krwawienie („okres”) jest często objawem rozwijającej się ciąży pozamacicznej w jajowodzie. Krwawienie jest połączone z ostrym bólem w podbrzuszu i trudno je nazwać normalną miesiączką.  Niekiedy zdarza się, iż krwawienie nie jest widoczne dla kobiety. Oznacza to, że wypływająca krew gromadzi się wewnątrz organizmu, co może doprowadzić do wewnętrznego krwotoku. Wynik testu ciążowego oraz wzrost poziomu gonadotropiny kosmówkowej (beta-HCG) jest dokładnie taki sam zarówno podczas ciąży fizjologicznej, jak i pozamacicznej, ponieważ niezależnie od umiejscowienia zarodka ciąża się rozwija.

Rozpoznanie ciąży pozamacicznej

Objawy ciąży pozamacicznej można zauważyć ok.  5 tygodnia ciąży. Po ukończeniu 5–6 tygodnia ciąży zarodek powinien być widoczny podczas wykonywania USG ginekologicznego. Brak zarodka przy pozytywnym wyniku testu ciążowego, powinien zaalarmować lekarza. Podstawą dla postawienia diagnozy ciąży pozamacicznej są zazwyczaj:

  • test na poziom hormonu HCG we krwi matki. Jeśli powtarzany seryjnie test wykaże, że poziom hormonu nie wzrasta, może to wskazywać na ciążę ektopową,
  • badanie USG o wysokiej rozdzielczości, które pozwala dokładnie przyjrzeć się macicy i jajowodóm. Nieobecność pęcherzyka ciążowego w macicy może wskazywać na nieprawidłowe zagnieżdżenie się zarodka, nawet kiedy na USG nie widać go w jajowodzie.

Ciąża pozamaciczna – leczenie

Dobór metody leczenia uzależniony jest przede wszystkim od zaawansowania ciąży oraz stanu ogólnego kobiety ciężarnej. Leczenie metotreksatem w przypadku ciąży pozamacicznej jest uzasadnione, jeśli zarodek jest niewielki. Lek podawany jest w formie zastrzyków. W niektórych przypadkach jeden zastrzyk to dawka wystarczająca do osiągnięcia oczekiwanego efektu. W przypadku większej ciąży pozamacicznej i/lub kiedy istnieje duże ryzyko np. pęknięcia jajowodu, przeprowadzany jest zabieg laparoskopowy. Wybór tej metody leczenia ma dużo zalet, przede wszystkim znacznie skraca czas rekonwalescencji.

Często sytuacja, jaką jest ciąża pozamaciczna, stanowi traumatyczne wydarzenie, zwłaszcza jeśli kobieta przez dłuższy czas stara się o dziecko. Wówczas ważne jest, aby była otoczona bliskimi osobami, otrzymała wsparcie, którego potrzebuje. Warto również rozważyć udział w psychoterapii.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Trzy typy kobiet w ciąży – sprawdź, którym jesteś ty albo twoja koleżanka

Czego nie robić w ciąży? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury

Czego nie powinnyśmy robić w ciąży? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury

Bóle lędźwi w ciąży. Jak może pomóc osteopatia? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury

Bóle lędźwi w ciąży. Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury

Za picie w czasie ciąży do więzienia? Eksperci mówią, dlaczego to kiepski pomysł

Za picie w czasie ciąży do więzienia? Eksperci tłumaczą, dlaczego to zły pomysł

Zabiegi stomatologiczne w ciąży / istock

Ciąża i karmienie piersią a zabiegi stomatologiczne. Tata Stomatolog wymienia fakty i mity, które słyszy w gabinecie

Bolesny obrzęk stóp w ciąży. Jak pomoże osteopatiia?

Bolesny obrzęk stóp w ciąży – jak może pomóc osteopata? Rozmowa z Eweliną Tyszko-Bury

Bóle podżebrowe w ciąży - jak może pomóc osteopatia?

Bóle podżebrowe w ciąży – jak może pomóc osteopatia? Rozmowa z Eweliną Tyszko-Bury

Jak osteopatia może pomóc kobiecie w ciąży? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury

Jak osteopatia może pomóc kobiecie w ciąży? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury

Czym jest osteopatia ginekologiczna? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury

Czym jest osteopatia ginekologiczna? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury

Ciąża a miesiączka / istock

Czy można zajść w ciążę podczas okresu? „Pani Miesiączka” obala popularne mity

Endometrioza / rawpixel.com

Endometrioza – ból i inne objawy, które powinnaś znać

„Zespół MRKH oznacza brak miesiączki, brak rozwiniętej pochwy i macicy. Ale zespół MRKH to nie koniec świata” – mówi Zuzanna Piontke, założycielka grupy Bezpestkowe

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Zielone warzywa liściaste a kwas foliowy

Kwas foliowy (witamina B9) – źródła, niedobór, nadmiar i suplementacja

Pani Fizjotrener pokazała, jak naprawdę wyglądają brzuchy po ciąży. "Bądźcie dla siebie wyrozumiałe i łaskawe"

Pani Fizjotrener pokazała, jak naprawdę wyglądają brzuchy po ciąży. „Bądźcie dla siebie wyrozumiałe i łaskawe”

Psycholog Niepłodności o ciąży po poronieniu. „Kobietom towarzyszy poczucie winy, bo dookoła słyszą: ‚Powinnaś się cieszyć’, ,’Nie myśl źle, bo jeszcze coś się stanie’. To błędne koło”

Psycholog Niepłodności o ciąży po poronieniu. „Kobietom towarzyszy poczucie winy, bo dookoła słyszą: ‚Powinnaś się cieszyć’, ,’Nie myśl źle, bo jeszcze coś się stanie’. To błędne koło”

Ciąża – fakty i mity. Fundacja #SEXEDpl znowu mówi o rzeczach, o których często milczą rodzice nastolatków

Ciąża – fakty i mity. Fundacja #SEXEDpl znowu mówi o rzeczach, o których często milczą rodzice nastolatków

kobieta w ciąży

Czy warto szczepić się przeciw krztuścowi w ciąży? Dr Michał Strus odpowiada

kobieta w ciąży ze zdjęciem USG dziecka

Czy płód w macicy śni? Wyjaśnia ginekolog położnik

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Probiotyki w ciąży / istock

Probiotyki w ciąży. Brać czy nie? Dietetyczka kliniczna odpowiada

Łuszczyca a macierzyństwo / istock

Kobiety chore na łuszczycę też mogą zaplanować macierzyństwo

Kobieta w rudych włosach stoi oparta o piłkę i ćwiczy w półprzysiadzie. Pomaga jej trener.

Ćwiczenia po porodzie – kiedy zacząć i jakie wybrać, aby wrócić do formy sprzed ciąży?

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę