Przejdź do treści

Borówka brusznica – sposób na zdrowe przetwory i nie tylko

Borówka brusznica - sposób na zdrowe przetwory i nie tylko
Borówka brusznica - sposób na zdrowe przetwory i nie tylko Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak dbać o zęby z próchnicą?
Jak dbać o zęby z próchnicą? Wyjaśnia dentysta Tomasz Kupryś
Kobieta trzyma niemowlaka
Dlaczego dziecko chce być przy piersi mamy? Nie zawsze chodzi o głód
Metoda Ferbera – czy naprawdę sprawdza się w usypianiu dzieci?
Metoda Ferbera – czy naprawdę sprawdza się w usypianiu dzieci?
kobiety w łóżku
„Szantażowanie seksem wciąż cieszy się popularnością” – twierdzi psycholożka
Dziecko w szkole
Koronawirus w Polsce a nauka zdalna. MEN: dzieci nie wrócą do szkół do końca roku szkolnego

Borówkę brusznicę znajdziemy spacerując po lesie albo uprawiając w przydomowym ogrodzie. Od dawna wykorzystywana w kuchni do produkcji przetworów, dziś służy też jako roślina o właściwościach leczniczych. Przyda się szczególnie w infekcjach dróg moczowych, ale jej zastosowanie jest o wiele szersze. 

Borówka brusznica – co to za roślina ?

Borówka brusznica, zwana też borówką czerwoną jest niewysoką krzewinką porastającą głównie lasy i wrzosowiska. Gatunek ten jest szeroko rozpowszechniony w Europie i Azji. Liście borówki są owalne, ciemnozielone i błyszczące. Kwiaty, zebrane na końcu pędów w kwiatostany mają kolor biały lub różowy. Owoce początkowo są białe, natomiast dojrzałe przybierają kolor jasno lub ciemnoczerwony 

Borówka brusznica bardzo często mylona jest z żurawiną. Nic dziwnego, w końcu jest z nią spokrewniona, podobnie jak borówka czarna i jagoda.   

Różnice między borówką brusznicą a żurawiną przedstawia poniższa tabela.  

  Borówka brusznica   Żurawina  
Występowanie   Lasy sosnowe i mieszane   Bagna torfowe  
Wielkość   Krzewinka o pędach pionowych, do 30 cm wysokości   Płożące pędy do 1,5 metra długości  
kwitnienie   Maj- lipiec   Czerwiec- lipiec  
Owoce   Małe, drobne, okrągłe, 05,-1 cm wielkości, jednolicie czerwone   Większe, okrągłe, do 1-2 cm, nierównomiernie zabarwione 
Smak   Gorzko- kwaskowaty   Kwaśny  
Nagietek lekarski - właściwości i zastosowanie w medycynie

Borówka brusznica w kuchni 

Popularne owoce leśne borówki brusznicy  z powodzeniem wykorzystywane były w kuchni staropolskiej. Pochodzące z lat 20 ubiegłego wieku przepisy kulinarne wspominają o smażeniu konfitur z borówki, robieniu z niej galaretek i dodawaniu do gęsiny.

Obecnie do celów kulinarnych używa się zarówno liście jak i owoce  brusznicy. Liście zrywa się wiosną (kwiecień, maj) lub jesienią ( wrzesień i początek października) i poddaje suszeniu. Owoce zbiera się pod koniec lata i początkiem jesieni. Po zebraniu, owoce należy dokładnie umyć i osuszyć. Jeśli nie będą od razu zużyte, można je zamrozić.Dzięki wysokiej zawartości kwasu benzoesowego, który jest konserwantem, owoce można przechowywać przez dłuższy czas.

Z borówki brusznicy można zrobić napar, nalewkę, dżem, konfiturę, kompot, sok i syrop. Suszone bądź świeże owoce borówki są wyśmienitym dodatkiem do mięs, w szczególności dziczyzny i wołowiny.

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

Borówka brusznica – przepisy 

Konfitura: Szklankę cukru należy zalać 1/4 szklanki wody i zagotować. Następnie wsypać ok. 200 gram borówek i smażyć przez 30 minut na wolnym ogniu, do momentu puszczenia przez nie soku. Gotową konfiturę należy przełożyć do wyparzonych słoików i zakręcić je. 

Wywar: ok. 1,5 łyżeczki suszu zalać szklanką wody, gotować przez 5 minut a następnie przecedzić. Można spożywać do 3 razy dziennie po połowie szklanki jako środek moczopędny. 

Napar: 2-3 łyżeczki suszonych liści borówki należy zalać szklanką wrzątku i trzymać pod przykryciem ok. 5 minut. Susz można dodać w niewielkiej ilości do ulubionej herbaty. 

Nalewka z liści: Do połowy szklanki wsypać suche, pokruszone liście, a następnie zalać 0,5 l wódki. Odstawić na dwa tygodnie. Po upływie tego czasu przecedzić roztwór i przelać do słoika. 

kac

Dlaczego warto jeść borówkę brusznicę? 

W borówce brusznicy znajdziemy około 5,5% zawartości białka i 509 kcal na 100 gram owoców. Owoce  bogate w kwasy organiczne, witaminy z grupy B (B1, B2 i B3), witaminę C, prowitaminę A (β-karoten) oraz minerały: potas, wapń, magnez fosfor.

Roślina ta może pochwalić się zawartością związków bioaktywnych takich jak:  

  • kwasy fenolowe i flawonoidy zmiatające wolne rodniki i wspomagające zachowanie prawidłowej masy ciała 
  • antocyjany i procyjanidy o korzystnym wpływie na wzrok 
  • garbniki katechinowe o działaniu ściągającym, antyseptycznym i przeciwbiegunkowym 
  • arbutyna o właściwościach wybielających i rozjaśniających plamy pigmentacyjne
Liść damiany łagodnie uspokaja, poprawia nastrój, działa przeciwlękowo

Borówka brusznica – właściwości lecznicze 

Borówkę brusznicę charakteryzuje jedna z najwyższych aktywności przeciwutleniających i najwyższe właściwości antyproliferacyjne w porównaniu do innych owoców jagodowych, takich jak jeżyny, jagody, maliny, truskawki i żurawina.   

Brusznica działa przeciwzapalnieprzeciwrodnikowo i przeciwdrobnoustrojowo. Hamuje rozwój bakterii Helicobakter pylori, która przyczynia się do zapalenia i wrzodów żołądka. Niektóre badania sugerują, że borówka brusznica wykazuje działanie przeciwnowotworowe, a jej ekstrakt może potencjalnie indukować apoptozę ludzkich komórek białaczki HL-60.  

Zawarte w liściach brusznicy sitosterole obniżają poziom cholesterolu, znajdują też zastosowanie w leczeniu dolegliwości żołądkowych i reumatycznych. Ponadto inny składnik aktywny – arbutyna, działa odkażająco i moczopędnie, co jest wykorzystywane w przypadku zakażeń dróg moczowych oraz chorób nerek. 

Co na zły nastrój, PMS i bóle głowy? Szafran!

 Borówka brusznica – uprawa

Borówkę brusznicę można uprawiać w ogrodzie. Dwuletnie krzewinki najlepiej sadzić wiosną lub jesienią na stanowiskach nasłonecznionych i glebie kwaśnej (pH= 3,5). Roślina owocuje po 2-3 latach od posadzenia. Jeden krzew dostarcza nawet do 300 jagód rocznie. Plony zbiera się dwa razy do roku – pod koniec lipca/ na początku sierpnia oraz pod koniec września/ na początku października. 

 

Bibliografia:

[1 ]Dróżdż, V. Šėžienė, J. Wójcik, and K. Pyrzyńska, “Evaluation of Bioactive Compounds, Minerals and Antioxidant Activity of Lingonberry (Vaccinium vitis-idaea L.) Fruits,” Molecules, vol. 23, no. 1, p. 53, Dec. 2017, doi: 10.3390/molecules23010053.

[2] P. Vyas, B. Sc, S. T. John’s Newfoundland, and L. Canada, “Antioxidant Properties of Lingonberry (Vaccinium vitis-idaea L.) Plants,” 2014.

[3] Kowalska- Wochna Elżbieta, “Kosmetyki z lasu,” Panacea, 2010. [Online]. Available: https://panacea.pl/articles.php?id=3007. [Accessed: 22-Mar-2020].

[4] Bhullar, K.S.; Rupasinghe, H.P.V. Antioxidant and cytoprotective properties of partridgeberry polyphenols. Food Chem. 2015,169, 595–605

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Miodunka - właściwości i zastosowanie

Miodunka. Poznaj lecznicze właściwości i zastosowanie płucnika lekarskiego

Balsam kapucyński - dawne panaceum. Poznaj jego skład i działanie

Balsam kapucyński – poznaj skład i właściwości dawnego panaceum

Płodność / rawpixel

Jak poprawić płodność i przygotować się do ciąży? Naturopatka ma kilka rad

Chaber bławatek i jego zastosowanie w medycynie

Chaber bławatek i jego zastosowanie w medycynie

Przywrotnik – ziele o wielu właściwościach

Przywrotnik – ziele o wielu właściwościach

Krokosz barwierski, jego właściwości i zastosowanie w medycynie

Krokosz barwierski, jego właściwości i zastosowanie w medycynie

Lubczyk i jego właściwości zdrowotne

Lubczyk i jego właściwości zdrowotne

Nagietek lekarski - właściwości i zastosowanie w medycynie

Nagietek lekarski – właściwości i zastosowanie w medycynie

Dziewanna - kwiat o wielu właściwościach

Dziewanna – kwiat o wielu właściwościach

Przepisy z dżemem w roli głównej. Wykorzystajcie zapasy!

Babka płesznik / istockphoto

Babka płesznik na jelita? Nie tylko! Poznaj cenne właściwości tej rośliny

Rośliny dobre dla kobiet / istock

Nietypowe rośliny, którymi powinnyśmy się zainteresować. Mają dobroczynne działanie

Olejek goździkowy — Dowiedz się więcej o korzystnym działaniu olejku z goździków!

Olejek goździkowy – właściwości i zastosowanie

Pomidor czy przetwory pomidorowe? Co jest zdrowsze?

Dyniowy dżem – słodycz bez cukru. Pyszne uroki jesieni!

Wyjątkowe przetwory śliwkowe

Chutney na trzy nowe sposoby

Chutney na trzy nowe sposoby. Z marchewki, papryki i buraka. Będzie warzywnie!

Letni dżem z jagód. Bez cukru!

Letni dżem z jagód. Bez cukru!

Kupujemy dobry dżem

Kupujemy dobry dżem

Ekoprzetwory

Ekoprzetwory

Białka jaj – czy naprawdę są zdrowsze od żółtek?

Białko czy żółtko jaja kurzego – co jest zdrowsze?

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Wskaźnik BMR. Oblicz swoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne

Wskaźnik BMR. Oblicz swoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne

Łuszczyca – 10 produktów, które warto jeść, gdy na nią chorujesz

Łuszczyca – 10 produktów, które warto jeść, gdy na nią chorujesz

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?