Przejdź do treści

Choroba Zollingera-Ellisona (ZZE) – objawy i leczenie

Choroba Zollingera-Ellisona (ZZE) - objawy i leczenie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta
Masz problem z obrzękami? Sprawdź poziom kortyzolu
Pierwsza miesiączka – co jeśli przychodzi za wcześnie?
„Rodzice dziwią się, że ich córki bawiące się jeszcze lalkami zaczynają miesiączkować”. Ginekolog o tym, co się dzieje, kiedy miesiączka przychodzi za wcześnie
Jak pomóc osobie, która ma wstrząs anafilaktyczny? Lek. Łukasz Durajski przedstawia zalecenia Polskiego Towarzystwa Alergologicznego
Jak pomóc osobie, która ma wstrząs anafilaktyczny? Lek. Łukasz Durajski przedstawia zalecenia Polskiego Towarzystwa Alergologicznego
Liczba zgonów z powodu COVID-19 na świecie przekroczyła 4 mln – podał Reuters
Liczba zgonów z powodu COVID-19 na świecie przekroczyła 4 mln – podał Reuters
Niemiecka szczepionka „Curevac” na COVID-19 nie spełniła oczekiwań. Dostawy setek milionów dawek pod znakiem zapytania

Zespół Zollingera-Ellisona (ZZE) to rzadka choroba przewodu pokarmowego, której objawem jest podwyższone stężenie gastryny i spowodowane nim wrzody żołądka. Chorzy skarżą się na częste biegunki i inne dolegliwości gastryczne. W przypadku podejrzenia ZZE należy jak najszybciej wdrożyć leczenie, ponieważ tworzące się guzy mogą mieć charakter złośliwy. Im później nastąpi rozpoznanie, szczególnie w przypadku przerzutów, tym gorsze są rokowania.

Przyczyny zespołu Zollingera-Ellisona

Zespół Zollingera-Ellisona to choroba wywołana przez guza nowotworowego produkującego gastrynę. Jest to hormon odpowiedzialny za wydzielanie kwasu solnego. Nadmiar tego związku przyczynia się do powstawania nawracających i opornych na leczenie owrzodzeń. Po raz pierwszy przypadki takiego stanu chorobowego opisali dr Robert M. Zollinger i dr Edwin H. Ellison w 1956 roku. Zaobserwowali oni wieloogniskowe wrzodziejące zmiany w obrębie przewodu pokarmowego spowodowane guzem znajdującym się w trzustce. Dziś guz ten określany jest jako gastrinoma. Najczęściej zlokalizowany jest w dwunastnicy, rzadziej w trzustce i węzłach chłonnych. Może też dawać przerzuty do śledziony, wątroby, kości i śródpiersia.

Szacuje się, iż zespół Zollingera-Ellisona nieznacznie częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn. Diagnozowany jest przede wszystkim między 20. a 50. rokiem życia. U nawet 2/3 przypadków guzy mają charakter złośliwy. ZZE może współistnieć z zespołem MEN 1, czyli zespołem mnogich nowotworów gruczołów dokrewnych typu 1.

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Zespół Zollingera-Ellisona – objawy

U osób z ZZE diagnozuje się trudne do wyleczenia wrzody żołądka. Drugim charakterystycznym objawem jest biegunka (czasem biegunka tłuszczowa) wynikająca z zaburzeń osmotycznych oraz złego wchłaniania substancji odżywczych będącego skutkiem inaktywacji enzymów trawiennych trzustki. Ponadto w chorobie Zollingera-Ellisona występuje:

Rak

Diagnostyka zespołu Zollingera-Ellisona

Podstawowym badaniem służącym do rozpoznawania ZZE jest pomiar stężenia gastryny. U 1/3 chorych obserwuje się ponad dziesięciokrotny wzrost stężenia tego hormonu przy bardzo niskim pH soku żołądkowego (poniżej 2,1). U pozostałych osób, u których poziom gastryny jest niższy, wykonuje się dodatkowo pomiar podstawowego wydzielania żołądkowego kwasu solnego (BAO).

Wśród badań obrazowych służących do wykrywania zespołu Zollingera-Ellisona wyróżnia się:

  • scyntygrafię receptorową – badanie o największej czułości, oceniające obecność i rozmieszczenie receptorów somatostatynowych; pozwala na identyfikację guzów pierwotnych i zmian przerzutowych,
  • endosonografię, inaczej ultrasonografię endoskopową; badanie szczególnie przydatne do diagnozowania guzów endokrynologicznych zlokalizowanych w trzustce,
  • tomografię komputerową i rezonans magnetyczny – wykrywają guzy o średnicy 3 cm, natomiast zmiany o wielkości < 2 cm mogą zostać przeoczone.

W rozpoznaniu różnicowym wyklucza się chorobę wrzodową żołądka, niedokrwistość złośliwą, zakażenie bakterią Helicobacter pylori, zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka oraz stany kliniczne po resekcji żołądka. Pomimo dostępności badań diagnostycznych, rozpoznanie ZZE stawiane jest zazwyczaj po sześciu lub dziewięciu latach od pojawienia się choroby.

Kobieta w ciąży z biegunką

Leczenie zespołu Zollingera-Ellisona

Leczenie zespołu Zollingera-Ellisona ma na celu wygojenie wrzodów i usunięcie guza, jeśli tylko istnieje taka możliwość. Farmakoterapia opiera się na podawaniu leków hamujących nadmierną sekrecję kwasu solnego. Do najczęściej stosowanych inhibitorów pompy protonowej należą omeprazol oraz lenzoprazol. Preparaty przyjmuje się na czczo, na 30 minut przed posiłkiem. Zaleca się zaprzestania palenia papierosów oraz częstego stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Profilaktycznie chorzy powinni corocznie badać stężenie gastryny oraz wykonywać badania obrazowe w zależności od występujących objawów.

Wyniki badań zebrane w ciągu ostatnich 50 lat wskazują, iż większość pacjentów po resekcji guza cieszy się dobrym stanem zdrowia i przeżywa co najmniej 10 lat po operacji, nawet jeśli wystąpi nawrót choroby. U osób, u których wystąpiły już przerzuty do innych narządów rokowania są znacznie gorsze.

Bibliografia:

  1. Juan Felipe Rivillas-Reyes i wsp., Zollinger-Ellison syndrome. Case report, Case reports Vol. 5 No. 1: 28-35.
  2. Irene Epelboym, Haggi Maze, Zollinger-Ellison Syndrome: Classical Considerations and Current Controversies, The Oncologist 2014;19:4450.
  3. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Disease, Zollinger-Ellison Syndrome, online:https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/zollinger-ellison-syndrome.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Chorzy na szpiczaka pozbawieni leku ratującego życie. Nie ma go na lipcowej liście refundacyjnej

Dziewczynka z misiem

Powiększenie węzłów chłonnych u dzieci. Kiedy powinno zaniepokoić?

Brodawczak piersi – objawy, diagnostyka, leczenie

Guz liściasty piersi – objawy, diagnostyka i leczenie

Najczęstsze choroby odbytu – przyczyny, objawy i leczenie

Międzybłoniak opłucnej – czas przeżycia, przebieg, postępy

Wirus, który stał się „koniem trojańskim”. Nowa technologia dostarcza nadzieję na skuteczne terapie nowotworów i innych schorzeń

Naukowcy zamienili wirusa w „konia trojańskiego”. Tak w przyszłości może wyglądać terapia nowotworów

Rak dróg żółciowych – objawy, leczenie (chemioterapia, operacja)

Torbiele trzustki – objawy, diagnostyka, leczenie i dieta

Choroby tarczycy a anemia

Choroby tarczycy a anemia. „Niedokrwistość jest częstym stanem klinicznym towarzyszącym chorobom tarczycy”

Guzy śródpiersia – rodzaje, objawy, leczenie (operacja)

Rak pęcherzyka żółciowego – objawy i leczenie nowotworu

Zespół krótkiego jelita – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Polekowe uszkodzenie wątroby – przyczyny i leczenie

Choroby krtani – przyczyny, objawy i metody leczenia

Rak brodawki Vatera – przyczyny, objawy, leczenie

Krwawienie z przewodu pokarmowego – przyczyny i leczenie

Pomoc socjalna – na co mogą liczyć pacjenci chorzy na raka?/Getty Images

Pomoc socjalna – na co mogą liczyć pacjenci chorzy na raka?

Gastropareza – objawy i leczenie. Gastropareza cukrzycowa

Amerykanka robi wyjątkowe pamiątki dla rodziców, którzy stracili dziecko. „Muszą wiedzieć, że ich dzieci nie zostaną zapomniane”

Szyje wyjątkowe pamiątki dla rodziców, którzy stracili dzieci. „Muszą wiedzieć, że ich maluchy nie zostaną zapomniane”

rak, koronawirus

Pokonali raka dzięki zakażeniu koronawirusem? Zadziwiające przypadki pacjentów cierpiących na nowotwory krwi

Granulocyty – czym są, budowa i normy na leukocyty

Alicja Sekret

Alicja Sekret: Chodzi o to, by chorzy „uczyli” siebie nawzajem, że mimo danej przypadłości mogą i mają pełne prawo żyć tak, jak tego pragną

„Tej chorobie się nie poddam”. Dzieci chore na raka chwyciły za mikrofony i wyrażają to, co czują poprzez rap

„Tej chorobie się nie poddam”. Dzieci chore na nowotwór chwyciły za mikrofony i wyrażają to, co czują, poprzez rap

Najpopularniejsze

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm