Rolki
Obecność gronkowca w nosie stwierdza się na podstawie wymazu z jamy nosowo-gardłowej. Nie jest to rutynowe badanie. Wykonuje się je w sytuacji, gdy pacjent cierpi na uporczywy, przewlekły katar i nawracające infekcje górnych dróg oddechowych, które nie poddają się antybiotykoterapii. Przeprowadza się je także u osób przed zabiegiem ortopedycznym, kardiochirurgicznym lub neurochirurgicznym w celu wykrycia nosicielstwa opornych szczepów bakterii i wdrożenia profilaktyki przeciwzakaźnej.
Czy gronkowiec w nosie jest zaraźliwy?
Gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus) jest Gram–dodatnią bakterią obecną na skórze oraz w śluzówce jamy nosowo–gardłowej u ludzi i zwierząt. Jej nazwa pochodzi od wyglądu – komórki patogenu mają kulisty kształt i układają się w nieregularne skupiska przypominające kiść winogron. Szacuje się, że stałe nosicielstwo gronkowca w nosie dotyczy około 20% populacji, a ponad połowa jest nosicielem przejściowym.
Do zakażenia może dojść drogą kropelkową lub przez kontakt z zakażonymi przedmiotami (szczególnie na oddziale szpitalnym). W większości przypadków obecność gronkowca złocistego w nosie nie daje żadnych objawów i konsekwencji zdrowotnych, jednak w niekorzystnych warunkach kolonizacja może stanowić punkt wyjścia do poważnego zakażenia. Zagrożone są zwłaszcza osoby z obniżoną odpornością: noworodki, małe dzieci, osoby niedożywione, przewlekle chore lub po zabiegach chirurgicznych.
Gronkowiec złocisty w nosie – objawy zakażenia
U większości nosicieli gronkowca w nosie objawy nie występują, ponieważ dzięki odporności organizmu wytwarza się stan równowagi fizjologicznej między patogenem a naturalną florą bakteryjną. Natomiast, mimo braku symptomów, nadal może dojść do przeniesienia bakterii i potencjalnego zakażenia u innej osoby.
U osób, u których w wymazie z nosa stwierdzono obecność gronkowca złocistego, może on odpowiadać za przewlekłe i nawracające katary ropne lub zapalenia zatok, które nie poddają się antybiotykoterapii, a także zapalenia tchawicy lub płuc (najczęściej jako powikłanie po przebytej infekcji, np. grypie). Groźna może być także obecność bakterii w nosie u pacjentów, którzy planują zabieg chirurgiczny lub stomatologiczny, ponieważ w wyniku osłabienia organizmu może dojść do zakażenia rany i rozprzestrzenienia się infekcji na cały organizm.
Gronkowiec złocisty może być odpowiedzialny za:
- zakażenia skóry – ropnie, czyraki, jęczmień, liszajec oraz ropne zakażenia ran pooperacyjnych,
- zapalenia sutka u kobiet karmiących piersią,
- zapalenie płuc, tchawicy, układu moczowego,
- sepsę.
Gronkowiec złocisty w nosie u dziecka
Gronkowiec w nosie u dzieci zwykle nie stanowi powodów do niepokoju. Nie daje też żadnych objawów. Niebezpieczeństwo zakażenia pojawia się, jeżeli dojdzie do przerwania ciągłości błon śluzowych i kolonizacji rany bakteriami. Dosyć częstym objawem jest liszajec wokół nosa lub ust. Są to swędzące pęcherze wypełnione płynem, które przypominają opryszczkę. Przeniesienie gronkowca na skórę w okolicę oczu wywołuje jęczmień – opuchliznę i zaczerwienienie powieki.
Gronkowiec złocisty może być także odpowiedzialny za nieżyt nosa oraz nawracające zapalenia ucha, migdałków, gardła i zatok. Zdarza się to u dzieci z osłabioną odpornością, częściej jednak ich przyczyną są inne patogeny.
Gronkowiec MRSA w nosie
Gronkowiec MRSA w jamie nosowej jest to szczep gronkowca, który jest oporny (niewrażliwy) na metycylinę – antybiotyk z grupy penicylin, a także na inne leki. Stanowi najczęstsze źródło zakażeń wewnątrzszpitalnych. Infekcje, które wywołuje, są trudne do wyleczenia i groźne dla zdrowia osób z obniżoną odpornością oraz po poważnych zabiegach chirurgicznych. Do zakażenia dochodzi poprzez bezpośredni kontakt z nosicielem lub przedmiotami, których dotykał.
Leczenie gronkowca złocistego w nosie
Samo stwierdzenie obecności gronkowca złocistego w nosie, który nie wywołuje żadnych dolegliwości, nie wymaga rozpoczęcia antybiotykoterapii. Uważa się, że antybiotyk może osłabić układ odpornościowy i doprowadzić do szybkiego, ponownego skolonizowania jamy nosowej. W innym przypadku wykonuje się antybiogram na podstawie wymazu i stosuje się leki, na które wyhodowany szczep bakterii wykazuje największą wrażliwość.
W profilaktyce zakażeń bardzo ważne jest naturalne wzmacnianie układu odpornościowego oraz zachowanie higieny: mycie rąk, używanie rękawic ochronnych przez personel medyczny, zasłanianie nosa i ust podczas kichania lub kaszlu.
Leczeniu powinny poddać się osoby, które są nosicielami szczepu MRSA i należą do personelu medycznego, pracują wśród zwierząt hodowlanych lub przygotowują się do zabiegu kardiochirurgicznego, neurochirurgicznego lub ortopedycznego.
