Przejdź do treści

Gastryna – jaką rolę odgrywa w organizmie człowieka? Co zwiększa i zmniejsza jej wydzielanie?

Z klocków ułożony jest napis hormone
Fot. gustavofrazao/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobiety z pomalowaną górną częścią ciała
„Żyję pełną piersią. Nie dam się rakowi”. Bodypaintingowa kampania społeczna, zobacz niesamowite malunki
Monika Krzywkowska na jesiennej ramówce TVN
Monika Krzywkowska o walce z rakiem: czerniak jest czymś okropnym, ale można przez to przejść, a można go też nie przeżyć
Mikołaj Roznerski wspiera Krótką Instrukcję Obsługi Raka Piersi
Mikołaj Roznerski wspiera Krótką Instrukcję Obsługi Raka Piersi
Mołek, Rozenek, Młynarska i Jabłczyńska znikają z Instagrama. Znane Polki biorą "Dzień na U"
Mołek, Rozenek, Młynarska i Jabłczyńska znikają z Instagrama. Znane Polki biorą „Dzień na U”, ty też weź!
Badania piersi – w jakim dniu cyklu je robić?
Badania piersi – w jakim dniu cyklu je robić?

Gastryna  (GRP) należy do enterohormonów regulujących funkcje żołądkowo-jelitowe. Kontroluje produkcję kwasu solnego oraz pepsynogenu, odpowiadających za trawienie białek w żołądku.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Gastryna jest mieszaniną peptydów: progastryny, gastryny-34, gastryny-14 oraz gastryny-17. Peptyd mający w budowie 14 aminokwasów określany jest jako najaktywniejszy. Wydzielanie hormonu wpływa na produkcję soku żołądkowego, a także wzrost nabłonka jelit. Badanie gastryny nie jest rutynowe i muszą mu przyświecać konkretnie wskazania.

Fazy sekrecji gastryny

Hormon tkankowy gastryna wydzielany jest przez komórki G żołądka w odpowiedzi na kilka czynników wyzwalających. Zalicza się do nich: obecność treści pokarmowej w żołądku (rozciąga to jego ściany), stymulację nerwu błędnego (X nerw czaszkowy) oraz obecność aminokwasów i peptydów. Nadmiar gastryny może skutkować nadkwaśnością soku żołądkowego, co może w dalszej perspektywie uszkadzać błonę śluzową żołądka i tworzyć wrzody. Podwyższony poziom gastryny obserwuje się u osób cierpiących na chorobę wrzodową lub na schorzenia dwunastnicy. Wyróżnia się trzy fazy wydzielania, inaczej sekrecji gastryny:

  1. Faza mózgowa – inaczej głowowa. W tym procesie dochodzi do produkcji około 20% dobowej objętości soków żołądkowych. Stymulacja centralnego układu nerwowego odbywa się za pomocą peptydu uwalniającego gastrynę. Peptyd ten uwalniany jest w obrębie zakończeń komórek nerwowych tuż przy komórkach G. Faza ta jest najkrótsza ze wszystkich.
  2. Faza żołądkowa – inaczej trzewna. Na tym etapie odbywa się najsilniejsze wydzielanie gastryny – ponad 60% całodobowej objętości soku żołądkowego.
  3. Faza jelitowa – gastryna wydzielana w tym etapie podlega wpływom pośrednim i bezpośrednim.
kuracja hormonalna

Funkcje gastryny w ludzkim organizmie

Gastryna pełni złożone funkcje w organizmie na poziomie układu pokarmowego. Przede wszystkim odpowiedzialna jest za wzrost błony śluzowej żołądka, jelita grubego oraz dwunastnicy. Hormon ten przyczynia się również do zwiększenia sekrecji kwasu solnego oraz pepsyny przez komórki żołądka. Dzięki gastrynie dochodzi do skurczów solnego zwieracza przełyku, wzmożenia perystaltyki przewodu pokarmowego oraz zwiększenia wydzielania soku trzustkowego. Gastryna zwiększa również przepływ krwi w błonie śluzowej żołądka.

Co zwiększa i zmniejsza wydzielanie gastryny?

Jedzenie w dużej mierze wpływa na poziom wydzielania gastryny. Jej ilość zwiększają duża ilość kawy oraz alkohol. Stałe pokarmy bogate w białka, aminokwasy oraz peptony również się do tego przyczyniają. Co ciekawe, na poziom hormonu nie ma wpływu spożywanie tłuszczów oraz węglowodanów. Obecność treści pokarmowej skutkuje rozciąganiem się ścian żołądka. Ma to miejsce, gdy treść pobudza śródścienny splot nerwowy, który z kolei na swych końcach wydziela jeden z najbardziej powszechnych neurotransmiterów – acetylocholinę. Przekaźnik ten pobudza komórki G do produkcji gastryny. Badania wykazały, że obecność jonów wapniowych Ca2+ również przekłada się na zwiększenie poziomu tego hormonu tkankowego. Czynnikami, które zmniejszają wydzielanie gastryny, są m.in.: sekretyna (peptydowy hormon sprawujący funkcje regulujące żołądka i jelit), somatostatyna (hormon hamujący wydzielanie insuliny) oraz niskie pH treści żołądkowej.

Zobacz także

Badania gastryny – kiedy wykonać?

Oznaczenie poziomu gastryny powinno się wykonywać przy podejrzeniu kilku jednostek chorobowych układu pokarmowego. Wskazaniem są podejrzenia chorób nowotworowych lub przerost komórek G w żołądku. Kiedy chory uskarża się na nawracające choroby wrzodowe lub zapalenie przełyku, również powinien rozważyć badanie poziomu gastryny. Innymi możliwymi przyczynami zwiększonego stężenia gastryny są: niedokrwistość Addisona-Biermera (wynikająca z niedoboru witaminy B12), zespół Zoolingera i Ellisona (owrzodzenia lokują się w obrębie żołądka, jelit oraz dwunastnicy), przyjmowanie leków hamujących wydzielanie soku żołądkowego lub niewydolność nerek. Badania wykonywane są na zlecenie gastroenterologa.

Jak przebiega badanie gastryny?

Na badanie poziomu gastryny powinno zgłosić się na czczo (minimum 8 godzin bez jedzenia; dozwolona jest tylko woda mineralna). Materiał biologiczny pobierany jest z żyły łokciowej. Analizie zostaje poddana surowica krwi. Pielęgniarz pobiera około 3 ml krwi w godzinach porannych. Na wyniki pacjent musi czekać około 1–2 dni roboczych. Prawidłowy poziom gastryny mieści się w zakresie od 50 do 80 ng/l.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Kim jest wysoko wrażliwa osobowość?

„Osoby wysoko wrażliwe (WWO) wchłaniają nastroje ludzi dookoła, silniej przeżywają stres, mają żywsze sny, bogatszą wyobraźnię i błyskotliwe poczucie humoru” – mówi dr psychologii Monika Baryła-Matejczuk

Bergamotka jest skarbnicą witaminy A i C

„Bergamotka jest prawdziwą skarbnicą witaminy A i C, pomaga przy przeziębieniach, ma pozytywny wpływ na psychikę, pomaga w stresie, ułatwia zasypianie oraz pogłębia sen” – mówi dr Grażyna Pająk

Joga powięziowa

„Na zajęciach jogi powięziowej masz czas, żeby zastanowić się, co się dzieje w twoim ciele, a ciało jest nośnikiem tego, co w głowie i w sercu” – mówi Patrycja Adaszewska, trenerka jogi powięziowej.

„Udowodniono, że kawa wykazuje szereg prozdrowotnych działań na pracę organizmu, dlatego znalazła się piramidzie prawidłowego żywienia”- mówi dr Agnieszka Jarosz

Zainteresują cię również:

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

Bakteria helicobacter pylori - test, objawy, leczenie

Bakteria helicobacter pylori – test, objawy, leczenie

Salmonella - przyczyny i objawy zatrucia

Salmonella – przyczyny i objawy zatrucia

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

Stomia (źródło - www.gettyimages.com)

Stomia – czym jest i czy da się z tym żyć?

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

kolendr

Przejadłaś się? Sprawdź, jakie zioła mogą przynieść ulgę

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Żucie gumy, bekanie czy obgryzanie paznokci może też mieć zdrowotne korzyści. Nie wierzysz? Sprawdź

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

https://www.istockphoto.com

To, co wydalamy, wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o… kupie

dłonie

Drętwienie palców u rąk – skąd się bierze i co oznacza?

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Chora trzustka – gdzie boli? Przyczyny i objawy chorób trzustki

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?