Przejdź do treści

Hipotermia – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii
Fot. nikodash / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Jeśli temperatura ciała człowieka spada poniżej 35, można mówić o zjawisku hipotermii. Podczas wychłodzenia może ona obniżyć się nawet do 24 – wówczas istnieje poważne zagrożenie dla życia. Jak rozpoznać jej objawy i w jaki sposób pomóc przemarzniętym osobom?

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Hipotermia jest poważnym problemem. Wystarczy zimne i przemoczone ubranie, aby doprowadzić do wychłodzenia ciała. Dlatego też należy pamiętać, aby ubierać się odpowiednio do temperatury i pogody na zewnątrz. Jak się okazuje, do hipotermii może dojść nawet przy temperaturze 20, przy zimnym i gwałtownym wietrze.

Hipotermia – przyczyny 

Do hipotermii dochodzi wówczas, gdy w zbyt szybkim czasie następuje nadmierne wychłodzenie ciała. Może wpłynąć na to deszczowa i wietrzna pogoda oraz zanurzenie w zbyt zimnej wodzie – w niej dochodzi do wychłodzenia 20 razy szybciej niż na powietrzu.

Na hipotermię narażone są zwłaszcza osoby z przewlekłymi chorobami i po urazach oraz wszyscy zmagający się z zaburzeniami termoregulacyjnymi (czyli głównie starsi ludzie i dzieci w wieku niemowlęcym). Hipotermia częściej dotyka również osoby po alkoholu lub zażyciu leków.

Bezpośrednia przyczyna wychłodzenia to najczęściej promieniowanie, które jest efektem różnicy temperatur między ciałem człowieka a jego otoczeniem. Ciepło jest przewodzone z organizmu do chłodnych przedmiotów poprzez bezpośredni kontakt z zimnymi nawierzchniami, np. ubraniami, wodą czy śniegiem. Może też go ubywać w organizmie człowieka w wyniku chłodnych nawiewów.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Zdrowie intymne i seks, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z SOS PMS, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Iskial MAX + CZOSNEK, Suplement diety wspierający odporność i układ oddechowy, 120 kapsułek
42,90 zł
Odporność
Naturell Ester-C® PLUS 100 tabletek
57,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z Twoim mikrobiomem, 30 saszetek
139,00 zł
BESTSELLER
Odporność, Good Aging
Naturell Selen Organiczny 200 µg, 365 tabletek
73,00 zł
Chora kobieta z gorączką

Hipotermia – objawy

W pierwszym stadium hipotermii, czyli tzw. fazie obronnej, ciało ma temperaturę 34–35. Pojawiają się wówczas dreszcze (organizm chroni się przed utratą ciepła poprzez ruchy mięśni) i gęsia skórka – najczęściej widoczna na kończynach. Osoba z hipotermią łagodną czuje się osłabiona, spowolnione są także jej funkcje motoryczne.

Drugie stadium tego stanu, czyli tzw. hipotermia umiarkowana, wiąże się z dodatkowymi objawami. Zaczynają boleć ręce i nogi, pojawiają się zawroty głowy, niepokój i dezorientacja, nieustanne uczucie marznięcia. W momencie, gdy temperatura ciała spada do 29–32, można zaobserwować zaburzenia mowy oraz spowolnienie psychoruchowe. Ustają drżenia mięśni.

W trzecim stadium hipotermii pojawiają się zaburzenia rytmu serca, spowolnienie oddechu, dochodzi do niedotlenia mózgu, a nawet do utraty świadomości. Od 24–28 można mówić o hipotermii głębokiej – skóra przybiera wówczas zabarwienie sinozielone. Potrzebna jest natychmiastowa hospitalizacja – zarówno w przypadku hipotermii u dzieci, jak i u osób dorosłych.

Czwarte stadium hipotermii wiąże się ze spadkiem temperatury poniżej 24 – zatrzymuje się wówczas krążenie. Piąte stadium oznacza hipotermię nieodwracalną, czyli śmierć.

Zobacz także

Hipotermia – pierwsza pomoc przy wychłodzeniu

Aby pomóc przemarzniętym osobom, należy je stopniowo ogrzewać, a najlepiej przetransportować je od razu do ciepłego pomieszczenia – nigdy nie wolno zostawiać chorego na otwartej przestrzeni, nawet jeśli będzie okryty. Trzeba pomóc mu zdjąć ubranie oraz przykryć ciepłym kocem. Jeżeli ochłodzenie nie jest zbyt wielkie, należy podać ciepłą herbatę. Poszkodowany nie powinien w tym momencie brać ciepłych kąpieli, gorącego prysznica, pić alkoholu, kawy ani palić papierosów.

Kiedy przemarznięta osoba straci przytomność, należy jak najszybciej zadzwonić po pogotowie, a także rozpocząć reanimację. Gdy nie ma możliwości przewieźć poszkodowanego szybko do szpitala, należy ułożyć go blisko źródła ciepła.

Osoby, które w wyniku przemarznięcia nie są świadome tego, co się dzieje, powinny pozostać w pozycji leżącej. Nie należy rozcierać ich kończyn, ponieważ w wyniku wykonywania tej czynności zimna krew może po dojściu do mięśnia sercowego doprowadzić do zatrzymania krążenia.

Leczenie hipotermii w szpitalu – wykorzystanie płucoserca

Podstawą leczenia hipotermii jest zastosowanie efektywnego sposobu ogrzewania. Zaawansowane stadia wychłodzenia wymagają jednak użycia specjalnych technik. Bardzo skuteczną metodą w leczeniu szpitalnym hipotermii jest krążenie pozaustrojowe. Do tętnic i żył poszkodowanego podłącza się kaniule, określane często mianem wenflonów. W ten sposób krew z ciała odprowadzana jest do aparatu ECMO (ang. extracorporeal membrane oxygenation – pozaustrojowe utlenowanie krwi), który działa jak płucoserce. Urządzenie to podgrzewa krew do 6–9 i utlenia ją, a następnie oddaje do organizmu pacjenta. Efektem tej terapii jest stopniowe podnoszenie temperatury ciała oraz pobudzenie narządów wewnętrznych do pracy.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Zaawansowane zabiegi resuscytacyjne i wybrane stany nagłe, J. Gucwa (red.), T. Madej (red.), M. Ostrowski (red.), 2017, Medycyna Praktyczna.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Guzek pod pachą - Kobieta bada palcami pachę.

Martwi cię guzek pod pachą? Poznaj przyczyny, objawy i metody diagnostyczne zmian pod pachami

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

Układ dopełniacza – funkcje, aktywacja, badanie

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Zaparcia - jak możesz sobie pomóc? / istock

Zmagasz się z zaparciami? Fizjoterapeutka tłumaczy, jakie mogą być tego konsekwencje

×