Przejdź do treści

Jak objawia się powiększona tarczyca? Przyczyny, leczenie i skutki wola tarczycowego

lekarka przeprowadza badanie tarczycy
Fot. Aliaksei Smalenski / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
lapee.dk
Na festiwalach zazdrościsz facetom pisuarów? Lapee, czyli różowa przenośna przestrzeń dla kobiet, to zmieni!
Co każdy grzybiarz wiedzieć powinien
Co każdy grzybiarz wiedzieć powinien?
Jade Beall, fotografka: niezależnie od kształtu, koloru i wieku, każde ciało zasługuje na to, by być postrzegane jako piękne
istockphoto.com
Zła strona soli. Dietetyk Powszechny tłumaczy, co sól robi z organizmem
Masz kłopoty z zaśnięciem, jesteś ciągle niewyspana? Oto wakacyjny sposób na bezsenność

Powiększona tarczyca jest skutkiem nieprawidłowej pracy tego gruczołu. Zwykle wykrywa się ją podczas badania ultrasonograficznego, niekiedy uwidacznia się też jako wypukłość na szyi. Każdy przypadek wymaga konsultacji lekarskiej i rozszerzenia diagnostyki o testy laboratoryjne krwi lub biopsję.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Tarczyca jest gruczołem wydzielającym hormony – tyroksynę i trójjodotyroninę, które odpowiadają za metabolizm, czynność gruczołów płciowych oraz rozwój fizyczny i psychiczny. Znajduje się w przednio-dolnej części szyi. Powiększona tarczyca jest często spotykanym objawem klinicznym, wskazującym na możliwe zaburzenia związane z funkcjonowaniem tego narządu. Przypadłość tę znacznie częściej diagnozuje się u kobiet niż u mężczyzn.

Co oznacza powiększona tarczyca?

Powiększoną tarczycę, określaną fachowo jako wole, obserwuje się, gdy wzrasta objętość tego gruczołu i przekracza ściśle określoną górną granicę normy dla płci: u kobiet 20 ml (niektóre źródła podają 18 ml), a u mężczyzn 25 ml. Obliczenie tych parametrów jest możliwe podczas badania ultrasonograficznego.

Do przyczyn powiększenia się tarczycy należą:

  • predyspozycje genetyczne,
  • niedobór jodu (najczęstsza przyczyna powiększenia tarczycy u dzieci),
  • nadmierna produkcja hormonów (TSH) przez przysadkę mózgową,
  • choroba Hashimoto (przewlekłe zapalenie tarczycy),
  • choroba Gravesa-Basedowa (związana z nadczynnością tarczycy),
  • guzy tarczycy.

W większości przypadków zmiana wielkości tarczycy jest łagodna, bezobjawowa i niezwiązana z zaburzeniami wydzielania hormonów. Jednak każda wymaga konsultacji lekarskiej i przeprowadzenia badań diagnostycznych (badań obrazowych, testów laboratoryjnych krwi oraz biopsji) w celu wykluczenia guzków związanych z nowotworem. W warunkach prawidłowych tarczyca powiększa się w trakcie ciąży. Jej objętość zmienia się także w zależności od dnia cyklu menstruacyjnego.

Ze względu na czynność wyróżnia się wole:

  • obojętne (bez zmian w gospodarce hormonalnej),
  • nadczynne (wzmożone wydzielanie hormonów tarczycy),
  • niedoczynne (niedobór hormonów).

Dzieli się je także, biorąc pod uwagę budowę:

  • wole miąższowe (wzrost miąższu tarczycy),
  • wole guzkowe (w gruczole obecne są guzki),
  • wole miąższowo-guzkowe (wzrasta miąższ, w którym wyczuwa się guzki).

Objawy powiększonej tarczycy

Powiększona tarczyca w większości przypadków nie daje żadnych objawów, a wole wykrywane jest przypadkowo, podczas badania ultrasonograficznego. Zmiany rozwijają się zwykle powoli i pozostają niezauważone przez kilka lat, zwłaszcza, gdy nie są związane z zaburzeniami gospodarki hormonalnej.

Wraz z rozrostem tkanki mogą pojawić się następujące objawy powiększonej tarczycy:

  • widoczne powiększenie obwodu i asymetria szyi,
  • dyskomfort w obrębie gardła i szyi,
  • dolegliwości bólowe zlokalizowane w okolicy szyi,
  • trudności z przełykaniem,
  • chrypka (w przypadku ucisku tarczycy na nerw krtaniowy wsteczny),
  • duszność (związana z uciskiem gruczołu na drogi oddechowe),
  • powiększenie okolicznych węzłów chłonnych.

Jeżeli wzrost objętości tarczycy jest związany z nieprawidłowościami w wytwarzaniu hormonów, mogą pojawić się typowe objawy nadczynności tarczycy: nerwowość, rozdrażnienie, wzmożona potliwość, spadek masy ciała, uczucie kołatania serca, nietolerancja ciepła.

Powiększona tarczyca w chorobie Hashimoto objawia się jako niedoczynność tarczycy. Pacjent zauważa u siebie nieuzasadnione tycie, spadek energii, przewlekłe zmęczenie, stany depresyjne, zaburzenia cyklu miesiączkowego, problemy z koncentracją, wypadanie włosów.

Zobacz także

Na czym polega leczenie powiększonej tarczycy?

W przypadku stwierdzenia u siebie powyższych objawów lub wyraźnego i widocznego zwiększenia się obwodu szyi należy udać się do lekarza w celu przeprowadzenia szczegółowej diagnostyki. Opiera się ona na wykonaniu testów laboratoryjnych krwi (określenie poziomu hormonów tarczycy i TSH), badaniu ultrasonograficznym szyi (ocena gruczołu i węzłów chłonnych), a także biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej (BAC) i ocenie pobranego materiału pod mikroskopem.

Leczenie powiększonej tarczycy zależy od przyczyn i objawów, które wywołuje. Najczęściej niewielkie zmiany, które nie mają cech nowotworowych, pozostawia się do obserwacji. Jeżeli powodem zwiększenia objętości gruczołu jest niedobór jodu, terapia polega na uzupełnianiu niedoborów tego pierwiastka. W przypadku stwierdzenia dolegliwości związanych z nadczynnością tarczycy, należy zastosować jod promieniotwórczy lub leki przeciwtarczycowe. Ich działanie opiera się na hamowaniu syntezy i wydzielania hormonu – tyroksyny.

Leczenie operacyjne powiększonej tarczycy jest wskazane w przypadku:

  • wystąpienia dużego wola, które znacznie utrudnia oddychanie oraz połykanie pokarmów,
  • wola umiejscowionego za mostkiem lub w śródpiersiu,
  • guzkowego wola nadczynnego,
  • nawrotów objawów mimo leczenia zachowawczego,
  • stwierdzenia raka tarczycy.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

Zainteresują cię również:

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

lewandowska

„Jeżeli ktoś twierdzi, że się wyleczył z Hashimoto, bo zmienił coś w diecie, to jest to tylko dowód anegdotyczny” – mówi Agata Lewandowska, dietetyk i autorka książki „Hashimoto. Dieta i styl życia w chorobie”

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

10 pytań o chorą tarczycę. Sprawdź, czy wszystko o niej wiesz

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

tarczyca

Tarczyca. Co powinnaś o niej wiedzieć?

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty