Przejdź do treści

Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie

Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images
Two Red Cross nurses with a person on a stretcher during a demonstration at the Red Cross Emergency Ambulance Station during the influenza pandemic of 1918-1920, Washington DC, 1918. (Photo by Underwood Archives/GettArchiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Imagesy Images)
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Źródło: Instagram/Porozumienie Rezydentów
Medycy walczą z hejtem, jakiego doświadczają w czasie pandemii. Rusza akcja #wylecznienawiść
Najczęstsze niedobory wśród kobiet. 7 składników, o które szczególnie warto zadbać / fot.Pexels
Najczęstsze niedobory wśród kobiet. 7 składników, o które szczególnie warto zadbać
Wirus RSV szerzy się w Wielkiej Brytanii
Nie tylko COVID-19. Inny groźny wirus atakuje małe dzieci
Pielęgniarka w skafandrze ochronnym trzyma w rękach szczepionkę
Izrael: Trzecia dawka szczepionki na COVID-19. Prezydent zaszczepił się jako pierwszy
Simone Biles rezygnuje z igrzysk w trosce o swoje zdrowie psychiczne
Simone Biles postawiła na pierwszym miejscu zdrowie psychiczne. Sponsorzy olimpijscy i fani popierają jej decyzję

Pandemia grypy w latach 1918-1919 wywołana została wyjątkowo niebezpieczną odmianą podtypu H1N1 wirusa A grypy. Choroba, znana pod nazwą „hiszpanka”, wyewoluowała prawdopodobnie z wirusa ptasiej grypy i budową przypominała wirusa świńskiej grypy, który pojawił się na świecie w 2009 roku.

Na podstawie prowadzonych analiz naukowcy podejrzewają, że współczesne wirusy powodujące pandemie mają działanie podobne, do tego wywołującego objawy grypy hiszpanki. Prowadzone od lat badania dotyczące wirusa grypy hiszpanki i objawów, służą opracowaniu nowoczesnych i przede wszystkim skuteczniejszych leków i szczepionek przeciwko grypie.

Pandemia grypy hiszpanki

Grypa hiszpanka swoim zasięgiem objęła cały świat. Błędne jest jednak przekonanie, że swój początek miała w Hiszpanii. Kraje uczestniczące w I wojnie światowej, gdzie rozwijała się pandemia grypy, cenzurowały dane na temat liczby zakażonych i zmarłych z powodu wirusa.

Hiszpania, jako kraj zajmujący wówczas neutralne stanowisko w sprawie wojny, opublikował pełne dane o zachorowalności i w związku z tym fałszywe przeświadczenie, że był to ośrodek o największym występowaniu grypy.

Pandemia grypy hiszpanki przetoczyła się przez świat w trzech falach, w latach 1918-1919. Pierwsza fala, mimo wysokiej zakaźności, przebiegła łagodnie i nie wzbudziła paniki. Kolejna, za sprawą amerykańskich żołnierzy, trafiła do Europy, gdzie z frontu i obozów wojskowych natychmiast przeniosła się na ludność cywilną.

Druga fala grypy przyniosła za sobą również niespotykaną do tej pory śmiertelność. Fala trzecia, z podobnym nasileniem, rozwijała się równomiernie w części Europy oraz w Stanach Zjednoczonych. Liczba ofiar pandemii grypy znacznie przewyższyła liczbę ofiar I wojny światowej. Według szacunkowych danych dotyczących grypy hiszpanki spowodowała ona zgon około 50 do 100 mln ludzi na świecie i zarażenie około 500 mln, co stanowiło wówczas 1/3 populacji całego świata.

Grypa hiszpanka – przyczyny

Współczesne badania wykazały, że pandemia hiszpańskiej grypy wywołana została szczepem H1N1 podtypu wirusa grypy A. Podejrzewa się, że był to zmutowany wirus zwierzęcy pochodzący od dzikiego ptactwa. Jako pierwotne ognisko choroby wskazano natomiast hrabstwo w Kansas w Stanach Zjednoczonych. Ponadto, dzięki pracy naukowców, zidentyfikowano trzy główne geny grypy hiszpanki: PA, PB1, PB2.

To właśnie za ich przyczyną wirus nie zaatakował górnych dróg oddechowych, tylko od razu przerzucał się na płuca, gdzie bytował i ulegał namnażaniu. Podobnie jak w przypadku zwykłej grypy, przenoszenie odbywało się przede wszystkim drogą kropelkową – poprzez kontakt z wydzielinami chorego, jak również przez kontakt bezpośredni z zakażonymi, przedmiotami skażonymi czy chorymi lub martwymi dzikimi zwierzętami.

Wuhan

Grypa hiszpanka – objawy

Początkowo przez ciężki przebieg i objawy grypy hiszpanki niecharakterystyczne dla zwykłej grypy, choroba utożsamiana była z gorączką krwotoczną, durem brzusznym lub cholerą. W wyniku ataku wirusa dochodziło do krwotoków z błoń śluzowych nosa, żołądka i jelit. W konsekwencji następował obrzęk płuc, prowadzący do bakteryjnego, krwotocznego zapalenia płuc, które powodowało największą śmiertelność już w ciągu pierwszych dni choroby. Jeżeli pacjentowi udało się przeżyć pierwszą fazę choroby, często umierał w wyniku rozwijającego się później bakteryjnego zapalenia płuc.

Nietypową cechą grypy hiszpanki był również wiek umierających z jej powodu ludzi. Największą śmiertelność – nie jak w przypadku zwykłej grypy, gdzie częściej umierają osoby o obniżonej odporności, dzieci i ludzie starsi, odnotowywano wśród ludzi młodych i w średnim wieku (20-40 lat). Późniejsze badania udowodniły, że to nie sam wirus przyczyniał się do wysokiej śmiertelności, a układ odpornościowy zakażonych, który walcząc z mikrobami, atakował i niszczył płuca.

Grypa hiszpanka w Polsce

Grypa hiszpanka dotarła do Polski stosunkowo późno, pierwsze przypadki odnotowano we Lwowie latem 1918 roku. W tamtym czasie grypa była śmiercionośna nie tylko dla ludności cywilnej i wojska, ale również jeńców wojny polsko-bolszewickiej. Dokładne oszacowanie liczby ofiar grypy hiszpanki w Polsce nie jest możliwe, ze względu na brak rejestrów epidemiologicznych w tamtym czasie. Na podstawie nekrologów z tamtego okresu można natomiast potwierdzić, że śmierć z powodu grypy ponosili w większości ludzie młodzi (20- i 30-latkowie).

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Szczepienia

Punkt szczepień na pogrzebie ofiary COVID-19, która nie chciała się zaszczepić

Bhutan

Pierwszy kraj na świecie, w którym na COVID-19 zaszczepiono wszystkich dorosłych. W ciągu tygodnia!

Kobieta ma podawaną szczepionkę

Odszkodowania za niepożądany odczyn poszczepienny. Będzie specjalny fundusz

Koronawirus powoduje spadek poziomu inteligencji? Nowe badanie w „The Lancet”

Wariant Delta / Heather Morse

„Wariant Delta nie tylko jest bardziej zakaźny, ale namnaża się ponad 1000 razy szybciej”. Nowe badania w „Nature”

Kobieta po szczepieniu

Minister zdrowia: dopuszczamy możliwość mieszania szczepionek na COVID-19

Śmiertelny przypadek ptasiej grypy w Indiach

Śmiertelny przypadek ptasiej grypy w Indiach. Zmarł 12-letni chłopiec

"Bańka izolacji" mająca zapobiegać zakażeniom koronawirusem w wiosce olimpijskiej została przerwana - podkreśla ekspert ds. ochrony zdrowia

„Bańka izolacji” mająca zapobiegać zakażeniom koronawirusem w wiosce olimpijskiej została przerwana – podkreśla ekspert ds. ochrony zdrowia

Polacy nie chcą się szczepić przeciw COVID-19. Rząd sprzeda 4 mln szczepionek innym krajom

Polacy nie chcą się szczepić przeciw COVID-19. Rząd sprzeda 4 mln szczepionek innym krajom

wakacje w pandemii

Rośnie liczba zakażeń wariantem Delta. W kolejnych krajach wracają obostrzenia, MSZ odradza podróże

szczepienie przeciw covid

Zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia po przyjęciu szczepionek Pfizer/BioNTech i Moderny. EMA widzi związek

Gdzie w Polsce nie chcą się szczepić? „Wyraźnie rzuca się w oczy kontrast”

Tabletki antykoncepcyjne chroniące przed HIV i HSV? To pomysł amerykańskich naukowców

Zaostrzenie restrykcji we Francji. „Zarezerwowanych zostało prawie milion wizyt na szczepienia”

Delta atakuje ozdrowieńców. „Poważnie zagraża Europie” – ostrzegają naukowcy

pandemia koronawirusa, kobieta w masce

Grzesiowski o czwartej fali pandemii: w gminach, w których ludzie się nie szczepią, będzie rzeź

Malta a niezaszczepieni

Niezaszczepionych nie wpuszczą. Pierwszy kraj w UE wprowadza tak surowe zasady

Laboratorium

Pozbędziemy się COVID-19 dzięki syntetycznemu koronawirusowi SARS-CoV-2? Naukowcy są dobrej myśli

Półpasiec uszny – u dorosłych i dzieci. Objawy, leczenie

Przypadki wścieklizny u lisów w Warszawie. Wyjaśniamy, co zrobić w razie pokąsania lub pogryzienia przez zwierzę

Ludzie kierują się do wyjścia w metrze

Wcześniej do zakażenia konieczny był kontakt z chorym. Delta działa inaczej – tłumaczy dr Paweł Grzesiowski

Służby sanitarne Lombardii zapukają do drzwi niezaszczepionych osób. "Chcemy wyjaśnić znaczenie szczepień"

Służby sanitarne Lombardii zapukają do drzwi niezaszczepionych osób. „Chcemy wyjaśnić znaczenie szczepień”

Lekarze rodzinni dostaną premie za wysoki wskaźnik wyszczepienia swoich pacjentów? To nowy pomysł rządu

Lekarze rodzinni dostaną premie za wysoki wskaźnik wyszczepienia swoich pacjentów? To nowy pomysł rządu

W Australii pojawił się nowy wariant koronawirusa - Lambda. Jest odporny na działanie szczepionek?

W Australii pojawił się nowy wariant koronawirusa – Lambda. Jest odporny na działanie szczepionek?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!