Przejdź do treści

Hiperwitaminoza – niebezpieczny nadmiar witamin w organizmie. Objawy i leczenie

witaminy
Fot. JJAVA / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
pływalnia basen
Kąpiel z dreszczykiem, czyli co na nas czeka na publicznych kąpieliskach?
grzyby
Przez kilka godzin trzymałaś grzyby w foliowej reklamówce? Dietetyczka odpowiada, czy nadają się do spożycia
gettyimages.com
Czujesz się zmęczona, masz ciągle ochotę na słodycze, jesteś rozdrażniona… To mogą być objawy insulinooporności
Unikaj psychologicznej pułapki 90:10 a twój dzień będzie lepszy
Instagram.com
„Nie w porządku jest to, że zdjęcia takie jak powyższe oburzają, a to tylko czysta podpaska i ketchup”- młoda feministka podjęła ważny temat

Hiperwitaminoza to zespół objawów chorobowych spowodowany nadmiarem witamin w organizmie. Najczęściej spotykane są: hiperwitaminoza A, hiperwitaminoza D i hiperwitaminoza E i K. Nadmiar witamin nierozpuszczalnych w tłuszczach również może spowodować hiperwitaminozę, np. hiperwitaminozę B12, jednak są to kazuistyczne przypadki.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Przeciwieństwem hiperwitaminozy jest awitaminoza – stan, w którym organizm nie ma dostarczanej wystarczającej ilości odpowiednich witamin. W takim przypadku najczęściej stosowana jest suplementacja witaminami. Należy wtedy pamiętać, aby monitorować stan witamin w organizmie i aby przypadkiem poprzez nadmierną suplementację nie spowodować hiperwitaminozy.

Co to jest hiperwitaminoza? Objawy hiperwitaminozy

Większość osób wie, że brak lub niedostateczna ilość witamin w organizmie przyczyniają się do powstania hipowitaminozy, co z kolei prowadzi do zaburzeń w przebiegu określonych procesów w organizmie i powstania chorób wynikających z ich niedoboru (awitaminozy). Zbyt duża podaż witamin również bywa szkodliwa ze względu na to, że prowadzi do powstania hiperwitaminozy i skutków ubocznych z nią związanych. Wyróżnia się dwie grupy witamin: rozpuszczalne w tłuszczach oraz rozpuszczalne w wodzie. Hiperwitaminozy najczęściej dotyczą witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, czyli A, D, E, K. Leczenie hiperwitaminozy polega na odstawieniu suplementów witaminowych, kontroli poziomu witamin oraz zwalczaniu objawów.

Chcesz lepszej ochrony organizmu?

Dobre bakterie są naszymi małymi sojusznikami. Sprawdź jak WIMIN może wesprzeć ochronę Twojego organizmu.

Sprawdź
Antybiotyk to nie witaminka!

Hiperwitaminoza A

Do grupy związków określanych mianem witaminy A zaliczają się m.in.: retinol, kwas retinowy i jego sole, pochodne retinolu i retinalu oraz karotenoidy. Wchłanianie witaminy A ułatwia tłuszcz w pokarmie, ale również obecność białek, hormonów tarczycy i kwasów żółciowych. Witamina A wpływa na wzrok, gdyż stanowi główny składnik rodopsyny, zlokalizowanej w fotoreceptorach oka. Uczestniczy w prawidłowym różnicowaniu i rozwoju komórek i tkanek, jest też istotnym czynnikiem wzrostowym. Bierze udział w syntezie oraz uwalnianiu hormonów kory nadnerczy i tarczycy, w budowie erytrocytów, w tworzeniu się plemników, w rozwoju łożyska i we wzroście płodu. Wpływa także na komórki nerwowe, stan błon śluzowych i skóry. Witamina A jest ponadto silnym antyoksydantem. Głównymi źródłami witaminy A w diecie Polaków są: mleko i jego przetwory, jaja, wątroba, podroby, ryby. Karotenoidy dostarczane są z warzywami. Hiperwitaminoza witaminy A najczęściej jest skutkiem nadmiernej suplementacji tą witaminą. Objawy hiperwitaminozy A to:

  • drażliwość
  • bóle głowy
  • osłabienie mięśni
  • ociężałość
  • utrata apetytu
  • nudności i wymioty
  • drgawki i światłowstręt
  • zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (powiększenie wątroby i śledziony)
  • zmiany barwy skóry, jej suchość i owrzodzenia
  • łamliwość paznokci, świąd oraz łysienie
  • obrzmienia powiek i wytrzeszcz
  • obniżenie gęstości mineralnej kości oraz bóle stawów i kości
  • krwotoki
  • zaburzenia w funkcjonowaniu nerek, serca i układu nerwowego.

Witamina A w zbyt dużych dawkach ma działanie teratogenne – może doprowadzić do uszkodzenia płodu, w tym do deformacji twarzy i czaszki.

Hiperwitaminoza D

Do grupy związków określanych mianem witaminy D zalicza się witaminy D2 i D3. W większości witamina ta produkowana jest przez organizm pod wpływem promieni UVB. Wchłanianie jej zależy od obecności kwasów tłuszczowych, stanu błony śluzowej jelit, perystaltyki jelitowej oraz czynności przytarczyc. Obecności witaminy D jest niezbędna do tworzenia i utrzymania zdrowych kości i zębów. Hiperwitaminoza D3 powstaje w wyniku stosowania zbyt wysokich dawek suplementów lub nadużywania produktów wzbogaconych w tę witaminę. Objawy to:

  • ogólne osłabienie
  • utrata apetytu
  • bóle głowy i brzucha
  • biegunka
  • wymioty
  • wielomocz.

Konsekwencje hiperwitaminozy D to: zaburzenia gospodarki elektrolitowej, hiperkalcemia, zaburzenia rytmu serca, występowanie zwapnień, np. w nerkach, sercu, płucach, naczyniach krwionośnych.

Zobacz także

Hiperwitaminoza B12

Witamina B12 bierze udział w tworzeniu elementów krwi, osłonek nerwowych, syntezie serotoniny i białek oraz w metabolizmie i regulacji funkcjonowania układu pokarmowego. Występuje jedynie w produktach pochodzenia zwierzęcego. Nadmierna podaż witaminy B12 nie przyczynia się do żadnych znanych objawów niepożądanych, mogą wystąpić objawy uczuleniowe.

Hiperwitaminoza C

Powszechnie znana i przyjmowana witamina C (kwas askorbinowy) spożywana w nadmiarze również może powodować dolegliwości. Pomimo to hiperwitaminoza witaminy C jest określana jako bezpieczna dla zdrowia ze względu na fakt, iż witamina C jest wydalana z organizmu wraz z moczem. Może jednak powodować:

  • biegunki
  • tworzenie się kamieni nerkowych
  • częste oddawanie moczu
  • zwiększone zapotrzebowanie na witaminę E
  • osłabienie działania lub toksyczności niektórych leków.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Włodarek D., Lange E., Kozłowska L., Głąbska D., Dietoterapia, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2014.

Zainteresował Cię WIMIN?

Zobacz więcej

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„W Chinach medycyna chińska przygotowuje przyszłych rodziców już rok przed planowaną ciążą. Dzięki temu depresja poporodowa nie zdarza się tam często” – mówi Aneta Rosłon, terapeutka medycyny chińskiej

Milena Nosek

„Znam organizmy, które nie szczędzą sobie cukru, smażenia, jedzą na co i kiedy mają ochotę, osiągają przy tym sukcesy i czują się wspaniale. Pytanie tylko – do kiedy?” – mówi Milena Nosek, dietetyk tancerzy

Hello my Hero. Dominika Jeżewska, Pani Łuska: zaczęłam widzieć więcej szczęścia w łuszczycy, bawić się nią i doceniać, że dzięki niej dbam o wiele bardziej o swój organizm

lady pasztet

„Jestem w ciąży, więc dla mnie najbardziej palące jest to, żeby kobiety wyszły z domów, a żeby do tych domów przyszli faceci” – mówi Katarzyna Barczyk, autorka bloga Lady Pasztet

Zainteresują cię również:

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Pexels.com

Dr Lifestyle: Owocowe smoothie może być mniej wartościowe niż te same owoce zjedzone w całości

Fot. Pexels.com

Witaminy i suplementy – jakich potrzebujemy latem?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej