Przejdź do treści

Co to jest martwica i jakie są jej rodzaje? Przyczyny i leczenie choroby

mikroskopijne komórki martwicy
Fot. Kateryna_Kon / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kosmetyki
Czytamy Etykiety apeluje: nie tylko w prima aprilis nie daj się nabrać! Portal zebrał najgorsze chwyty marketingowe na jednym opakowaniu
MCHC w morfologii - co oznacza obniżone lub podwyższone?
MCHC w morfologii – co oznacza obniżone lub podwyższone?
Kobieta stoi przy oknie, na ramionach ma nałożoną kurtkę jeansową
Furagina i witamina C na zapalenie dróg moczowych to dobre połączenie? Wyjaśnia farmaceutka
Ból w lewym boku - o czym może świadczyć?
Ból w lewym boku – o czym może świadczyć?
Antydepresanty a ciąża i karmienie piersią. Czy można je wtedy stosować?

Martwica to stan, w którym dochodzi do obumierania tkanek organizmu z powodu niedotlenienia, niedokrwienia, infekcji lub urazu. Martwica wywołuje nieodwracalne skutki i może nawet zagrażać życiu. Obejmuje skórę, narządy wewnętrzne oraz kości.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Prawidłowe funkcjonowanie komórek i tkanek każdej części ciała jest możliwe dzięki dostarczaniu do nich odpowiedniej ilości utlenowanej krwi oraz składników odżywczych. Jeżeli z różnych powodów proces ten jest utrudniony lub uniemożliwiony, nieodżywione i niedotlenione komórki zaczynają obumierać. Na skutek tego w tkankach organizmu powstaje martwica. W zależności od mechanizmu wyróżnia się martwicę jałową, skrzepową, rozpływną i zgorzel.

Co to jest martwica?

Martwica, inaczej nekroza, jest stanem, w którym ma miejsce obumarcie tkanek lub narządów. Składa się na nią ciąg zmian, które zachodzą po śmierci komórki w wyniku niedotlenienia, niedokrwienia, zakażenia, urazu, zadziałania czynnika toksycznego, chemicznego lub termicznego.

Przyczyną martwicy jest najczęściej chemiczny lub mechaniczny uraz, np. zmiażdżenie, oparzenie lub długotrwały ucisk na tkankę, który prowadzi do zablokowania przepływu krwi, a tym samym do niedostarczenia tlenu i substancji odżywczych do komórek w danym obszarze ciała. Inną przyczyną są zakażenia drobnoustrojami – najczęściej beztlenowymi bakteriami z rodziny Clostridium, które prowadzą do rozkładu lub gnicia tkanek w miejscu wniknięcia.

Wyróżnia się kilka rodzajów martwicy:

  • martwica jałowa – dochodzi do niej bez obecności drobnoustrojów,
  • martwica skrzepowa – powstaje w wyniku niedokrwienia (przykładem jest zawał mięśnia sercowego); uszkodzony fragment narządu przestaje funkcjonować,
  • martwica rozpływna – uszkodzona tkanka rozpuszcza się całkowicie i zmienia w gęstą masę pod wpływem działania enzymów litycznych (np. nieodwracalne uszkodzenie komórek w rejonie martwicy mózgu po udarze niedokrwiennym),
  • zgorzel (gangrena) – dochodzi do rozkładu lub gnicia obumarłych tkanek pod wpływem obecności w nich bakterii; wyróżnia się zgorzel suchą, wilgotną i gazową.
Oparzenia ‒ pierwsza pomoc

Jałowa martwica kości: udowej, pięty i kolana

Jałowa martwica kości oznacza obumarcie fragmentu kości na skutek jego niedokrwienia. Choroba występuje głównie u dzieci i młodzieży i dotyczy nasady rosnących kości – naczynia krwionośne, które się w nich znajdują, nie są ze sobą połączone, dlatego niektóre tkanki kostne są słabiej ukrwione, przez co dociera do nich niedostateczna ilość tlenu i niezbędnych składników odżywczych. Martwica powstaje bez udziału drobnoustrojów, dlatego określa się ją mianem „jałowej”.

Przyczyna schorzenia u dzieci nie jest dokładnie poznana, przypuszcza się, że może być spowodowana intensywnym wzrostem. Natomiast jałowa martwica kości u dorosłych rozwija się w wyniku urazu, nadmiernego i długotrwałego obciążenia, wysokiego stężenia cholesterolu we krwi, terapii sterydami, nadużywania alkoholu.

Najczęściej występuje:

  • jałowa martwica głowy kości udowej,
  • jałowa martwica guzowatości kości piszczelowej,
  • jałowa martwica pięty (w guzie piętowym).

Objawy jałowej martwicy kości to ból, który narasta podczas wykonywania czynności i ustępuje po wysiłku, tkliwość uciskowa, obrzęk, a niekiedy także ograniczenie ruchomości stawów. U dzieci tkanki objęte martwicą wchłaniają się i są zastępowane nową tkanką. Może być ona jednak podatna na różnego rodzaju deformacje.

Leczenie martwicy kości polega przede wszystkim na odciążaniu zajętego obszaru, aby chronić odbudowującą się tkankę przed zniekształceniami. Zaleca się ograniczenie aktywności fizycznej, czasowe unieruchomienie kończyny, rehabilitację oraz stosowanie specjalistycznego sprzętu ortopedycznego (np. wkładek ortopedycznych), a niekiedy także zabieg chirurgiczny.

Zobacz także

Jak wygląda martwica skóry?

Martwica skóry pojawia się najczęściej w miejscu rany, zwłaszcza jeżeli powstała ona w wyniku zmiażdżenia. Może pojawić się także w odleżynach oraz po oparzeniach i odmrożeniach. Przyczyną jest niedotlenienie i niedokrwienie tkanek lub zakażenie bakteriami – głównie beztlenowymi. Wyróżnia się:

  • zgorzel suchą – zwykle nie powodują jej bakterie, w jej przebiegu dochodzi do wysuszania tkanek,
  • zgorzel wilgotną – szybko namnażające się bakterie w obrębie rany powodują rozkład i gnicie tkanek; często ma nagły przebieg i wysoką śmiertelność.

Pierwszymi objawami martwicy skóry są ból, obrzęk i zaczerwienienie wokół rany. Podczas dotyku skóra wydaje charakterystyczny dźwięk przypominający trzeszczenie. Następnie pojawiają się liczne pęcherze wypełnione treścią ropną i gazem. Z rany wydobywa się cuchnący, gnilny zapach. Poza tym występują objawy ogólne: złe samopoczucie, przyspieszenie tętna, spadek ciśnienia tętniczego krwi i podwyższona temperatura. Leczenie martwicy skóry zależy od czynnika, który ją wywołał. Obejmuje antybiotykoterapię, tlenoterapię hiperbaryczną lub oczyszczanie rany z martwicy, czyli usunięcie martwych tkanek.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Grzyby na skórze. Co warto o nich wiedzieć? Jakie choroby powodują? Tłumaczy Ekspert Kosmetyczny

Kurzajki – czy można je usunąć domowymi sposobami?

Kurzajki – czy można je usunąć domowymi sposobami?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Z czego zrobiona jest maseczka w płachcie? Czy jest eko?

Maseczka w płachcie – z czego jest zrobiona? Czy jest ekologiczna?

Kwas hialuronowy

5 właściwości kwasu hialuronowego, które powinnaś znać

Co oznacza podwyższony fibrynogen i jak należy interpretować wyniki badań?

Co oznacza podwyższony fibrynogen i jak należy interpretować wyniki badań?

Okres ciąży to wyzwanie dla kondycji skóry, włosów i paznokci/Pexels

Telogenowe wypadanie włosów po ciąży i inne dermatologiczne problemy młodych mam. Dr Małgorzata Marcinkiewicz mówi, jak sobie z nimi radzić

Twarz kobiety

Dieta dla skóry. Masz problemy z cerą? Przeczytaj, co powinnaś jeść

Kobieta stoi na ulicy przy murze

Kwas hialuronowy – jakie funkcje pełni w skórze? Tłumaczy Ekspert Kosmetyczny

Kobieta z tuatuażami i kolczykami

Przekłuwanie uszu pistoletem. Nie rób sobie tego ani swojemu dziecku! Piercerka tłumaczy, dlaczego to jest zły pomysł

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

Jak cukier wpływa na mózg, wygląd i odporność?

Co cukier robi z twoim wyglądem, psychiką i odpornością?

Płyn do higieny intymnej dla faceta? „Czemu nie” – odpowiada Małgorzata Marcinkiewicz, założycielka kliniki Projekt Skóra

„Skóra jest nie tylko wizytówką. Widzę w niej, jaki problem ma dany człowiek” – mówi dr Małgorzata Marcinkiewicz, założycielka kliniki Projekt Skóra

Nastolatki z trądzikiem i kartkami z napisem #trądziknietabu

„Omijałam szerokim łukiem swoje odbicie w lustrze i czułam, że nie jestem w stanie już nic zrobić, że trądzik mnie powoli niszczy”. Akcja #Trądziknietabu mówi „stop” stygmatyzacji osób z trądzikiem

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Marchewki / rawpixel

Marchewka to samo dobro dla naszej skóry! Czy pamiętasz o niej w codziennej diecie?

Gruszki na stole

Szukasz zimą witamin, dzięki którym będziesz mieć zdrową skórę? Znajdziesz je w gruszce i pietruszce!

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta wycierająca nos

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

Produkty zawierające witaminę A

Witamina A – właściwości, występowanie i suplementacja. Za co odpowiada w organizmie?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.