Przejdź do treści

Dwa lata, by rozpoznać Alzheimera. Polska na szarym końcu Europy

choroba Alzheimera
2 lata, by rozpoznać Alzheimera. Polska na szarym końcu Europy/ Pexels
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dlaczego lepiej używać szklanej butelki dla dzieci zamiast plastikowej? Wyjaśnia chemiczka Sylwia Panek
Dlaczego lepiej używać szklanej butelki dla dzieci zamiast plastikowej? Wyjaśnia chemiczka Sylwia Panek
Blue Monday. Czy to naprawdę najbardziej dołujący dzień w roku?
Przetestowano nauczycieli wracających do szkół. Pozytywny test na COVID-19 otrzymało 2,4 tys. z nich
Top 10 produktów chroniących przed rakiem
Seks podczas okresu – czy można go uprawiać? Fakty i mity

24 miesiące. Tyle czasu – od momentu zgłoszenia się pacjenta do przychodni – potrzeba średnio w Polsce, by zdiagnozować chorobę Alzheimera. Specjaliści Polskiego Towarzystwa Neurologicznego biją na alarm: mamy pod tym względem jeden z najgorszych wyników w Europie.

21 września: Światowy Dzień Choroby Alzheimera

21 września obchodzimy Światowy Dzień Choroby Alzheimera. Jest to schorzenie dotykające zwykle starszych osób (ujawnia się na ogół po 65 roku życia), częściej kobiet niż mężczyzn. Jego najbardziej charakterystycznym symptomem są zaburzenia pamięci, postępujące wraz z wiekiem. Jest to efekt stopniowego obumierania komórek nerwowych, które budują mózg człowieka. U zdrowych osób proces ten postępuje powoli, jednak Alzheimer znacznie go przyspiesza, w rezultacie czego połowa wszystkich neuronów umiera w ciągu 7–12 lat.

Szacuje się, że w Polsce liczba osób z tym schorzeniem sięga 500 tysięcy. Na świecie liczba ta wynosi 44 mln osób. Co 3 sekundy rozpoznawany jest nowy przypadek. Według prognoz zaledwie do 2030 r. liczba pacjentów z cierpiących z tego powodu może się podwoić, a do 2050 r. nawet potroić.

„W starzejących się społeczeństwach choroby mózgu stanowią ogromne wyzwanie: już dziś roczne społeczne koszty chorób mózgu w UE sięgają 800 mld euro, to więcej niż koszty nowotworów, chorób układu krążenia i cukrzycy razem wziętych i będą się zwiększać” – zauważa prezes Polskiego Towarzystwa Neurologicznego prof. Jarosław Sławek.

Alzheimer - nie czekaj, wyprzedź go!

24 miesiące do diagnozy

Choroba Alzheimera jest wciąż nieuleczalna.  Postępując, prowadzi do stopniowej utraty samodzielności oraz całkowitego uzależnienia od osoby sprawującej opiekę. W opóźnianiu rozwoju schorzenia kluczowe znaczenie ma wczesna diagnoza i wprowadzenie odpowiedniej terapii. Jej celem jest wydłużenie samodzielnego funkcjonowania pacjenta, poprawienie funkcji poznawczych oraz łagodzenie zaburzeń psychicznych.

Niestety w Polsce od zgłoszenia się pacjenta do lekarza POZ do rozpoznania choroby Alzheimera upływa średnio 24 miesiące. Jest to jeden z najdłuższych czasów w Europie” – zwraca uwagę prof. Maria Barcikowska, kierownik Zespołu Kliniczno-Badawczego Chorób Zwyrodnieniowych CUN, Instytutu Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN w Warszawie.

seniorzy siedzą na ławce

Rozpoznanie choroby Alzheimera

Diagnostyka choroby Alzheimera opiera się na wykonaniu standardowych testów przesiewowych, składających się z pytań oraz prostych zadań sprawdzających dynamikę rozwoju i stopień otępienia.

Najczęściej u osób z podejrzeniem tego schorzenia wykorzystuje się skalę Mini-Mental (MMSE), w której wynik poniżej 10 punktów mówi o zaawansowanym etapie choroby. Pacjenci wykonują też test rysowania zegara. Mimo że jest on wyjątkowo łatwy, może wiele powiedzieć o rodzaju zaburzeń. Lekarz prosi badaną osobę o narysowanie tarczy zegara ze wskazówkami dla godziny 10 i 11. Neurodegeneracja powoduje upośledzenie myślenia abstrakcyjnego i koordynację wzrokowo-ruchową i dlatego często pacjenci z Alzheimerem mają duży problem z poprawnym wykonaniem tego zadania.

W warunkach domowych można poszukać w internecie testu 10 zdań. Twierdzące odpowiedzi na większość z nich mogą sugerować, że u najbliższej osoby rozpoczynają się procesy chorobowe. Ostatecznym potwierdzeniem są testy krwi (chociaż dość rzadko praktykowane w klinice) oraz badania przy pomocy rezonansu magnetycznego.

Na obrazie radiolog może zauważyć zaniki kory mózgowej lub silne obkurczenie struktur odpowiedzialnych za uczenie się i zapamiętywanie. Warto jednak dodać, że często przyczynami Alzheimera nie są ubytki w mózgu. Dlatego też każdy z przypadków wymaga indywidualnego podejścia oraz diagnozy.

Choroba Alzheimera – przyczyny

Obecnie istnieje kilka hipotez mówiących o przyczynach choroby Alzheimera. Próbuje się ją tłumaczyć m.in. kumulowaniem się beta-amyloidu oraz białka tau, co zakłóca komunikację wewnątrz mózgu. Nadal jednak nie wiadomo, czy jest to bezpośrednia przyczyna degeneracji tkanki mózgowej, czy tylko towarzyszący jej proces patologiczny.

Choroba Alzheimera może być też związana z predyspozycjami genetycznymi (np. nosiciele genu ApoE4 są czterokrotnie bardziej zagrożeni demencją niż reszta populacji) – dotyczy to jednak tylko wybranej grupy pacjentów.

W powstawaniu objawów zaburzeń pamięci i orientacji przestrzennej odgrywają rolę także czynniki środowiskowe. Zgubny wpływ mają: metale ciężkie, w tym aluminium, palenie tytoniu. Pojawianiu się Alzheimera sprzyjają także choroby autoimmunologiczne – jak chociażby choroby tarczycycy – i cywilizacyjne: cukrzyca i nadciśnienie. Ryzyko zwiększa brak aktywności fizycznej, nieprawidłowy tryb życia oraz duży stres.

migrena

Choroba Alzheimera a pandemia COVID-19

„Pandemia koronawirusa zmieniła istotnie sposób realizacji opieki medycznej nad wieloma grupami pacjentów a w szczególności osobami w wielu podeszłym. Wczesne obserwacje kliniczne od rozpoczęcia pandemii wykazały, że wirus jest szczególnie groźny u pacjentów w wieku podeszłym z różnymi chorobami współistniejącymi: cukrzyca, niewydolność krążenia, otyłość, i inne. Odnotowano wysoką śmiertelność wśród pensjonariuszy domów opieki. Początkowo pomijano wątek współistnienia przewlekłych chorób neurologicznych w tym kontekście. Jednakże kolejne badania potwierdziły, że właśnie osoby z tych grup podwyższonego ryzyka bardzo często cierpiały na otępienie i inne schorzenia neurologiczne – ostrzega prof. Konrad Rejdak, prezes-elekt Polskiego Towarzystwa Neurologicznego.

Specjalista zwraca uwagę, że teleporady i e-wizyty, które podczas pandemii COVID-19 zastąpiły wizyty w przychodniach, nie zdają egzamin w przypadku osób cierpiących na chorobę Alzheimera.

„Mamy obawy, że wielu pacjentów przerwało leczenie lub stosowało leki niewłaściwie. Wstrzymanie wizyt w poradniach specjalistycznych i szpitalach uniemożliwiło też prowadzenie diagnostyki, a zatem doszło do opóźnień w rozpoznawaniu choroby u nowych chorych” – alarmuje prof. Rejdak.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Starość zaczyna się od mózgu

Skóra mężczyzn starzeje się wolniej niż u kobiet. Jak jeszcze będziesz się różnić od swojego faceta za 30 lat?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Witamina C – królowa jest tylko jedna

Książka na stres. Czytaj dla zdrowia!

Jesteś wieczną optymistką? Być może właśnie zabezpieczasz się przed demencją

Boisz się demencji na starość? Jest rozwiązanie: pij kawę

Alkohol jest dobry dla zdrowia? Najnowsze badania wskazują na jego wpływ na funkcje poznawcze

Dłonie starszej kobiety z czarno-białymi zdjęciami

Choroba Alzheimera – etapy, objawy, leczenie. Jakie są jej przyczyny?

Czym jest atrofia i których narządów może dotyczyć? Przyczyny oraz leczenie zaniku tkanek

Paulina Stopczyk / arch. prywatne

Twoja skóra stała się sucha, zwiotczała i nieelastyczna? Powodem może być inflammaging, o którym tak rzadko się mówi

Soki z warzyw i owoców korzystnie wpływają na mózg

Sok pomarańczowy a demencja. Najnowsze badania z Bostonu a opinia dietetyka

Negatywne myślenie przyspiesza starzenie. Naukowcy wyjaśniają

Poznaj swój wiek biologiczny

seniorzy siedzą na ławce

Demencja dotyczy tylko seniorów? Zadbaj o swój mózg już teraz. Sprawdź, co radzi lekarka Magdalena Jutrzenka

kobieta przegląda się w lustrze

Jak starzeje się organizm, gdy mamy 20, 30, +40?

Dziewczyna pije zielony sok

Witaminy i minerały, które zatrzymują czas

zmartwiona kobieta

Demencja starcza – czym jest, jakie są jej przyczyny i główne objawy?

Szczęśliwi czasu nie liczą – jak samopoczucie wpływa na długość życia?

dwie kobiety korzystające ze smartfonów

Diagnoza w kieszeni. Smartfon pomoże wykryć zaburzenia neurologiczne

Siedem sygnałów demencji, których nie wolno zignorować

Tajemnica długowieczności

Tajemnica długowieczności

Metryka a wiek metaboliczny. Sprawdź, jak cofnąć wskazówki zegara twojego organizmu

"Still Alice" – wyrok zapisany w genach

„Still Alice” – wyrok zapisany w genach

Najpopularniejsze

Basia Kędzior

Hello My Hero. „Wygląd nie mówi o tym, kim się jest, czy jest się lepszym, czy gorszym. Każdy ma tak samo ważny powód i prawo do życia” – mówi Basia Kędzior, dziewczyna z rybią łuską

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Morsowanie – wady i zalety. Czy naprawdę warto wbiec do lodowatej wody?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

całująca się para

7 rzeczy, które się staną, gdy przestaniesz uprawiać seks