Przejdź do treści

Kości stępu – budowa, objawy i leczenie złamania

Kości stępu – budowa, objawy i leczenie złamania Danny G/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czym jest autoseksualność? Wyjaśnia edukatorka seksualna Natalia Grubizna
Czym jest autoseksualność? Wyjaśnia edukatorka seksualna Natalia Grubizna
Kobieta w maseczce ochronnej
Naukowcy potwierdzili 11 wariantów koronawirusa na Śląsku. Wśród badanych próbek stwierdzono także wariant brazylijski
Masz niedoczynność tarczycy i zaburzony lipidogram? Sprawdź, z czego to może wynikać i kiedy pojawia się powód do niepokoju
Zaburzony lipidogram przy niedoczynności tarczycy? Dietetyczka wyjaśnia, skąd ten problem
Czy depresję można odziedziczyć? Tłumaczy Anna Morawska-Borowiec, prezes Fundacji „Twarze depresji”
Janina Bąk
Janina Bąk: choroba dała mi 58 blizn po samookaleczeniach. Takich, których nie da się usunąć

Kości stępu to kości tworzące tylną część stopy człowieka. W budowie anatomicznej wyróżniamy ich łącznie siedem, ułożonych w trzech rzędach. Kości stępu są niezbędne do utrzymywania ciężaru ciała w pozycji stojącej. Występowanie silnego bólu w tylnym odcinku stopy w odpowiedzi na uraz może wskazywać na obecność złamania. Jakie objawy daje takie uszkodzenie kości stępu i jak je leczyć?

Kości stępu i inne kości stopy

Kości stępu są kośćmi budującymi tylny odcinek ludzkiej stopy. Wraz z pozostałymi elementami kostnymi tej partii ciała biorą udział w utrzymywaniu ciężaru człowieka w czasie stania i poruszania się.

W budowie anatomicznej stopy człowieka oprócz kości stępu wyróżniamy także:

  • kości śródstopia (część środkowa stopy),
  • kości palców (część przednia stopy).

Budowa kości stępu

Kości stępu tworzą trzy rzędy. Pierwszy rząd, znajdujący się najbliżej pięty zbudowany jest z:

  • kości skokowej, która odpowiada przede wszystkim za przenoszenie ciężaru z kości piszczelowej na kość piętową; jest szersza w części przedniej niż w tylnej, co zapewnia większą stabilność,
  • kości piętowej – największej ze wszystkich kości stępu, która wysuwa się i przejmuje ciężar ciała, gdy pięta uderza w podłoże podczas chodzenia; do guzowatości w tylnej części kości piętowej przyczepia się ścięgno Achillesa.

Kość skokowa położona jest na kości piętowej (a nie obok niej). W związku z tym, że zaopatrzenie naczyń krwionośnych tej części stopy zależy od powięzi, istnieje wysokie ryzyko powstawania martwicy na skutek uszkodzeń.

Środkowy rząd stępu złożony jest z tylko z jednej kości – kości łódkowatej znajdującej się w pozycji środkowej. Jej tylna część łączy się z kością skokową, przednia z kościami klinowatymi, a boczna (po lewej stronie) z kością sześcienną.

Przedni rząd kości stępu tworzą:

  • kość sześcienna – leży za czwartą i piątą kością śródstopia; jak sama nazwa wskazuje, ma charakterystyczny kształt sześcianu,
  • trzy kości klinowate (przyśrodkowa, pośrednia, boczna) – są położone za pierwszymi trzema kościami śródstopia i przed kością łódkowatą; formują łuk biegnący w poprzek stopy.
kobieta trzyma się za bolącą stopę

Kości nadgarstka i stępu

Między kostną budową nadgarstka i stopy można zauważyć pewne analogie. Odpowiednikiem kości skokowej stępu są kość łódeczkowata i księżycowata nadgarstka, a kości piętowej – kość trójgraniasta i grochowata.

Złamanie kości stępu

Jedną z podstawowych przyczyn bólu kości stępu jest ich złamanie. Najczęściej tego typu uszkodzenia dochodzi do w obrębie kości skokowej i piętowej.

Złamanie kości skokowej

Wśród rodzajów złamań kości skokowej możemy wyróżnić:

  • złamanie szyjki kości skokowej – typowo pojawia się na skutek urazów o wysokiej sile, związanych z nadmiernym zgięciem grzbietowym stopy,
  • złamanie głowy kości skokowej – zwykle powstaje na skutek skoku z wysokości.

W sytuacji złamania szyi lub głowy kości skokowej może dojść do uszkodzeń naczyń krwionośnych i martwicy.

Złamanie kości piętowej

Złamanie kości piętowej często występuje jednocześnie z innymi uszkodzeniami, w tym z urazami kończyny dolnej i kręgosłupa. Pojawia się zazwyczaj na skutek upadku z dużej wysokości. Zdarza się, że ta kość stępu łamie się na kilka kawałków.

Poważne uszkodzenia kości piętowej czasami powodują występowanie dolegliwości bólowych nawet długo po zakończeniu okresu leczenia. Może tak się dziać, gdy dochodzi do powstawania problemu z okolicznymi stawami, np. zapalenia śródstopia. Objawia się ono często bólem śródstopia przy ruchach odwracania i nawracania stopy (z którymi mamy do czynienia m.in. przy chodzeniu po nierównym podłożu).

Objawy złamania kości stępu

Do objawów złamania kości stępu zaliczyć można:

  • ból stopy (nagły w przypadku ostrego złamania lub nasilający się stopniowo w przypadku złamania stresowego, inaczej nazywanego zmęczeniowym),
  • trudności w utrzymaniu ciężaru ciała,
  • tkliwość w miejscu złamania,
  • obrzęk stopy,
  • możliwa jest również widoczna deformacja.

Jak leczyć złamanie kości stępu?

Sposób leczenia złamania kości stępu zależy od rodzaju, dokładnej lokalizacji oraz stopnia nasilenia uszkodzenia. Często wymagane jest założenie opatrunku gipsowego, zwykle na okres około czterech tygodni. W przypadku złamania z przemieszczeniem konieczne bywa nastawienie kości przed jej unieruchomieniem.

Dolegliwości bólowe po złamaniu kości stępu można tymczasowo łagodzić przykładając do miejsca urazu co kilka godzin lód owinięty w ręcznik lub inny materiał (jednorazowo na czas nie dłuższy niż 15 minut). Trzymanie stopy powyżej poziomu bioder, np. przez oparcie jej na poduszce lub krześle, pomaga w redukowaniu obrzęku.

W okresie rekonwalescencji zaleca się pacjentom wykonywanie ćwiczeń stopy, które mają wspomagać krążenie krwi i zapobiegać zakrzepicy. Powinny być one dostosowane przez specjalistę do stanu pacjenta oraz etapu leczenia.

Rekonwalescencja po złamaniu kości stępu trwa zwykle około sześciu miesięcy. Przez kolejne miesiące nadal może być jednak odczuwany ból i sztywność stopy. Okres gojenia bywa dłuższy u pacjentów palących papierosy oraz chorujących na cukrzycę.

 

Bibliografia:

  1. TeachMeAnatomy (2020) Bones of the Foot: Tarsals, Metatarsals and Phalanges.
  2. Bochenek A., Reicher M. (red.) (2010) Anatomia człowieka. Tom 1, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  3. Gaździk T. S. (red.) (2010) Ortopedia i traumatologia. Tom 1 i 2, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  4. National Health Service (2019) Fracture Clinic Patient Information Leaflet. Advice after a foot fracture.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Wkładki ortopedyczne do butów – rodzaje, skuteczność i zasady doboru

Powięź – budowa, funkcje, choroby. Zapalenie powięzi

Staw Choparta i Lisfranca – budowa, funkcje, leczenie urazów

Kość gnykowa – budowa, funkcje, złamanie i torbiel

Kość promieniowa – budowa, rodzaje złamań, rehabilitacja

Wrodzona łamliwość kości – objawy, typy, leczenie

Monika Dziemidowicz / Archiwum prywatne

„Jedząc duże ilości mięsa, sami 'okradamy się' z wapnia”. Dietetyczka Monika Dziemidowicz o osteoporozie, cichym złodzieju kości

Polidaktylia – przyczyny, rodzaje, diagnozowanie i leczenie

grzybica stop

Grzybica paznokci – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby

Badanie kości kobieta

Osteoporoza – przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka

Katarzyna Gołębiewska:

„Chodzenie bez obuwia to starożytny i sprawdzony środek leczniczy w przypadku niewłaściwego krążenia krwi, zarówno nadciśnienia jak i niedociśnienia” – mówi Katarzyna Gołębiewska, refleksolog

Chodzenie w szpilkach może szkodzić twojemu zdrowiu

Złamanie kręgosłupa - przyczyny i leczenie złamania kompresyjnego

Złamanie kręgosłupa – skutki. Czym jest złamanie kompresyjne?

Złamana kość / unsplash

Złamałaś kość, a teraz nie chce się zrastać? Ortopeda wyjaśnia, jak wygląda leczenie w takim przypadku

Osteofitoza – przyczyny, objawy, leczenie

Osteofitoza krawędziowa – przyczyny, objawy, leczenie

Czym są modzele i jak je usunąć? Modzele na stopach

haluks na kobiecej stopie

Haluksy – przyczyny, zapobieganie, wkładki, operacja na haluksy

Erytromelalgia - bolesny rumień kończyn

Erytromelalgia – bolesny rumień kończyn

„Refleksologia opiera się na zależnościach pomiędzy stopą a siedzącą sylwetką człowieka. Refleksologia jest najlepszą formą profilaktyki” – mówi Katarzyna Gołębiewska, refleksolog

kobiece paznokcie

Onycholiza – jak leczyć i jakie są przyczyny tej choroby paznokci?

Nogi kobiety w luźnych spodniach do kostki. W ręku trzyma aparat.

Sprawdź, czy twoje stopy ustawione są prawidłowo. Jak to zrobić i jak je leczyć? Tłumaczy fizjoterapeuta Julian Sobiech

Mała kość, duży problem. Nazywa się ją kością guziczną, choć „ogonowa“ brzmi zdecydowanie bardziej obrazowo

Mała kość, duży problem. Nazywa się ją kością guziczną, choć „ogonowa“ brzmi zdecydowanie bardziej obrazowo

młoda kobieta

Fosfataza alkaliczna – o czym nam mówi i jak interpretować wyniki?

Złamany obojczyk - objawy, leczenie, rehabilitacja

Złamany obojczyk – objawy, leczenie, rehabilitacja

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

ozdrowieńcy po COVID-19

Czy od ozdrowieńca możesz się zarazić koronawirusem? Wyjaśnia prof. Anna Boroń-Kaczmarska