Przejdź do treści

Niedokrwistość z niedoboru żelaza. Jakie są przyczyny i objawy anemii, jak ją leczyć, jakie badania wykonać?

Niedokrwistość z niedoboru żelaza – objawy, leczenie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Ciężko ustać ci w tej pozycji? Naukowcy mówią, o czym może to świadczyć
„Nadżerkę, taką prawdziwą, będzie miało tylko 30 proc. z was. To, czym najczęściej 'straszą’ was ginekolodzy, to ektopia” – mówi dr Agnieszka Nalewczyńska
Dieta łagodząca objawy PMS, czyli co jeść, żeby mniej cierpieć
Ciśnieniomierze odejdą w zapomnienie? Grafenowy tatuaż sam zmierzy ciśnienie krwi
Wyleczą migrenę botoksem. Przełomową terapię zrefunduje państwo

Masz problemy z koncentracją, wciąż jesteś zmęczona, a do tego zmagasz się nawracającymi bólami głowy? Być może to tylko wpływ pogody albo przesilenie wiosenne. Przyczyną może być jednak  również niedokrwistość z niedoboru żelaza. Z nieprawidłowością tą da się jednak skutecznie walczyć. Wystarczy, że zadbasz o prawidłowe zbilansowanie diety i wdrożysz suplementy lub leki zalecone przez specjalistę.

Czym jest anemia (niedokrwistość z niedoboru żelaza)?

Niedokrwistość (anemia) wynikająca z niedoboru żelaza to jeden ze stanów patologicznych organizmu. Liczba erytrocytów, czyli czerwonych krwinek oraz ilość hemoglobiny są wówczas zbyt małe, aby zaspokoić zapotrzebowanie tkanek obwodowych na tlen.

Jest to jeden z wielu typów anemii. Niedokrwistość z niedoboru żelaza lekarz diagnozuje wówczas, gdy stężenie hemoglobiny albo hematokrytów są poniżej normy. Podstawą tego stwierdzenia jest analiza wyniku morfologii. W zależności od poziomu poszczególnych parametrów badania krwi można mówić o niedokrwistości łagodnej, umiarkowanej lub ciężkiej. Każdy z tych przypadków wymaga innego postępowania zaleconego przez lekarza. Nie zawsze wystarczy zwiększona dawka żelaza i witaminy C. Niekiedy konieczne jest przetoczenie krwi.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

kobieta na łące

Anemia – przyczyny

Anemia i powiązane z nią niska hemoglobina oraz niski poziom żelaza mogą mieć szereg różnych przyczyn. Wymienić spośród nich należy:

  • utratę krwi (w tym w wyniku obfitych miesiączek u kobiet i urazów);
  • okres ciąży i laktacji;
  • okres dojrzewania;
  • niedobór kobalaminy (witaminy B12);
  • nieprawidłowo zbilansowana dieta;
  • zaburzenie wchłaniania żelaza na skutek chorób dwunastnicy (m.in. celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna);
  • obecność pasożytów w jelitach;
  • stany zapalne jelit;
  • infekcję helicobacter pylori.

Anemia (niedokrwistość) – objawy

Anemia objawiać się może niespecyficznie. Towarzyszące niedoborowi żelaza zmiany w organizmie mogą być powiązane także z innymi nieprawidłowościami. Dlatego dla pełnej diagnozy konieczne jest poszerzenie diagnostyki o analizę laboratoryjną próbki krwi. Niemniej do kontaktu ze specjalistą i wykonania morfologii powinny cię zmobilizować symptomy takie jak:

  • osłabienie,
  • zmęczenie,
  • bladość skóry,
  • bóle i zawroty głowy,
  • utrata apetytu,
  • pogorszenie samopoczucia,
  • duszności,
  • ciągłe uczucie zimna,
  • pogorszenie koncentracji.
Fiolka z krwią do leczenia anemii

Anemia u dzieci

Anemia u niemowlaka i starszego dziecka zwykle rozwija się powoli i ma przewlekły charakter. Nieleczona może doprowadzić do szeregu poważnych konsekwencji zdrowotnych. Niedokrwistość wynikająca z niedoborów żelaza objawiać się może zaburzeniem wzrostu, ograniczoną motoryką czy utrudnioną koncentracją. Mogą także rozwinąć się zaburzenia ze strony układu sercowo-naczyniowego. Mowa tu o tachykardii (zaburzony rytm serca), szmerach skurczowych i powiększeniu mięśnia sercowego.

Noworodki urodzone w terminie mają zwykle zapasy żelaza zgromadzone jeszcze w życiu płodowym. W przypadku dzieci urodzonych przedwcześnie anemia jest niestety dość częstym problemem, ponieważ żelazo jest im krócej dostarczane przez łożysko matki.

Jednak nawet dzieci donoszone często zaczynają zmagać się anemią po czwartym miesiącu życia. W ich przypadku dieta (do szóstego miesiąca życia powinno być to wyłącznie mleko matki lub modyfikowane) powinna pokryć aż 30 proc. zapotrzebowania na ten mikroelement. Wziąwszy pod uwagę biodostępność żelaza i szereg czynników ograniczających jego wchłanianie (m.in. błonnik i herbata), nietrudno o rozwój anemii u dzieci. Ważne jednak, by kontrolować wyniki morfologii u lekarza i podjąć odpowiednie leczenie.

Dynia i pestki

Anemia – jakie badania wykonać, aby zdiagnozować niedokrwistość?

Objawy niedoboru żelaza, zwłaszcza w początkowym stadium rozwoju anemii, mogą nie dawać o sobie wyraźnie znać. Dlatego tak ważne jest regularne wykonywanie morfologii. Badanie możesz wykonać prywatnie. Zapłacisz wówczas około 10 zł. Koszty jego wykonania mogą zostać także zrefundowane. Pamiętaj jednak, że wówczas musisz mieć skierowanie od lekarza, które okażesz w laboratorium przed pobraniem krwi.

O rozwijającej się niedokrwistości świadczą obniżone parametry czerwonokrwinkowe:

  • stężenie hemoglobiny (Hgb/Hb),
  • średnia masa hemoglobiny w erytrocycie (MCH),
  • średnie stężenie hemoglobiny w erytrocycie (MCHC),
  • średnia objętość krwinki czerwonej (MCV).

Pamiętaj, by uzyskany wynik analizować wyłącznie w odniesieniu do wartości referencyjnych przyjętych przez laboratorium dokonujące analizy próbki krwi. Nie stawiaj jednak autodiagnozy. Jeśli którykolwiek wynik budzi twój niepokój – skonsultuj się z lekarzem.

Ważne jest również zbadanie poziomu żelaza. Nie wystarczy jednak oznaczenie samego poziomu żelaza we krwi. Dla uzyskania pełnego obrazu zbadaj również poziom ferrytyny, która pozwoli przeanalizować zapasy żelaza zgromadzone przez organizm.

Morfologia krwi – jak interpretować wyniki? / shutterstock

Jak zwalczyć objawy anemii? Leczenie

Podstawą leczenia anemii z niedoboru żelaza jest uzupełnienie tego mikroelementu w organizmie, w tym przede wszystkim odbudowa jego zapasów. W tym celu należy zwiększyć podaż żelaza w diecie. Zapotrzebowanie wynosi 1 mg/dobę w przypadku mężczyzn, 2 mg/dobę w przypadku kobiet niebędących w ciąży i 3 mg/dobę u ciężarnych. Ze względu na niską przyswajalność żelaza, aby zaspokoić zapotrzebowanie organizmu na ten mikroelement, konieczne jest jego spożywanie w dziesięciokrotnej dawce.

Jak poprzez dietę uzupełnić niedobory żelaza? Co jeść, by uniknąć anemii lub ją wyleczyć? W twoich codziennych posiłkach nie powinno zabraknąć:

  • wątroby,
  • mięsa wołowego,
  • soczewicy,
  • szpinaku,
  • tłustych ryb,
  • jajek,
  • płatków kukurydzianych.

Pamiętaj, by produktom bogatym w żelazo towarzyszyły te z witaminą C. Dzięki temu zwiększysz przyswajalność tego mikroelementu.

Jeśli masz niebezpiecznie niski poziom żelaza we krwi, wówczas zwiększenie podaży produktów spożywczych zawierających dużą ilość żelaza nie będzie wystarczające. Lekarz może zalecić ci stosowanie żelaza na receptę. Rekomendowana dawka wynosi 3–6 mg/dobę na każdy kilogram masy ciała. Przy czym nie należy przekraczać dobowej dawki 150 mg. Po czterech tygodniach terapii powinien nastąpić wzrost poziomu hemoglobiny o 1 g/dl.

Źródła:

  1. M. Chełstowska, K. Warzocha, Objawy kliniczne i zmiany laboratoryjne w diagnostyce różnicowej niedokrwistości, „Onkologia w Praktyce Klinicznej”, t. 2, nr 3, s. 105–116.
  2. M. Janczak, A. Janczak, Anemia z niedoboru żelaza u dzieci – o czym warto pamiętać, „Nowa Pediatria” 2019, nr 4, s. 123–128.
  3. E. Żuk, K. Skrypnik, Analiza wybranych grup produktów spożywczych wzbogaconych w żelazo, „Forum Zaburzeń Metabolicznych”, 2018, t. 9, nr 3, s. 103–111.
  4. P. Lipiński, R, R. Starzyński i in., Niedokrwistość na tle niedoboru żelaza w diecie, „Kosmos. Problemy nauk Biologicznych” 2014, t. 63, nr 3, s. 373–379.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Niedożywienie marasmus – objawy i metody leczenia. Czym jest kwashiorkor?

Anemia: brak żelaza czy witaminy B12?

Tych reklam w szkole rodzenia już nie zobaczysz. Ministerstwo Zdrowia powiedziało pass

Haptoglobina – rola w organizmie, badanie i interpretacja. Objawy hemolizy

Hipotonia ortostatyczna – przyczyny, objawy i leczenie nagłego spadku ciśnienia tętniczego krwi

Jod - właściwości, niedobór i nadmiar, naturalne źródła /fot. iStock

Jod – właściwości, niedobór i nadmiar, naturalne źródła

laboratorium

Makrofagi – co to, funkcje w organizmie, aktywacja makrofagów

badanie laboratoryjne

Zasadowica metaboliczna – przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie

Gospodarka wapniowo-fosforanowa – zaburzenia. Fosforany wapnia w moczu

Eozynofilia – przyczyny, objawy, normy i leczenie

Ferrytyna - jak dietą podnieść jej poziom? / pexels

Nie tylko mięso, podroby czy jajka. Dietetyczki wyjaśniają, jaka dieta zwiększy wskaźnik ferrytyny w organizmie

Aplazja szpiku

Aplazja szpiku – przyczyny, objawy, metody leczenia

kobieta na łące

Żelazo – dlaczego może go brakować? Poznaj 9 oznak niedoboru żelaza

Laktoferyna

Laktoferyna – działanie, zastosowanie i przeciwwskazania

Karboksyhemoglobina, fiolka krwi

Karboksyhemoglobina – badanie i interpretacja wyniku, objawy zatrucia tlenkiem węgla

Co oznacza niski lub wysoki hematokryt?

Hematokryt. Co oznacza niski i wysoki HTC, jakie są normy?

Wypadają ci włosy i męczy cię ciągłe zmęczenie? Sprawdź, czy nie masz niedoboru ferrytyny

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

Jak kawa wpływa na trawienie i funkcjonowanie jelit? Wyjaśnia dietetyczka Emilia Cesarek

Jak kawa wpływa na trawienie i funkcjonowanie jelit? Wyjaśnia dietetyczka Emilia Cesarek

Śniadanie na stole

Suplementujesz żelazo? Pamiętaj, że nie należy go łączyć z niektórymi produktami

Płytki krwi (PLT, trombocyty) – norma, badanie. Niski i podwyższony poziom płytek krwi

Jakie są grupy krwi i na czym polega ich dziedziczenie?

Grupy krwi – rodzaje, dziedziczenie, badanie i dieta

Zespół Schwartza-Barttera – przyczyny, objawy, leczenie

Angiodysplazja – objawy, diagnostyka, leczenie

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×