Przejdź do treści

Gastryna – jaką rolę odgrywa w organizmie człowieka? Co zwiększa i zmniejsza jej wydzielanie?

Z klocków ułożony jest napis hormone
Fot. gustavofrazao/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Facebook.com
„Jesteś piękna! Nieważne, czy masz po ciąży wystający brzuch, bliznę po cesarce czy bardziej wiszące cycki” – młoda mama pokazała prawdziwe zdjęcie po porodzie
Unsplash
Dlaczego warto jeść tłuste ryby? Specjaliści z „Czytamy etykiety” wyjaśniają
Chcesz podkręcić swój seksualny apetyt? Sprawdź, czy twoja dieta jest bogata w tę witaminę
5 sygnałów, że należy zbadać cukier we krwi
istockphoto
„Że Niby Fit” na Instagramie: 5 kroków, jak nie przytyć w wakacje

Gastryna  (GRP) należy do enterohormonów regulujących funkcje żołądkowo-jelitowe. Kontroluje produkcję kwasu solnego oraz pepsynogenu, odpowiadających za trawienie białek w żołądku.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Gastryna jest mieszaniną peptydów: progastryny, gastryny-34, gastryny-14 oraz gastryny-17. Peptyd mający w budowie 14 aminokwasów określany jest jako najaktywniejszy. Wydzielanie hormonu wpływa na produkcję soku żołądkowego, a także wzrost nabłonka jelit. Badanie gastryny nie jest rutynowe i muszą mu przyświecać konkretnie wskazania.

Fazy sekrecji gastryny

Hormon tkankowy gastryna wydzielany jest przez komórki G żołądka w odpowiedzi na kilka czynników wyzwalających. Zalicza się do nich: obecność treści pokarmowej w żołądku (rozciąga to jego ściany), stymulację nerwu błędnego (X nerw czaszkowy) oraz obecność aminokwasów i peptydów. Nadmiar gastryny może skutkować nadkwaśnością soku żołądkowego, co może w dalszej perspektywie uszkadzać błonę śluzową żołądka i tworzyć wrzody. Podwyższony poziom gastryny obserwuje się u osób cierpiących na chorobę wrzodową lub na schorzenia dwunastnicy. Wyróżnia się trzy fazy wydzielania, inaczej sekrecji gastryny:

  1. Faza mózgowa – inaczej głowowa. W tym procesie dochodzi do produkcji około 20% dobowej objętości soków żołądkowych. Stymulacja centralnego układu nerwowego odbywa się za pomocą peptydu uwalniającego gastrynę. Peptyd ten uwalniany jest w obrębie zakończeń komórek nerwowych tuż przy komórkach G. Faza ta jest najkrótsza ze wszystkich.
  2. Faza żołądkowa – inaczej trzewna. Na tym etapie odbywa się najsilniejsze wydzielanie gastryny – ponad 60% całodobowej objętości soku żołądkowego.
  3. Faza jelitowa – gastryna wydzielana w tym etapie podlega wpływom pośrednim i bezpośrednim.
kuracja hormonalna

Funkcje gastryny w ludzkim organizmie

Gastryna pełni złożone funkcje w organizmie na poziomie układu pokarmowego. Przede wszystkim odpowiedzialna jest za wzrost błony śluzowej żołądka, jelita grubego oraz dwunastnicy. Hormon ten przyczynia się również do zwiększenia sekrecji kwasu solnego oraz pepsyny przez komórki żołądka. Dzięki gastrynie dochodzi do skurczów solnego zwieracza przełyku, wzmożenia perystaltyki przewodu pokarmowego oraz zwiększenia wydzielania soku trzustkowego. Gastryna zwiększa również przepływ krwi w błonie śluzowej żołądka.

Co zwiększa i zmniejsza wydzielanie gastryny?

Jedzenie w dużej mierze wpływa na poziom wydzielania gastryny. Jej ilość zwiększają duża ilość kawy oraz alkohol. Stałe pokarmy bogate w białka, aminokwasy oraz peptony również się do tego przyczyniają. Co ciekawe, na poziom hormonu nie ma wpływu spożywanie tłuszczów oraz węglowodanów. Obecność treści pokarmowej skutkuje rozciąganiem się ścian żołądka. Ma to miejsce, gdy treść pobudza śródścienny splot nerwowy, który z kolei na swych końcach wydziela jeden z najbardziej powszechnych neurotransmiterów – acetylocholinę. Przekaźnik ten pobudza komórki G do produkcji gastryny. Badania wykazały, że obecność jonów wapniowych Ca2+ również przekłada się na zwiększenie poziomu tego hormonu tkankowego. Czynnikami, które zmniejszają wydzielanie gastryny, są m.in.: sekretyna (peptydowy hormon sprawujący funkcje regulujące żołądka i jelit), somatostatyna (hormon hamujący wydzielanie insuliny) oraz niskie pH treści żołądkowej.

Zobacz także

Badania gastryny – kiedy wykonać?

Oznaczenie poziomu gastryny powinno się wykonywać przy podejrzeniu kilku jednostek chorobowych układu pokarmowego. Wskazaniem są podejrzenia chorób nowotworowych lub przerost komórek G w żołądku. Kiedy chory uskarża się na nawracające choroby wrzodowe lub zapalenie przełyku, również powinien rozważyć badanie poziomu gastryny. Innymi możliwymi przyczynami zwiększonego stężenia gastryny są: niedokrwistość Addisona-Biermera (wynikająca z niedoboru witaminy B12), zespół Zoolingera i Ellisona (owrzodzenia lokują się w obrębie żołądka, jelit oraz dwunastnicy), przyjmowanie leków hamujących wydzielanie soku żołądkowego lub niewydolność nerek. Badania wykonywane są na zlecenie gastroenterologa.

Jak przebiega badanie gastryny?

Na badanie poziomu gastryny powinno zgłosić się na czczo (minimum 8 godzin bez jedzenia; dozwolona jest tylko woda mineralna). Materiał biologiczny pobierany jest z żyły łokciowej. Analizie zostaje poddana surowica krwi. Pielęgniarz pobiera około 3 ml krwi w godzinach porannych. Na wyniki pacjent musi czekać około 1–2 dni roboczych. Prawidłowy poziom gastryny mieści się w zakresie od 50 do 80 ng/l.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Hello my Hero. Dominika Jeżewska, Pani Łuska: zaczęłam widzieć więcej szczęścia w łuszczycy, bawić się nią i doceniać, że dzięki niej dbam o wiele bardziej o swój organizm

lady pasztet

„Jestem w ciąży, więc dla mnie najbardziej palące jest to, żeby kobiety wyszły z domów, a żeby do tych domów przyszli faceci” – mówi Katarzyna Barczyk, autorka bloga Lady Pasztet

Judith Butler

Judith Butler: słowo „lesbijka” pojawiło się w mojej głowie w wieku 14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie

„Kiedy szłam z kimś do łóżka, zasłaniałam swoje rozstępy. Dopiero po długim czasie zrozumiałam, że moi partnerzy i partnerki nie zwracają na to żadnej uwagi” – mówi Katarzyna, która polubiła swoje niedoskonałości

Zainteresują cię również:

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Żucie gumy, bekanie czy obgryzanie paznokci może też mieć zdrowotne korzyści. Nie wierzysz? Sprawdź

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

Zgaga – jak jej uniknąć? Poznaj kilka sposobów

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej