Przejdź do treści

Jonogram – co to za badanie? Normy i interpretacja wyników

Kobieta podczas pobierania krwi.
djile/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Jonogram to badanie, dzięki któremu można oznaczyć poziom elektrolitów takich jak: sód, wapń, potas i magnez. Polega ono na pobraniu niewielkiej próbki krwi. Nieprawidłowy wynik jonogramu świadczy o zaburzeniu gospodarki wodno-elektrolitowej, co może powodować szereg nieprzyjemnych dolegliwości. Jest to stan wymagający leczenia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Elektrolity to jony pierwiastków: sodu, potasu, chloru, dodatkowo można oznaczyć poziom magnezu i wapnia, które są obecne w każdej komórce organizmu człowieka. Są odpowiedzialne za gospodarkę wodno-elektrolitową i niezbędne do prawidłowego funkcjonowania serca, układu nerwowego, mięśni. W konsekwencji biegunki, wymiotów, przegrzania, niezdrowej diety lub intensywnego wysiłku fizycznego może dojść do obniżenia ich poziomu. Pojawiają się wówczas zaburzenia pracy serca, osłabienie lub drżenie mięśni. Testem, dzięki któremu można sprawdzić stężenie elektrolitów, jest jonogram. Badanie wykonuje się z próbki krwi.

Elektrolity - co o nich wiesz?

Co to jest jonogram?

Jonogram jest badaniem krwi, które umożliwia określenie poziomu stężenia elektrolitów: sodu, potasu i jonów chlorkowych. Są to elementy niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Od ich poziomu zależy praca serca, mięśni oraz mózgu. Wykonanie badania krwi jonogramu jest zalecane przede wszystkim osobom, które:

  • zmagają się z biegunką lub intensywnymi wymiotami;
  • stwierdzono u nich nieprawidłowe ciśnienie tętnicze krwi;
  • cierpią na zawroty głowy i zaburzenia równowagi;
  • mają zaburzenia pracy serca (np. odczuwają kołatanie serca);
  • odczuwają częste skurcze mięśni;
  • zauważyły u siebie drżenie rąk;
  • czują się osłabione, przemęczone, senne i apatyczne;
  • mają obrzęki kończyn dolnych;
  • doszło u nich do odwodnienia organizmu;
  • piją duże ilości kawy, alkoholu lub stosują dietę eliminacyjną.

Wskazaniem do jonogramu są także przewlekłe choroby nerek, choroby metaboliczne, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia hormonalne oraz stosowanie leków, które mogą wpływać na gospodarkę wodno-elektrolitową. Poziom elektrolitów powinny kontrolować również kobiety ciężarne i sportowcy.

Badanie krwi na jonogram trwa kilka minut. Polega ono na pobraniu niewielkiej próbki krwi z żyły łokciowej. Ważne jest, aby pacjent zgłosił się do laboratorium na czczo i w godzinach porannych. Na minimum dzień przed badaniem należy odstawić alkohol, nikotynę oraz przyjmowane suplementy diety, ponieważ mogą one istotnie wpłynąć na wynik jonogramu. Warto również powstrzymać się od intensywnego wysiłku fizycznego. Badanie ze skierowaniem od lekarza jest wykonywane w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Można zrobić je również prywatnie.

Jakie są normy jonogramu?

Wynik jonogramu jest dostępny następnego dnia roboczego. Najczęściej badanie jest wykonywane jednocześnie z morfologią krwi, dlatego interpretacji zawsze powinien dokonać lekarz. Pod uwagę brane są wartości uzyskane w obu testach oraz objawy kliniczne zgłaszane przez pacjenta. Normy jonogramu przedstawiają się następująco:

  • sód: 135–145 mEq/l,
  • magnez: 0,8–1,3 mmol/l,
  • potas: 3,8–5,5 mEq/l,
  • wapń: 2,25–2,75 mmol/l,
  • jony chlorkowe: 98–106 mmol/l.

Należy pamiętać, że normy jonogramu mogą nieznacznie różnić się w zależności od laboratorium. Na wydruku zawsze podane są wartości referencyjne, którymi należy się sugerować podczas interpretacji.

Zobacz także

Co oznacza nieprawidłowy wynik jonogramu?

Nieprawidłowy wynik jonogramu świadczy o zaburzeniach gospodarki wodno-elektrolitowej. Z tego powodu u pacjenta może pojawić się szereg dolegliwości świadczących o nieprawidłowym funkcjonowaniu poszczególnych układów lub całego organizmu. Obniżony poziom sodu we krwi (hiponatremia), który objawia się nudnościami, bólem głowy, zaburzeniami koncentracji i dezorientacją. Przyczyną spadku sodu są: silna biegunka, marskość wątroby i choroby nerek. Natomiast nadmiar tego pierwiastka objawia się silnym pragnieniem, niepokojem, wzmożonym napięciem mięśni, a nawet drgawkami.

Podwyższony poziom potasu jest określany jako hiperkaliemia. U pacjenta pojawiają się wówczas takie dolegliwości jak: ból i uczucie mrowienia w kończynach, zaburzenia koordynacji ruchowej, przewlekłe zmęczenie i zaburzenia pracy serca. Natomiast przy jego niedoborze pojawia się obrzęk kończyn dolnych, osłabienie i skurcze mięśni. Nieprawidłowy poziom magnezu istotnie wpływa na nastrój i pamięć. Charakterystycznym objawem niedoboru jest drżenie powiek lub mięśni. Przy nadmiarze mogą pojawić się zaparcia, senność i brak energii.

Zaburzenia poziomu wapnia, na które wskazuje jonogram, są związane z chorobami kości, nieprawidłową pracą przytarczyc, chorobami trzustki i nadmiarem witaminy A lub D. Charakterystyczne objawy niedoboru tego pierwiastka to: drętwienie rąk i nóg, skurcze mięśni i zaburzenia pracy serca. Nadmiar wapnia powoduje osłabienie mięśni, nudności, wymioty, częste oddawanie moczu i brak apetytu.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

szklanki z wodą

Dlaczego zimą szybciej się odwadniamy?

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Skóra sucha u kobiety / unsplash.com

Odwodniona skóra – jak ją pielęgnować? Ekspert Kosmetyczny: po pierwsze – z głową!

zestresowana kobieta

Stres oksydacyjny – z czego wynika i jak sobie z nim poradzić?

kobieta dotykająca twarzy

Skóra sucha czy odwodniona? Jak to rozpoznać? Tłumaczy Ekspert Kosmetyczny

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

Picie wody / istockphoto.com

Czy zwracasz uwagę na ilość wypijanych płynów? – pyta fizjoterapeutka. Nie tylko kolor, ale i ilość moczu jest ważna

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

woda dzieci

Odwodnienie u dziecka – jak mu skutecznie zapobiec?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Zbliżenie oka z wadą wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.