Przejdź do treści

Konikotomia, czyli udrożnienie dróg oddechowych u osób poszkodowanych

Starsza kobieta uległa wypadkowi, młodsza udziela jej pierwszej pomocy i wzywa pogotowie
Fot. M.Dörr & M.Frommherz/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Tego możesz nie wiedzieć o zapaleniu zatok
5 rzeczy, których możesz nie wiedzieć o zapaleniu zatok
antybiotyk
Antybiotyk to nie witaminka! Dlaczego nie powinnyśmy brać go zbyt często?
Zastanawiasz się, czy skorzystać z pomocy trenera personalnego? Oto 5 argumentów „za”
Otwierasz krem i po kilku miesiącach do niego wracasz? To błąd! Poznaj 5 zasad obsługi kosmetyków
Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

Konikotomia to zabieg ratowniczy, który wykonuje się w celu szybkiego udrożnienia dróg oddechowych w stanach nagłych, gdy inne metody nie są skuteczne. Polega na wykonaniu nacięcia więzadła pierścienno-tarczowego, znajdującego się między chrząstkami krtani.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Z powodu wypadków lub niektórych stanów chorobowych u osoby poszkodowanej może dojść do niedrożności dróg oddechowych. Jest to stan, który bezpośrednio zagraża życiu, dlatego ich udrożnienie oraz przywrócenie prawidłowego oddechu stanowią jedne z najważniejszych czynności podejmowanych przez osobę, która udziela pomocy. Niekiedy zdarza się, że w tym celu konieczne jest skorzystanie z inwazyjnych metod. Jedną z nich jest konikotomia ratunkowa.

Co to jest konikotomia?

Konikotomia jest jednym z inwazyjnych zabiegów ratowniczych, który ma na celu szybkie i skuteczne udrożnienie dróg oddechowych u osób, u których doszło do ich zablokowania na wysokości szpary głośni lub powyżej, przez co niemożliwe jest prowadzenie sztucznej wentylacji ani intubacja. Wykonuje się ją doraźnie, na miejscu wypadku. Konikotomia polega na nacięciu więzadła pierścienno-tarczowego, które znajduje się pomiędzy chrząstką tarczowatą a chrząstką pierścieniowatą krtani. Miejsce to można łatwo wyczuć przez skórę, kiedy osoba poszkodowana leży na wznak z głową odchyloną do tyłu. Dzięki temu utworzona zostaje niefizjologiczna droga oddechowa, która umożliwia prowadzenie sztucznej wentylacji i wprowadzanie tlenu do płuc. Do zabiegu wykorzystuje się specjalny zestaw laryngologiczny. Nacięcie wykonuje się za pomocą skalpela lub igły. Zabieg wziął swoją nazwę od łacińskiego określenia stożka sprężystego – conus elasticus. Jest to błona, która pokrywa dolną część krtani. Przecinane podczas konikotomii więzadło pierścienno-tarczowe jest jednym z jego elementów.

Udzielanie kwalifikowanej pierwszej pomocy

Wskazania do wykonania konikotomii ratunkowej

Zabieg konikotomii wykonuje się u osób poszkodowanych, w sytuacji, gdy inne metody udrożnienia dróg oddechowych – odchylenie głowy do tyłu, uniesienie żuchwy, wprowadzenie rurki ustno-gardłowej lub intubacja – okazały się nieskuteczne lub niemożliwe do wykonania. Konikotomia jest zalecana w przypadku:

  • obrzęku krtani, który powstaje na skutek oparzenia lub wstrząsu anafilaktycznego (np. po ukąszeniu owada, spożyciu uczulającego pokarmu, zażyciu leku oraz wdychaniu toksycznych substancji),
  • ciężkiego urazu szczękowo-twarzowego lub w obrębie szyi,
  • szczękościsku,
  • obecności ciała obcego w drogach oddechowych,
  • krwotoku ustno-gardłowego,
  • złamania kręgów szyjnych.

Konikotomię wykonuje się także w sytuacji, kiedy osoba udzielająca pomocy nie posiada przy sobie odpowiedniego sprzętu, np. umożliwiającego intubację. W takim przypadku nacięcie więzadła pierścienno-tarczowego jest najszybszym i najskuteczniejszym sposobem na udrożnienie dróg oddechowych. Zabiegu nie wykonuje się u dzieci poniżej 12 roku życia (ze względu na trudność związaną ze znalezieniem odpowiedniego miejsca) oraz poważne uszkodzenie krtani.

Zobacz także

Jak wykonać konikotomię?

W sytuacji nagłej, kiedy u osoby poszkodowanej doszło do zatrzymania oddechu, czynności należy rozpocząć od znanych sposobów na udrożnienie dróg oddechowych: od odchylenia głowy do tyłu i wysunięcia żuchwy oraz zastosowania sprzętu pomocniczego (rurki ustno-gardłowej, worka samorozprężalnego Ambu) lub intubacji. Ratownik podejmuje decyzję o zrobieniu konikotomii ratowniczej w przypadku, gdy powyższe metody są niemożliwe do zastosowania lub nie przynoszą pożądanego efektu. Aby wykonać konikotomię, należy ułożyć pacjenta na płaskim podłożu w pozycji na wznak. Jego głowę trzeba odchylić do tyłu i wyprostować szyję. Za pomocą dłoni należy wymacać chrząstkę tarczowatą oraz znajdującą się poniżej niej chrząstkę pierścieniowatą. W punkcie pomiędzy nimi znajduje się więzadło pierścienno-tarczowe, które jest miejscem nacięcia. Osoba, która wykonuje zabieg, musi naciągnąć w tym miejscu skórę pacjenta i wykonać poprzeczne nacięcie za pomocą skalpela (konikotomia chirurgiczna) lub nakłucie igłą (pod kątem w kierunku doogonowym). Po wykonaniu nacięcia do tchawicy należy wprowadzić rurkę intubacyjną, która umożliwi prowadzenie sztucznej wentylacji płuc. W miarę możliwości, powstałą ranę można zabezpieczyć sterylnym opatrunkiem, który ochroni ją przed infekcją i tamuje krwawienie.

Zestaw do konikotomii

Konikotomię można wykonać za pomocą specjalistycznego zestawu, który zdecydowanie ułatwia przeprowadzenie zabiegu oraz pozwala na zminimalizowanie ewentualnych powikłań. Zestaw może zawierać igłę (ze specjalnym ogranicznikiem zabezpieczającym przed przebiciem ściany tchawicy i przełyku) lub skalpel. W jego skład wchodzi także specjalna prowadnica, która umożliwia szybkie wprowadzenie rurki intubacyjnej do tchawicy.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Zatoki

Zapalenie zatoki klinowej – przyczyny, objawy, leczenie

Teofilina - czym jest i jak działa?

Teofilina – czym jest i jak działa?

Na czym polega intubacja?

Na czym polega intubacja?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Woda morska do nosa — przekonaj się, czym tak właściwie jest panaceum na katar i problemy z drożnością nosa!

Woda morska do nosa na katar i problemy z drożnością jamy nosowej

Bronchit - przyczyny, objawy i leczenie

Bronchit – przyczyny, objawy i leczenie

Obrzęk płuc - przyczyny, objawy i leczenie

Obrzęk płuc – przyczyny, objawy i leczenie

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Orgazm? Proszę bardzo!

Orgazm? Proszę bardzo! Poznaj 10 sposobów, aby łatwiej go osiągnąć

8 sposobów na podniesienie libido

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?