Przejdź do treści

Co to jest martwica i jakie są jej rodzaje? Przyczyny i leczenie choroby

mikroskopijne komórki martwicy
Fot. Kateryna_Kon / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
„Jest mi niedobrze”. Tiktokerka pokazała, dlaczego koniecznie należy prać nowo zakupione ubrania
Narkoza – wszystko, co chciałabyś o niej wiedzieć, ale boisz się zapytać
„Za czerwone, za duże, niesymetryczne, zrobione”. Magda Gessler apeluje do hejterów i wyjaśnia, z czego wynika nietypowy wygląd jej ust
Billie Eilish o zespole Tourette’a: „Podczas rozmowy ze mną się tego nie zauważa, ale dla mnie to wszystko jest bardzo męczące”
Zmiany klimatyczne zabierają nam sen. Zaskakujące odkrycie naukowców

Martwica to stan, w którym dochodzi do obumierania tkanek organizmu z powodu niedotlenienia, niedokrwienia, infekcji lub urazu. Martwica wywołuje nieodwracalne skutki i może nawet zagrażać życiu. Obejmuje skórę, narządy wewnętrzne oraz kości.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Prawidłowe funkcjonowanie komórek i tkanek każdej części ciała jest możliwe dzięki dostarczaniu do nich odpowiedniej ilości utlenowanej krwi oraz składników odżywczych. Jeżeli z różnych powodów proces ten jest utrudniony lub uniemożliwiony, nieodżywione i niedotlenione komórki zaczynają obumierać. Na skutek tego w tkankach organizmu powstaje martwica. W zależności od mechanizmu wyróżnia się martwicę jałową, skrzepową, rozpływną i zgorzel.

Co to jest martwica?

Martwica, inaczej nekroza, jest stanem, w którym ma miejsce obumarcie tkanek lub narządów. Składa się na nią ciąg zmian, które zachodzą po śmierci komórki w wyniku niedotlenienia, niedokrwienia, zakażenia, urazu, zadziałania czynnika toksycznego, chemicznego lub termicznego.

Przyczyną martwicy jest najczęściej chemiczny lub mechaniczny uraz, np. zmiażdżenie, oparzenie lub długotrwały ucisk na tkankę, który prowadzi do zablokowania przepływu krwi, a tym samym do niedostarczenia tlenu i substancji odżywczych do komórek w danym obszarze ciała. Inną przyczyną są zakażenia drobnoustrojami – najczęściej beztlenowymi bakteriami z rodziny Clostridium, które prowadzą do rozkładu lub gnicia tkanek w miejscu wniknięcia.

Wyróżnia się kilka rodzajów martwicy:

  • martwica jałowa – dochodzi do niej bez obecności drobnoustrojów,
  • martwica skrzepowa – powstaje w wyniku niedokrwienia (przykładem jest zawał mięśnia sercowego); uszkodzony fragment narządu przestaje funkcjonować,
  • martwica rozpływna – uszkodzona tkanka rozpuszcza się całkowicie i zmienia w gęstą masę pod wpływem działania enzymów litycznych (np. nieodwracalne uszkodzenie komórek w rejonie martwicy mózgu po udarze niedokrwiennym),
  • zgorzel (gangrena) – dochodzi do rozkładu lub gnicia obumarłych tkanek pod wpływem obecności w nich bakterii; wyróżnia się zgorzel suchą, wilgotną i gazową.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Oparzenia ‒ pierwsza pomoc. Co jest dobre na oparzenia?

Jałowa martwica kości: udowej, pięty i kolana

Jałowa martwica kości oznacza obumarcie fragmentu kości na skutek jego niedokrwienia. Choroba występuje głównie u dzieci i młodzieży i dotyczy nasady rosnących kości – naczynia krwionośne, które się w nich znajdują, nie są ze sobą połączone, dlatego niektóre tkanki kostne są słabiej ukrwione, przez co dociera do nich niedostateczna ilość tlenu i niezbędnych składników odżywczych. Martwica powstaje bez udziału drobnoustrojów, dlatego określa się ją mianem „jałowej”.

Przyczyna schorzenia u dzieci nie jest dokładnie poznana, przypuszcza się, że może być spowodowana intensywnym wzrostem. Natomiast jałowa martwica kości u dorosłych rozwija się w wyniku urazu, nadmiernego i długotrwałego obciążenia, wysokiego stężenia cholesterolu we krwi, terapii sterydami, nadużywania alkoholu.

Najczęściej występuje:

  • jałowa martwica głowy kości udowej,
  • jałowa martwica guzowatości kości piszczelowej,
  • jałowa martwica pięty (w guzie piętowym).

Objawy jałowej martwicy kości to ból, który narasta podczas wykonywania czynności i ustępuje po wysiłku, tkliwość uciskowa, obrzęk, a niekiedy także ograniczenie ruchomości stawów. U dzieci tkanki objęte martwicą wchłaniają się i są zastępowane nową tkanką. Może być ona jednak podatna na różnego rodzaju deformacje.

Leczenie martwicy kości polega przede wszystkim na odciążaniu zajętego obszaru, aby chronić odbudowującą się tkankę przed zniekształceniami. Zaleca się ograniczenie aktywności fizycznej, czasowe unieruchomienie kończyny, rehabilitację oraz stosowanie specjalistycznego sprzętu ortopedycznego (np. wkładek ortopedycznych), a niekiedy także zabieg chirurgiczny.

Zobacz także

Jak wygląda martwica skóry?

Martwica skóry pojawia się najczęściej w miejscu rany, zwłaszcza jeżeli powstała ona w wyniku zmiażdżenia. Może pojawić się także w odleżynach oraz po oparzeniach i odmrożeniach. Przyczyną jest niedotlenienie i niedokrwienie tkanek lub zakażenie bakteriami – głównie beztlenowymi. Wyróżnia się:

  • zgorzel suchą – zwykle nie powodują jej bakterie, w jej przebiegu dochodzi do wysuszania tkanek,
  • zgorzel wilgotną – szybko namnażające się bakterie w obrębie rany powodują rozkład i gnicie tkanek; często ma nagły przebieg i wysoką śmiertelność.

Pierwszymi objawami martwicy skóry są ból, obrzęk i zaczerwienienie wokół rany. Podczas dotyku skóra wydaje charakterystyczny dźwięk przypominający trzeszczenie. Następnie pojawiają się liczne pęcherze wypełnione treścią ropną i gazem. Z rany wydobywa się cuchnący, gnilny zapach. Poza tym występują objawy ogólne: złe samopoczucie, przyspieszenie tętna, spadek ciśnienia tętniczego krwi i podwyższona temperatura. Leczenie martwicy skóry zależy od czynnika, który ją wywołał. Obejmuje antybiotykoterapię, tlenoterapię hiperbaryczną lub oczyszczanie rany z martwicy, czyli usunięcie martwych tkanek.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Chlamydioza – objawy i leczenie zakażenia chlamydią

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Siedem osób usłyszało zarzuty w sprawie samobójstwa znanego lekarza. "Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna"

Siedem osób z zarzutami w sprawie samobójstwa znanego lekarza. „Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna”

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Hydroterapia – korzyści z wodolecznictwa i rodzaje zabiegów

Kilkadziesiąt serii leku na ciśnienie tętnicze wycofane z obrotu. "Stwierdzono obecność zanieczyszczenia powyżej dopuszczalnego limitu"

Kilkadziesiąt serii leku na ciśnienie tętnicze wycofane z obrotu. „Stwierdzono obecność zanieczyszczenia powyżej dopuszczalnego limitu”

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Amerykanka była pewna, że przeszła zawał. Okazało się, że to... zespół złamanego serca

Amerykanka była pewna, że przeszła zawał. Okazało się, że to… zespół złamanego serca

Stan wegetatywny – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

„Tam, gdzie ktoś inny zastanawia się trzy razy czy iść i zaryzykować, tam Polak już jest”. O medycynie ekstremalnej mówi Dariusz Jaroń, autor książki „Ekstremalni”

Sekwencjonowanie DNA – cel, etapy i metody badania

Badania kliniczne – bezpieczeństwo i zasady. Czy każdy może poddać się testom klinicznym?

Hipotonia ortostatyczna – przyczyny, objawy i leczenie nagłego spadku ciśnienia tętniczego krwi

David Beckham oddał na dobę swoje konto na Instagramie lekarce z Charkowa. Cały świat zobaczył, jak wojna zmieniła rzeczywistość w szpitalach

David Beckham oddał na dobę swoje konto na Instagramie lekarce z Charkowa. Cały świat zobaczył, jak wojna zmieniła rzeczywistość w szpitalach

Wypalenie zawodowe

Wypalenie zawodowe – przyczyny, objawy i radzenie sobie z brakiem przyjemności przy wykonywaniu codziennych obowiązków

Kobieta podczas bólu menstruacyjnego

Bóle menstruacyjne – jak sobie z nimi poradzić domowymi sposobami?

Kobieta śpi - paraliż senny

Paraliż senny – co to jest, jakie są jego przyczyny i objawy?

Zmęczona kobieta

9 sygnałów, że nie jesteś w formie. Sprawdź, czy nie powinnaś zatroszczyć się o swoją kondycję

Mężczyzna z dzieckiem

Zespół alkoholowy FAS – diagnostyka i objawy u dzieci i dorosłych

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×