Przejdź do treści

Witamina A – właściwości, występowanie i suplementacja. Za co odpowiada w organizmie?

Witamina A / istock
Witamina A / istock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Pfizer: Nasza szczepionka może być stosowana u dzieci w wieku 5-11 lat
Pfizer: Nasza szczepionka może być stosowana u dzieci w wieku 5-11 lat
Aleksandra Kwaśniewska zwraca się do kobiet, które wybrały bezdzietność: Zasmuca mnie poziom braku zrozumienia, z którym musicie się mierzyć
SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Czy witaminy i minerały faktycznie wchłaniają się gorzej z suplementów niż z warzyw i owoców?
SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. Czy witaminy i minerały faktycznie wchłaniają się gorzej z suplementów niż z warzyw i owoców?
4-latek ofiarą chińskiej polityki „zero tolerancji”. "Aż serce się ściska”
4-latek ofiarą chińskiej polityki „zero tolerancji”. „Mam oczy mokre od łez”
Andie MacDowell szczerze o swoim zdrowiu psychicznym
Andie MacDowell szczerze o swoim zdrowiu psychicznym: Wciąż zmagam się z zaburzeniami lękowymi

Witamina A jest jednym z ważniejszych składników niezbędnych do prawidłowej pracy organizmu. Już w starożytności wiadomo było, że niedobór witaminy A może prowadzić do tzw. kurzej ślepoty, czyli kłopotów z widzeniem po zmroku. Współcześnie wiedza na temat tej witaminy jest znacznie szersza. Okazuje się, że ma ona bardzo duży wpływ na organizm.

Witamina A – co warto o niej wiedzieć?

Witamina A odkryta została na początku XX wieku przez dwóch badaczy – Elmera McColluma i Marguerite Davis.

Witamina A to zbiorcza nazwa wielu związków chemicznych należących do rodziny retinoidów. Najważniejszy dla organizmu jest oczywiście retinol. Inne aktywne formy witaminy A to retinal i kwas retinowy. Warto pamiętać, że witamina A należy do witamin, które są rozpuszczalne w tłuszczach. 

Witamina A pełni wiele istotnych funkcji. Wpływa nie tylko na wzrok, ale też na odporność, układ sercowo-naczyniowy czy proces starzenia. Występuje w wielu łatwo dostępnych produktach spożywczych, dlatego zadbanie o jej odpowiedni poziom w menu jest proste.

Witamina A – właściwości

Witamina A ma wiele ważnych dla organizmu właściwości.

  • Najważniejszą z nich jest pozytywny wpływ na wzrok. Witamina chroni przed tzw. kurzą ślepotą, czyli problemami z widzeniem po zmroku. Odgrywa bardzo istotną rolę w odbieraniu bodźców wzrokowych rejestrowanych przez siatkówkę oka.
  • Jest cennym wsparciem dla układu immunologicznego – zauważalnie poprawia odporność.
  • Witamina A wpływa również na układ sercowo-naczyniowy, ułatwia obniżanie poziomu złego cholesterolu oraz chroni przed pojawieniem się zmian miażdżycowych.
  • Witamina A jest niezwykle silnym antyoksydantem. Zapobiega nadmiernej aktywności wolnych rodników oraz niweluje szkody, które wyrządziły one w organizmie.Dzięki temu zapobiega stresowi oksydacyjnemu, który powstaje na skutek niehigienicznego trybu życia – stresu, nadmiaru niezdrowej żywności, braku aktywności fizycznej czy nadmiernej ekspozycji na zanieczyszczenia.Stres oksydacyjny może skutkować między innymi przedwczesnym starzeniem się organizmu, powstawaniem zmarszczek, zmianami nowotworowymi oraz chorobami układu sercowo-naczyniowego.
  • Inne właściwości witaminy A to wspieranie prawidłowego wzrostu i rozwoju komórek – również w okresie płodowym.
  • Może również zmniejszać objawy alergii oraz poprawiać samopoczucie w czasie leczenia nowotworu przy pomocy radio– i chemioterapii.

Objawy niedoboru witaminy A

Kto potrzebuje zwiększonej ilości witaminy A? W grupie zwiększonego ryzyka niedoboru witaminy A są kobiety w ciąży, osoby starsze, nałogowi palacze i alkoholicy.

Objawy niedoboru witaminy A to:

  • kurza ślepota, czyli złe widzenie po zmierzchu,
  • wypadanie włosów,
  • zahamowanie wzrostu,
  • sucha, spierzchnięta skóra,
  • częste wysypki i alergie skórne,
  • problemy z paznokciami (kruche, łamiące się),
  • obniżona odporność,
  • częste biegunki,
  • trądzik.

Objawy nadmiaru witaminy A

Dla organizmu równie niebezpieczny jak niedobór witaminy A, jest jej nadmiar.

Objawy nadmiaru witaminy (hiperwitaminozy) A to m.in.:

  • bóle mięśni i stawów (grypopodobne),
  • nudności i wymioty,
  • drażliwość i nadpobudliwość,
  • bóle głowy,
  • powiększenie wątroby.

Witamina A – występowanie

Gdzie występuje witamina A? Witamina A, beta-karoten i inne karotenoidy znajdują się przede wszystkim w owocach i warzywach. Najlepsze źródła witaminy A to oczywiście marchew. Aby dostarczyć organizmowi jak najwięcej tej witaminy, najlepiej spożywać ją w surowej postaci.

W jakich produktach występuje witamina A? Bogate źródła witaminy A to: szpinak, papryka, pomidory, wiśnie, pomarańcze, a nawet brzoskwinie. Owoce dzikiej róży zawierają bardzo duże ilości beta-karotenu, czyli prowitaminy A.

Dostarczenie organizmowi odpowiedniej ilości witaminy A nie jest trudne. Wystarczy kilka razy dziennie spożywać owoce i warzywa, które są najlepszym źródłem witamin i minerałów.

Suplementacja witaminy A

W niektórych przypadkach może suplementacja witaminy A być niezbędna. Należy jednak skonsultować się w tej sprawie z lekarzem. Witamina A w kroplach jest jedną z najwygodniejszych form suplementacji. Ciekawym preparatem jest też maść z witaminą A – doskonale sprawdza się w przypadku pękających ust.

Niedobory witaminy A mogą skutkować nie tylko problemami z widzeniem, ale też zaburzeniami wzrostu, brakiem apetytu czy alergiami. Jednocześnie nadmiar witaminy A może być również szkodliwy – skutkuje między innymi powiększeniem wątroby, zmianami skórnymi czy pobudliwością. Jednym z pierwszym objawów nadmiaru witaminy A jest pękanie kącików ust – jeśli występuje regularnie, warto udać się do lekarza w celu konsultacji i przeprowadzenia niezbędnych badań.

Witamina A powinna zostać dostarczona organizmowi wraz z pożywieniem. Zarówno jej niedobór, jak i nadmiar może być szkodliwy, dlatego stosowanie witaminy A w tabletkach powinno zostać skonsultowane z lekarzem.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

10 sposobów, które pozwolą ci obniżyć poziom stresu /fot.Pexels, Olia Danilevich

10 sposobów, które pozwolą ci obniżyć poziom stresu

Olejek oregano – pochodzenie, właściwości, zastosowanie

suplementy WIMIN

WIMIN, czyli suplementacja dla dziewczyn, którym brakuje czasu, by o siebie zadbać. Przetestowałam!

Witamina D ma duży wpływ na ryzyko zachorowania na jeden z nowotworów u młodych ludzi. Potwierdzili to naukowcy

Witamina D ma wpływ na ryzyko wystąpienia jednego z nowotworów u młodych ludzi. Potwierdzili to naukowcy

Bezpieczne suplementy diety – na co zwracać uwagę?

Czy witamina D może mieć wpływ na choroby zapalne jelit? Wyjaśnia biotechnolożka Ewa Kowalska

Czy witamina D może mieć wpływ na choroby zapalne jelit? Wyjaśnia biotechnolożka Ewa Kowalska

witaminy i suplementy dodajace energii

Poczuj moc! 8 witamin i suplementów, które dodadzą ci energii

Antagoniści witaminy K – wskazania, zasady leczenia i dieta

Suplementy na pamięć – kiedy po nie sięgać, jak wybrać?

Witaminy dla wegan – co suplementować diecie wegańskiej?

Suplementy dla wegan – niedobory, suplementy witaminowe

Kobieta

Witamina D – kiedy należy uważać z jej suplementacją? Wyjaśnia farmaceutka

„Suplement to nie jest 'gorszy lek'”/fot. Getty Images

„Suplement to nie jest 'gorszy lek'”. Z doktor Mirosławą Gałęcką rozmawiamy o tym, jak się mądrze suplementować

Kobieta

Witamina D jednak nie chroni przed COVID-19? Nowe ustalenia naukowców

ZMA – co to jest, skład, kiedy warto zażywać, skutki uboczne

Czy poziom witaminy D u kobiet w ciąży może być powiązany z poziomem IQ u ich dzieci? Odpowiada farmaceutka Zofia Winczewska

Czy poziom witaminy D u kobiet w ciąży może być powiązany z IQ ich dzieci? Odpowiada farmaceutka Zofia Winczewska

Czym grozi niedobór witaminy B12 i jak go rozpoznać? Wyjaśniają dietetyczki

Czym grozi niedobór witaminy B12 i jak go rozpoznać? Wyjaśniają dietetyczki

Przyjmujesz antykoncepcję hormonalną? Sprawdź, jakie możesz mieć niedobory witamin i minerałów, i jak je uzupełnić

Przyjmujesz antykoncepcję hormonalną? Sprawdź, jakie możesz mieć niedobory witamin i minerałów, i jak je uzupełnić

Kobieta

Wciąż słyszymy o potrzebie suplementacji witaminy B12. Jak ocenić jej realny poziom we krwi?

kobieta nad morzem

Zdrowotne shoty. Co w nich siedzi i jakie mają działanie?

Rokitnik – naturalny sposób na przeziębienie. Jak go przyjmować, aby szybciej wyzdrowieć i wzmocnić odporność?

niedobory w organizmie

Męczy cię sezonowe osłabienie? Lekarka radzi, jakie badania zrobić, by sprawdzić niedobory w organizmie

Jak prawidłowo łączyć suplementy diety, witaminy i minerały? Farmaceutka Zofia Winczewska ma garść rad

Dziecko w czapce

Dlaczego noworodkom w szpitalu podaje się witaminę K? Można odmówić jej podania?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?