Przejdź do treści

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie.

Kobieta z grypą hiszpanką leży w łóżku
Fot. fmarsicano / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Musimy przestać wierzyć w te medyczne mity! Wraz z ekspertami obaliliśmy 10 z nich
Flower photo created by freepik - www.freepik.com
Zastanawiałaś się kiedyś, jak to jest wybierać między ciepłym posiłkiem a komfortem podczas okresu? One tak. I postanowiły coś z tym zrobić!
łóżko para nóg
Jak wywabić plamy po seksie z pościeli? Poznaj kilka przydatnych trików
Które ćwiczenia na macie najlepiej wyrzeźbią twoje ciało? Odpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Dieta a choroba tarczycy. O najczęściej popełnianych błędach pisze dietetyczka Anna Reguła

Pandemia grypy w latach 1918-1919 wywołana została wyjątkowo niebezpieczną odmianą podtypu H1N1 wirusa A grypy, choroba znana pod nazwą „hiszpanka”, wyewoluowała prawdopodobnie z wirusa ptasiej grypy i budową przypominała wirusa świńskiej grypy, który pojawił się na świecie w 2009 roku.

Na podstawie prowadzonych analiz naukowcy podejrzewają, że współczesne wirusy powodujące pandemie mają działanie podobne, do tego wywołującego objawy grypy hiszpanki. Prowadzone od lat badania dotyczące wirusa grypy hiszpanki i objawów, służą opracowaniu nowoczesnych i przede wszystkim skuteczniejszych leków i szczepionek przeciwko grypie.

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

Pandemia grypy hiszpanki

Grypa hiszpanka swoim zasięgiem objęła cały świat, błędne jest jednak przekonanie, że swój początek miała w Hiszpanii. Kraje uczestniczące w I wojnie światowej, gdzie rozwijała się pandemia grypy cenzurowały dane na temat liczby zakażonych i zmarłych z powodu wirusa.

Hiszpania jako kraj zajmujący wówczas neutralne stanowisko w sprawie wojny, opublikował pełne dane o zachorowalności i w związku z tym fałszywe przeświadczenie, że był to ośrodek o największym występowaniu grypy.

Pandemia grypy hiszpanki przetoczyła się przez świat w trzech falach, w latach 1918-1919. Pierwsza fala mimo wysokiej zakaźności przebiegła łagodnie i nie wzbudziła paniki. Kolejna, za sprawą amerykańskich żołnierzy, trafiła do Europy, gdzie z frontu i obozów wojskowych natychmiast przeniosła się na ludność cywilną. Druga fala grypy przyniosła za sobą również niespotykaną do tej pory śmiertelność. Fala trzecia, z podobnym nasileniem, rozwijała się równomiernie w części Europy oraz w Stanach Zjednoczonych. Ilość ofiar pandemii grypy znacznie przewyższyła liczbę ofiar I wojny światowej. Według szacunkowych danych dotyczących grypy hiszpanki spowodowała ona zgon około 50 do 100 mln ludzi na świecie i zarażenie około 500 mln, co stanowiło wówczas 1/3 populacji całego świata.

Grypa hiszpanka – przyczyny

Współczesne badania wykazały, że pandemia hiszpańskiej grypy wywołana została szczepem H1N1 podtypu wirusa grypy A. Podejrzewa się, że był to zmutowany wirus zwierzęcy pochodzący od dzikiego ptactwa. Jako pierwotne ognisko choroby wskazano natomiast hrabstwo w Kansas w Stanach Zjednoczonych. Ponadto dzięki pracy naukowców zidentyfikowano trzy główne geny grypy hiszpanki: PA, PB1, PB2. To właśnie za ich przyczyną wirus nie zaatakował górnych dróg oddechowych, tylko od razu przerzucał się na płuca, gdzie bytował i ulegał namnażaniu. Podobnie jak w przypadku zwykłej grypy przenoszenie odbywało się przede wszystkim drogą kropelkową – poprzez kontakt z wydzielinami chorego, jak również przez kontakt bezpośredni z zakażonymi, przedmiotami skażonymi czy chorymi lub martwymi dzikimi zwierzętami.

Zobacz także

Grypa hiszpanka – objawy

Początkowo przez ciężki przebieg i objawy grypy hiszpanki niecharakterystyczne dla zwykłej grypy, choroba utożsamiana była z: gorączką krwotoczną, durem brzusznym lub cholerą. W wyniku ataku wirusa dochodziło do krwotoków z błoń śluzowych nosa, żołądka i jelit. W konsekwencji następował obrzęk płuc, prowadzący do bakteryjnego, krwotocznego zapalenia płuc, które powodowało największą śmiertelność już w ciągu pierwszych dni choroby. Jeżeli pacjentowi udało się przeżyć pierwszą fazę choroby, często umierał w wyniku rozwijającego się później bakteryjnego zapalenia płuc.

Nietypową cechą grypy hiszpanki był również wiek umierających z jej powodu ludzi. Największą śmiertelność – nie jak w przypadku zwykłej grypy, gdzie częściej umierają osoby o obniżonej odporności, dzieci i ludzie starsi, odnotowywano wśród ludzi młodych i w średnim wieku (20-40 lat). Późniejsze badania udowodniły, że to nie sam wirus przyczyniał się do wysokiej śmiertelności, a układ odpornościowy zakażonych, który walcząc z mikrobami, atakował i niszczył płuca.

Grypa hiszpanka w Polsce

Grypa hiszpanka dotarła do Polski stosunkowo późno, pierwsze przypadki odnotowano we Lwowie latem 1918 roku. W tamtym czasie grypa była śmiercionośna nie tylko dla ludności cywilnej i wojska, ale również jeńców wojny polsko-bolszewickiej. Dokładne oszacowanie liczby ofiar grypy hiszpanki w Polsce nie jest możliwe, ze względu na brak rejestrów epidemiologicznych w tamtym czasie. Na podstawie nekrologów z tamtego okresu można natomiast potwierdzić, że śmierć z powodu grypy ponosili w większości ludzie młodzi (20- i 30-latkowie).

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Dr Katarzyna Pogoda

„Wielką radość sprawia mi obserwowanie, jak kobiety po leczeniu świetnie się realizują, zmieniają podejście do życia, nabierają sił i energii do działania” – mówi dr Katarzyna Pogoda, onkolog kliniczny

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

Zainteresują cię również:

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

pływalnia basen

Kąpiel z dreszczykiem, czyli co na nas czeka na publicznych kąpieliskach?

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

https://www.istockphoto.com

Czy antybiotyk obniża odporność dziecka? Wyjaśnia lekarka Joanna Matysiak

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty