Przejdź do treści

Hipotermia – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii
Fot. nikodash / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Uwierają cię niewygodne metki, gumki w skarpetkach, obciskające ramiączka? To może być allodynia
Ile osób do 44. r.ż. zmarło na COVID-19? „Ta czarna statystyka mogłaby być inna” – przekonuje minister zdrowia
Szczepionki na COVID-19 mają znacznie więcej skutków ubocznych niż inne szczepionki? W sieci krążą fałszywe informacje
Mity w seksie, które naprawdę warto wreszcie wyrzucić do śmieci
Rosół – czy naprawdę pomaga na przeziębienie? Odpowiada dietetyczka kliniczna

Jeśli temperatura ciała człowieka spada poniżej 35, można mówić o zjawisku hipotermii. Podczas wychłodzenia może ona obniżyć się nawet do 24 – wówczas istnieje poważne zagrożenie dla życia. Jak rozpoznać jej objawy i w jaki sposób pomóc przemarzniętym osobom?

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Hipotermia jest poważnym problemem. Wystarczy zimne i przemoczone ubranie, aby doprowadzić do wychłodzenia ciała. Dlatego też należy pamiętać, aby ubierać się odpowiednio do temperatury i pogody na zewnątrz. Jak się okazuje, do hipotermii może dojść nawet przy temperaturze 20, przy zimnym i gwałtownym wietrze.

Hipotermia – przyczyny 

Do hipotermii dochodzi wówczas, gdy w zbyt szybkim czasie następuje nadmierne wychłodzenie ciała. Może wpłynąć na to deszczowa i wietrzna pogoda oraz zanurzenie w zbyt zimnej wodzie – w niej dochodzi do wychłodzenia 20 razy szybciej niż na powietrzu.

Na hipotermię narażone są zwłaszcza osoby z przewlekłymi chorobami i po urazach oraz wszyscy zmagający się z zaburzeniami termoregulacyjnymi (czyli głównie starsi ludzie i dzieci w wieku niemowlęcym). Hipotermia częściej dotyka również osoby po alkoholu lub zażyciu leków.

Bezpośrednia przyczyna wychłodzenia to najczęściej promieniowanie, które jest efektem różnicy temperatur między ciałem człowieka a jego otoczeniem. Ciepło jest przewodzone z organizmu do chłodnych przedmiotów poprzez bezpośredni kontakt z zimnymi nawierzchniami, np. ubraniami, wodą czy śniegiem. Może też go ubywać w organizmie człowieka w wyniku chłodnych nawiewów.

Chora kobieta z gorączką

Hipotermia – objawy

W pierwszym stadium hipotermii, czyli tzw. fazie obronnej, ciało ma temperaturę 34–35. Pojawiają się wówczas dreszcze (organizm chroni się przed utratą ciepła poprzez ruchy mięśni) i gęsia skórka – najczęściej widoczna na kończynach. Osoba z hipotermią łagodną czuje się osłabiona, spowolnione są także jej funkcje motoryczne.

Drugie stadium tego stanu, czyli tzw. hipotermia umiarkowana, wiąże się z dodatkowymi objawami. Zaczynają boleć ręce i nogi, pojawiają się zawroty głowy, niepokój i dezorientacja, nieustanne uczucie marznięcia. W momencie, gdy temperatura ciała spada do 29–32, można zaobserwować zaburzenia mowy oraz spowolnienie psychoruchowe. Ustają drżenia mięśni.

W trzecim stadium hipotermii pojawiają się zaburzenia rytmu serca, spowolnienie oddechu, dochodzi do niedotlenia mózgu, a nawet do utraty świadomości. Od 24–28 można mówić o hipotermii głębokiej – skóra przybiera wówczas zabarwienie sinozielone. Potrzebna jest natychmiastowa hospitalizacja – zarówno w przypadku hipotermii u dzieci, jak i u osób dorosłych.

Czwarte stadium hipotermii wiąże się ze spadkiem temperatury poniżej 24 – zatrzymuje się wówczas krążenie. Piąte stadium oznacza hipotermię nieodwracalną, czyli śmierć.

Zobacz także

Hipotermia – pierwsza pomoc przy wychłodzeniu

Aby pomóc przemarzniętym osobom, należy je stopniowo ogrzewać, a najlepiej przetransportować je od razu do ciepłego pomieszczenia – nigdy nie wolno zostawiać chorego na otwartej przestrzeni, nawet jeśli będzie okryty. Trzeba pomóc mu zdjąć ubranie oraz przykryć ciepłym kocem. Jeżeli ochłodzenie nie jest zbyt wielkie, należy podać ciepłą herbatę. Poszkodowany nie powinien w tym momencie brać ciepłych kąpieli, gorącego prysznica, pić alkoholu, kawy ani palić papierosów.

Kiedy przemarznięta osoba straci przytomność, należy jak najszybciej zadzwonić po pogotowie, a także rozpocząć reanimację. Gdy nie ma możliwości przewieźć poszkodowanego szybko do szpitala, należy ułożyć go blisko źródła ciepła.

Osoby, które w wyniku przemarznięcia nie są świadome tego, co się dzieje, powinny pozostać w pozycji leżącej. Nie należy rozcierać ich kończyn, ponieważ w wyniku wykonywania tej czynności zimna krew może po dojściu do mięśnia sercowego doprowadzić do zatrzymania krążenia.

Leczenie hipotermii w szpitalu – wykorzystanie płucoserca

Podstawą leczenia hipotermii jest zastosowanie efektywnego sposobu ogrzewania. Zaawansowane stadia wychłodzenia wymagają jednak użycia specjalnych technik. Bardzo skuteczną metodą w leczeniu szpitalnym hipotermii jest krążenie pozaustrojowe. Do tętnic i żył poszkodowanego podłącza się kaniule, określane często mianem wenflonów. W ten sposób krew z ciała odprowadzana jest do aparatu ECMO (ang. extracorporeal membrane oxygenation – pozaustrojowe utlenowanie krwi), który działa jak płucoserce. Urządzenie to podgrzewa krew do 6–9 i utlenia ją, a następnie oddaje do organizmu pacjenta. Efektem tej terapii jest stopniowe podnoszenie temperatury ciała oraz pobudzenie narządów wewnętrznych do pracy.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Zaawansowane zabiegi resuscytacyjne i wybrane stany nagłe, J. Gucwa (red.), T. Madej (red.), M. Ostrowski (red.), 2017, Medycyna Praktyczna.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Łupież – przyczyny, rodzaje, profilaktyka

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

mięśniaki macicy - kobieta w gabinecie lekarskim

Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Choroby autoimmunologiczne - wizyta u dietetyka

Choroby autoimmunologiczne – objawy, dieta, leczenie, lista

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić żółtaczką pokarmową?

Kobieta z rakiem macicy trzyma się za bolący brzuch.

Rak trzonu macicy – jakie są objawy i rokowania, jak przebiega leczenie raka endometrium?

Lukasz Sakowski, fot. archiwum prywatne

„W pseudonaukę częściej wierzą osoby wykształcone, z dużych miast. Gorzej wykształceni nie kontestują ugruntowanej wiedzy”. Z Łukaszem Sakowskim rozmawiamy o jego „Bioksiążce”

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta z chorą trzustką leży skulona na łóżku i trzyma się za bolący brzuch.

Ostre zapalenie trzustki – jak leczyć pojawiający się silny stan zapalny?

RSV. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

„To nie COVID-19 i PIMS są dla nas wyzwaniem, tylko wirus RSV”. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

Posocznica - przyczyny i objawy

Sepsa (posocznica) – na czym polega? Jakie są jej przyczyny, objawy i sposoby leczenia?

Twarz z trądzikiem różowatym

Trądzik różowaty – leczenie, objawy, dieta

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią - wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek badań

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią – wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek z badań

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku