Przejdź do treści

Mięsień czworogłowy uda – budowa, funkcje, ćwiczenia

Mięsień czworogłowy uda – budowa, funkcje, ćwiczenia Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta
Jak wygląda kwestia szczepień na COVID-19 u ozdrowieńców? Wyjaśnia prawniczka
Co wiesz na temat alergii? Rusza kolejna edycja ogólnopolskiej akcji edukacyjnej „Skonsultuj z Farmaceutą”
Magdalena Jutrzenka: Praca mnie ratuje. Pozwala mi przez ładnych kilka godzin nie myśleć o chorobie Alexa
Magdalena Jutrzenka: Praca mnie ratuje. Pozwala mi przez ładnych kilka godzin nie myśleć o chorobie Alexa
Uważaj na barwnik E171 w produktach spożywczych. Może mieć działanie rakotwórcze i uszkadzać DNA
Kobieta
Załatwiasz się na zapas? Uważaj, przez to czekają cię częstsze wizyty w toalecie

Mięsień czworogłowy uda tworzy grupa czterech mięśni położonych w przedniej części uda. Stanowi jedną z najważniejszych struktur umożliwiających naszą codzienną aktywność. Naciągnięcie lub naderwanie mięśnia czworogłowego uda jest częstym urazem, szczególnie u osób intensywnie uprawiających sporty. Wykonywanie odpowiednio dobranych ćwiczeń na mięsień czworogłowy zmniejsza ryzyko uszkodzenia oraz wspomaga powrót do pełnej sprawności po kontuzji.

Co to jest mięsień czworogłowy uda?

Mięsień czworogłowy uda jest obszerną strukturą położoną w przedniej części uda. Stanowi jeden z najsilniejszych mięśni całego organizmu człowieka. Jak wskazuje nazwa mięśnia, składa się on z czterech osobnych części (głów).

Budowa mięśnia czworogłowego uda

Odrębne mięśnie, które razem tworzą mięsień czworogłowy uda to:

  • mięsień prosty uda,
  • mięsień obszerny pośredni,
  • mięsień obszerny przyśrodkowy,
  • mięsień obszerny boczny.

Każda z głów mięśnia czworogłowego uda rozpoczyna swój przebieg w innym miejscu, ale wszystkie zakończone są wspólnym ścięgnem – więzadłem rzepki.

Do przyczepów mięśnia czworogłowego uda należą:

  • kolec biodrowy przedni dolny, górna powierzchnia panewki miednicznej (mięsień prosty uda),
  • powierzchnia przednia i boczna trzonu kości udowej (mięsień obszerny pośredni),
  • warga przyśrodkowa kresy chropawej, ścięgna końcowe mięśnia przywodziciela długiego i wielkiego (mięsień obszerny przyśrodkowy),
  • powierzchnia boczna krętarza większego, kresa międzykrętarzowa, warga boczna kresy chropawej kości udowej, przegroda międzymięśniowa boczna uda (mięsień obszerny boczny).

Mięsień czworogłowy uda unaczyniony jest przez tętnicę udową i jej odgałęzienia. Unerwienie struktury pochodzi od nerwu udowego (L2, L3, L4).

Funkcje mięśnia czworogłowego uda

Mięsień czworogłowy uda pełni funkcję prostownika stawu kolanowego oraz pomaga w zgięciu biodra. Bierze również udział w stabilizowaniu rzepki oraz odpowiada za ochronę wielu struktur kończyny dolnej.

Mięsień czworogłowy uda, ze względu na swoje położenie i rozmiar, pełni niebagatelną rolę w poruszaniu się. Problemy z tą strukturą w wielu przypadkach znacząco utrudniają codziennie funkcjonowanie, ponieważ mogą zaburzać ruchy związane ze zginaniem nogi w kolanie, w tym chodzenie (szczególnie po schodach), siadanie i wstawanie, skakanie, bieganie.

Problemy z mięśniem czworogłowym uda

Urazy mięśnia są szczególnie częste u sportowców. Do uszkodzeń, takich jak naderwanie, zerwanie, stłuczenie lub naciągnięcie mięśnia czworogłowego uda zazwyczaj dochodzi na skutek:

  • niekontrolowanego ruchu o dużej sile,
  • nieprawidłowego rozgrzania mięśnia czworogłowego uda przed wysiłkiem,
  • niewłaściwego rozciągania mięśnia czworogłowego uda,
  • przeciążenia,
  • wypadku.
Rozebrana kobieta trzyma się za ięśnie grzbietu, które zaznaczone są na czerowono. Ma długie ciemne włosy.

Naderwanie mięśnia czworogłowego uda

Naderwanie mięśnia czworogłowego uda jest jednym z najczęstszych urazów tej struktury. Może wystąpić w przypadku gwałtownego, silnego ruchu podczas regulacji zgięcia kolana i wyprostu biodra. Innymi przyczynami naderwania mięśnia czworogłowego uda są nadmierne bierne rozciąganie lub aktywacja maksymalnie rozciągniętego mięśnia. Na zerwanie włókien bardziej narażone są osoby przeciążające mięsień czworogłowy uda. Wysokie ryzyko tego urazu występuje np. u piłkarzy nożnych.

Wśród objawów naderwania mięśnia czworogłowego uda można wymienić:

  • ostry ból,
  • obrzęk w miejscu uszkodzenia,
  • ograniczenie zakresu ruchu,
  • krwiak,
  • deformację mięśnia.

Jak leczyć naderwanie mięśnia czworogłowego uda? W pierwszej fazie po uszkodzeniu głównym celem jest ograniczenie stanu zapalnego i krwawienia do mięśnia. W tym okresie należy przykładać kompresy chłodzące w miejscu urazu oraz zadbać o odpoczynek w pozycji z uniesioną kończyną dolną. Unikanie obciążania mięśnia bezpośrednio po naderwaniu może mieć duże znaczenie w rekonwalescencji po urazie i skrócić czas potrzebny na leczenie. Do redukcji stanu zapalnego i bólu stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne.

Po trzech lub pięciu dniach od urazu zwykle można zacząć wykonywać ćwiczenia rozciągające i wzmacniające mięsień czworogłowy uda w zakresach ruchów, które nie wywołują bólu. Odpowiednia rehabilitacja jest ważnym elementem powrotu do pełnej sprawności.

Mięsień czworogłowy – ćwiczenia

Wśród głównych grup ćwiczeń na mięsień czworogłowy uda można wyróżnić:

  • ćwiczenia wzmacniające mięsień czworogłowy uda – ćwiczenia angażujące biodra i kolana z reguły zmuszają do pracy również mięsień czworogłowy; są to np. przysiady lub wykroki,
  • ćwiczenia rozciągające mięsień czworogłowy uda – należy je zawsze wykonywać ostrożnie, może im towarzyszyć lekki dyskomfort, ale nie ból; pomagają zmniejszyć napięcie mięśnia czworogłowego uda i go rozluźnić; popularnym ćwiczeniem rozciągającym ten mięsień jest np. przyciąganie stopy do pośladka w pozycji stojącej,
  • ćwiczenia na równowagę i propriocepcję (czucie głębokie, związane z orientacją ułożenia części własnego ciała) – większość ćwiczeń ukierunkowanych na poprawę równowagi i propriocepcji angażuje mięsień czworogłowy uda; w tej grupie wyróżnić można np. ćwiczenia wykonywane z zamkniętymi oczami.

Wiele ćwiczeń mięśnia czworogłowego uda można z powodzeniem wykonać w domu. Konsultacja z fizjoterapeutą przed ich wdrożeniem pozwoli na dobranie odpowiedniego zestawu ćwiczeń i naukę prawidłowej techniki ich wykonywania, co ma szczególnie istotne znaczenie w przypadku osób po urazach.

 

Bibliografia:

  1. Bochenek A., Reicher M. (red.) (2010) Anatomia człowieka. Tom 1, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  2. Kary J. M. (2010) Diagnosis and management of quadriceps strains and contusions, Current Reviews in Musculoskeletal Medicine, 3(1-4): 26-31.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Relaksacja Jacobsona – skuteczny sposób walki ze stresem, nerwami i napięciem mięśni

Amputacja urazowa – pierwsza pomoc poszkodowanemu

Skleroterapia – co to jest, efekty i skutki uboczne

Endomorfik – kto to, dieta, trening. Jak schudnąć, będąc endomorfikiem?

Ektomorfik – kto to, dieta i trening. Jak może przytyć?

Mezomorfik – kto to jest, cechy, dieta i trening dla mezomorfika

Tendinopatia – co to jest, rodzaje, leczenie

Metoda Bobath – rehabilitacja, ćwiczenia, poradnik

Masaż wirowy – rodzaje, wskazania, przygotowanie, cena

Rotor rehabilitacyjny – czym jest i jaki wybrać?

Łąkotka przyśrodkowa – funkcje, uszkodzenie, rehabilitacja

Diatermia krótkofalowa (teraplus) – działanie i wskazania

Nerw łokciowy – funkcje, uszkodzenie, ćwiczenia i operacja

Powięź – budowa, funkcje, choroby. Zapalenie powięzi

Budowa kolana – rzepka, łąkotka, więzadła

Mięśnie brzucha – podział, anatomia, funkcje

Mięśnie uda – budowa, funkcje, ćwiczenia, co na zakwasy

Staw kolanowy – budowa, urazy, jak wzmocnić kolana

Kresa biała – anatomia. Rozstęp i przepuklina kresy białej

kobieta zimą

Przepona – funkcje, rodzaje, oddychanie, przepuklina

Mięsień gruszkowaty – przyczyny, objawy, leczenie zespołu

Miopatia – przyczyny, rodzaje, objawy i leczenie miopatii

L-karnityna

L-karnityna – rola w organizmie, niedobór, suplementacja

Kobiece nogi z tatuażami

W jaki sposób poradzić sobie z łatwo powstającymi siniakami? Wyjaśnia dietetyczka kliniczna

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?