Przejdź do treści

Hiperwitaminoza – niebezpieczny nadmiar witamin w organizmie. Objawy i leczenie

witaminy
Fot. JJAVA / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czym jest bruksizm?
Czym jest bruksizm? Wyjaśnia dentysta Tomasz Kupryś
dziewczyna na korytarzu szpitalnym
Nawet 350 zł więcej za wizytę u lekarza i dentysty. Prywatne gabinety każą sobie płacić za to, że przystosowały się do wymogów sanitarnych
Kawa – przed czy po treningu? Odpowiada ekspertka
Ojciec z córką przebrani za bohaterów z bajek
Koronawirusowa parada kostiumów. Ojciec z córką przebierali się codziennie, by wynieść śmieci
Przestaniesz pytać, dlaczego maseczkę trzeba ściągać za gumkę/Pexels
Przestaniesz pytać, dlaczego maseczkę trzeba ściągać za gumkę. Łukasz Durajski zebrał najnowsze doniesienia ws. koronawirusa

Hiperwitaminoza to zespół objawów chorobowych spowodowany nadmiarem witamin w organizmie. Najczęściej spotykane są: hiperwitaminoza A, hiperwitaminoza D i hiperwitaminoza E i K. Nadmiar witamin nierozpuszczalnych w tłuszczach również może spowodować hiperwitaminozę, np. hiperwitaminozę B12, jednak są to kazuistyczne przypadki.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Przeciwieństwem hiperwitaminozy jest awitaminoza – stan, w którym organizm nie ma dostarczanej wystarczającej ilości odpowiednich witamin. W takim przypadku najczęściej stosowana jest suplementacja witaminami. Należy wtedy pamiętać, aby monitorować stan witamin w organizmie i aby przypadkiem poprzez nadmierną suplementację nie spowodować hiperwitaminozy.

Co to jest hiperwitaminoza? Objawy hiperwitaminozy

Większość osób wie, że brak lub niedostateczna ilość witamin w organizmie przyczyniają się do powstania hipowitaminozy, co z kolei prowadzi do zaburzeń w przebiegu określonych procesów w organizmie i powstania chorób wynikających z ich niedoboru (awitaminozy). Zbyt duża podaż witamin również bywa szkodliwa ze względu na to, że prowadzi do powstania hiperwitaminozy i skutków ubocznych z nią związanych. Wyróżnia się dwie grupy witamin: rozpuszczalne w tłuszczach oraz rozpuszczalne w wodzie. Hiperwitaminozy najczęściej dotyczą witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, czyli A, D, E, K. Leczenie hiperwitaminozy polega na odstawieniu suplementów witaminowych, kontroli poziomu witamin oraz zwalczaniu objawów.

antybiotyk

Hiperwitaminoza A

Do grupy związków określanych mianem witaminy A zaliczają się m.in.: retinol, kwas retinowy i jego sole, pochodne retinolu i retinalu oraz karotenoidy. Wchłanianie witaminy A ułatwia tłuszcz w pokarmie, ale również obecność białek, hormonów tarczycy i kwasów żółciowych. Witamina A wpływa na wzrok, gdyż stanowi główny składnik rodopsyny, zlokalizowanej w fotoreceptorach oka. Uczestniczy w prawidłowym różnicowaniu i rozwoju komórek i tkanek, jest też istotnym czynnikiem wzrostowym. Bierze udział w syntezie oraz uwalnianiu hormonów kory nadnerczy i tarczycy, w budowie erytrocytów, w tworzeniu się plemników, w rozwoju łożyska i we wzroście płodu. Wpływa także na komórki nerwowe, stan błon śluzowych i skóry. Witamina A jest ponadto silnym antyoksydantem. Głównymi źródłami witaminy A w diecie Polaków są: mleko i jego przetwory, jaja, wątroba, podroby, ryby. Karotenoidy dostarczane są z warzywami. Hiperwitaminoza witaminy A najczęściej jest skutkiem nadmiernej suplementacji tą witaminą. Objawy hiperwitaminozy A to:

  • drażliwość
  • bóle głowy
  • osłabienie mięśni
  • ociężałość
  • utrata apetytu
  • nudności i wymioty
  • drgawki i światłowstręt
  • zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (powiększenie wątroby i śledziony)
  • zmiany barwy skóry, jej suchość i owrzodzenia
  • łamliwość paznokci, świąd oraz łysienie
  • obrzmienia powiek i wytrzeszcz
  • obniżenie gęstości mineralnej kości oraz bóle stawów i kości
  • krwotoki
  • zaburzenia w funkcjonowaniu nerek, serca i układu nerwowego.

Witamina A w zbyt dużych dawkach ma działanie teratogenne – może doprowadzić do uszkodzenia płodu, w tym do deformacji twarzy i czaszki.

Hiperwitaminoza D

Do grupy związków określanych mianem witaminy D zalicza się witaminy D2 i D3. W większości witamina ta produkowana jest przez organizm pod wpływem promieni UVB. Wchłanianie jej zależy od obecności kwasów tłuszczowych, stanu błony śluzowej jelit, perystaltyki jelitowej oraz czynności przytarczyc. Obecności witaminy D jest niezbędna do tworzenia i utrzymania zdrowych kości i zębów. Hiperwitaminoza D3 powstaje w wyniku stosowania zbyt wysokich dawek suplementów lub nadużywania produktów wzbogaconych w tę witaminę. Objawy to:

  • ogólne osłabienie
  • utrata apetytu
  • bóle głowy i brzucha
  • biegunka
  • wymioty
  • wielomocz.

Konsekwencje hiperwitaminozy D to: zaburzenia gospodarki elektrolitowej, hiperkalcemia, zaburzenia rytmu serca, występowanie zwapnień, np. w nerkach, sercu, płucach, naczyniach krwionośnych.

Zobacz także

Hiperwitaminoza B12

Witamina B12 bierze udział w tworzeniu elementów krwi, osłonek nerwowych, syntezie serotoniny i białek oraz w metabolizmie i regulacji funkcjonowania układu pokarmowego. Występuje jedynie w produktach pochodzenia zwierzęcego. Nadmierna podaż witaminy B12 nie przyczynia się do żadnych znanych objawów niepożądanych, mogą wystąpić objawy uczuleniowe.

Hiperwitaminoza C

Powszechnie znana i przyjmowana witamina C (kwas askorbinowy) spożywana w nadmiarze również może powodować dolegliwości. Pomimo to hiperwitaminoza witaminy C jest określana jako bezpieczna dla zdrowia ze względu na fakt, iż witamina C jest wydalana z organizmu wraz z moczem. Może jednak powodować:

  • biegunki
  • tworzenie się kamieni nerkowych
  • częste oddawanie moczu
  • zwiększone zapotrzebowanie na witaminę E
  • osłabienie działania lub toksyczności niektórych leków.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Włodarek D., Lange E., Kozłowska L., Głąbska D., Dietoterapia, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2014.

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Domowe sposoby na zapalenie spojówek. Jak leczyć?

Jak leczyć zapalenie spojówek? Domowe sposoby

Niskie ciśnienie rozkurczowe - przyczyny, objawy, możliwe sposoby zapobiegania

Niskie ciśnienie rozkurczowe – przyczyny, objawy, możliwe sposoby zapobiegania

Kobalt - występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12

Kobalt – występowanie, właściwości i działanie niezbędnego składnika witaminy B12

Witamina D - jak przyjmować i czego unikać?

Witamina D – jak przyjmować i czego unikać?

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Produkty zawierające witaminę A

Witamina A – właściwości, występowanie i suplementacja. Za co odpowiada w organizmie?

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

szyja kobiety

Tracheotomia – czym jest ten zabieg? Wskazania i możliwe powikłania

kobieta podczas badań

Biorezonans – na czym polega, jak działa i czy jest skuteczny?

witamina k, Produkty zawierające witaminę K

Witamina K – jej właściwości i rola w organizmie. Czym grozi niedobór?

ipodwiązanie jajników

Podwiązanie jajników – zabieg, metody i skutki kobiecej sterylizacji

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG. Na czym polega elektromiografia i jakie są wskazania?

mózg w 3D

Wylew krwi do mózgu – przyczyny, objawy i leczenie udaru krwotocznego

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.

Amnezja – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?