Przejdź do treści

Fosfor – właściwości, nadmiar i niedobór, naturalne źródła

owoce cytrusowe
Fosfor/iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dziecko w czapce
Dlaczego noworodkom w szpitalu podaje się witaminę K? Można odmówić jej podania?
koronawirus, Mediolan
„Lombardia się poddaje i wywiesza białą flagę”. Włoskie media o lawinowym wzroście zakażeń i nowych obostrzeniach w regionie
Niemowlęta przyjmują przeciętnie 1,6 miliona cząstek mikroplastiku dziennie. Wszystko przez butelki
Makijaż permanentny zabójczy dla oczu? Optyczka Justyna Mater ostrzega
Makijaż permanentny zabójczy dla oczu? Optyczka Justyna Mater ostrzega
Hiperkalcemia – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Fosfor to pierwiastek mineralny, który razem z wapniem i witaminą D odpowiada za zdrowe i mocne kości. Ponadto jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Odpowiednie ilości fosforu można dostarczyć wraz z dietą, a w razie potrzeby można sięgać po suplementy diety. Niedobór fosforu prowadzi do osłabienia kości.

Co to jest fosfor?

Fosfor (P) to pierwiastek zaliczany do niemetali. Wyróżnia się zdolnością chemiluminescencji, czyli świecenia. Występowanie fosforu w przyrodzie jest powszechne. Fosfor nie występuje co prawda w przyrodzie w stanie wolnym, ale nie brakuje go  w postaci takich związków jak sole kwasu fosforowego. Fosfor wykorzystywany jest do produkcji kwasu ortofosforowego, środków piorących oraz detergentów, a także nawozów sztucznych.

Właściwości fosforu

Fosfor to minerał powszechnie występujący w przyrodzie. Fosfor w organizmie skumulowany jest przede wszystkim w tkance kostnej i zębach. Główną funkcją fosforu jest budowa kości i zębów, ponadto fosfor to składnik związków magazynujących i transportujących energię. Wchodzi w skład fosfolipidów tworzących błony komórkowe i otoczki mielinowe komórek nerwowych oraz uczestniczy w syntezie kwasów nukleinowych.

Dzienne zapotrzebowanie na fosfor

Dobowe zapotrzebowanie na fosfor różni się dla poszczególnych grup wiekowych i wynosi odpowiednio:

  • niemowlęta – 150 mg
  • od 5 do 12 m. ż. – 300 mg
  • 1 – 3 r. ż. – 460 mg
  • 4 – 6 r. ż. – 500 mg
  • 7 – 9 r. ż. – 600 mg
  • 10 – 18 r. ż. – 1250 mg
  • mężczyźni – 700 mg
  • kobiety – 700 mg.

Zwiększone zapotrzebowanie na fosfor

Zwiększeniu zapotrzebowania na fosfor sprzyja częste spożywanie alkoholu, zażywanie leków zobojętniających kwas żołądkowy, schorzenia wątroby, nerek, nadczynność gruczołów przytarczycznych, nowotwory.

Źródła fosforu w diecie

Fosfor to pierwiastek powszechnie dostępny w diecie. Fosfor w jedzeniu występuje przede wszystkim w produktach białkowych, jak mięso, ryby, owoce morza, nabiał, jaja, soja i inne nasiona roślin strączkowych. Kolejne wartościowe źródło fosforu to orzechy, pestki słonecznika i dyni; zarodki pszenne. Jako dodatek do żywności kwas fosforowy i jego związki występują w produktach wysokoprzetworzonych, m.in. napojach typu cola, serach topionych, skondensowanym mleku.

W przypadku dobrze zbilansowanej diety nie jest konieczna suplementacja fosforu. Jak dawkować preparat, gdy pojawi się niedobór fosforu i konieczne jest zwiększenie jego podaży? Należy dawkować fosfor zgodnie z zaleceniem lekarza, nie przekraczając wartości dziennego zapotrzebowania na ten pierwiastek.

Niedobór fosforu w organizmie

W związku z dobrą dostępnością fosforu w diecie, niedobór fosforu zdarza się rzadko. Niedoborowi fosforu sprzyja niedożywienie, nadużywanie alkoholu, a także stosowanie leków na nadkwasotę, ograniczających przyswajalność fosforanów z przewodu pokarmowego. Co się dzieje, gdy w organizmie jest za mało fosforu? Niedobór fosforu objawia się jako osłabienie, utrata apetytu, bóle kończyn, osłabienie kośćca, krzywica.

Nadmiar fosforu w organizmie

Gdy w nadmiarze spożywane są suplementy zawierające fosfor, nadmiar tego pierwiastka w organizmie sprzyja wystąpieniu takich objawów jak  zaburzenia pracy serca, przyspieszony oddech, drgawki; długofalowe skutki nadmiaru fosforu we krwi to demineralizacja kości. Objawy nadmiaru fosforu są konsekwencją przede wszystkim nadmiernego wydalania wapnia z moczem. Wóczas warto oznaczyć wapń i fosfor w moczu (w dobowej zbiórce).  Jak usunąć nadmiar fosforu z organizmu? Lekarz może zalecić stosowanie leków na obniżenie fosforu, wiążących ten pierwiastek i ułatwiających jego usuwanie z organizmu.

Bibliografia:

Kozłowska L., Źródła fosforu w diecie a ryzyko powikłań mineralnych i kostnych u osób z przewlekłą chorobą nerek; Bromat. Chem. Toksykol., 2013

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dieta Cambridge

Dieta Cambridge – program odchudzania oparty na gotowych produktach

Margaryna czy masło na cholesterol? Skład margaryny

„Bycie na diecie stało się w naszej kulturze atrybutem kobiety”. Psychodietetyczka Małgorzata Akkus wyjaśnia, dlaczego diety odchudzające są nieskuteczne i dlaczego warto zacząć jeść intuicyjnie

„Bycie na diecie stało się w naszej kulturze atrybutem kobiety”. Małgorzata Akkus tłumaczy, jak jeść intuicyjnie i dlaczego diety odchudzające są nieskuteczne

szczupła dziewczyna

Chudnięcie – ile można zdrowo chudnąć? Jem i chudnę – przyczyny

Dieta ketogeniczna – co jeść? Zasady diety i jadłospis

Sól

Sód – rola, skutki niedoboru i nadmiaru, źródła sodu

mięso jako źródło siarki

Siarka – właściwości, niedobór i nadmiar, źródła w diecie

sól

Chlor – rola w organizmie, niedobór, objawy zatrucia

mięso, jaja i ryby

Azot – właściwości, źródła, skutki nadmiaru i niedoboru

YouTuberka Natalia Szymaniec z duetu „Szparagi” schudła 35 kg. Teraz apeluje: taka dieta wymaga opieki lekarza

Potas – źródła w diecie oraz skutki niedoboru i nadmiaru

owoce

Kwas gamma-linolenowy GLA – działanie, źródła, niedobór

siemię lniane

Kwas alfa-linolenowy (ALA) – rola, źródła, skutki niedoboru

Brokuły na stole

Izotiocyjaniany – co to jest, gdzie je znaleźć? Właściwości

Jesteś ciągle zmęczona? Być może to kwestia diety. Przyjrzyj się swoim nawykom

7 pokarmów bogatych w minerały. Warto włączyć je do diety

Dieta przed urlopem, czyli jak stworzyć wymarzone beach body

orzechy brazylijskie

Selen – właściwości, niedobór i przedawkowanie, źródła

Produkty bogate w molibden

Molibden – rola w organizmie, zapotrzebowanie, niedobór

Miedź

Miedź – właściwości, źródła nadmiar i niedobór w organizmie

suplement diety

Mangan – właściwości, nadmiar, niedobór, źródła w diecie

Nawyki żywieniowe dziecka - jak je zmienić?

Nawyki żywieniowe dzieci – dobre i złe. Zmiana nawyków na zdrowe

owoce morza

Kobalt – właściwości, niedobór, źródła, alergia na kobalt

produkty spożywcze

Jod – właściwości, niedobór i nadmiar, naturalne źródła

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Kobieta leży na łóżku

Seks analny to czysta przyjemność! Jak wzbogacić swój erotyczny repertuar?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.