Przejdź do treści

Peptyd C – co to jest, badanie, norma, C peptyd a cukrzyca

Peptyd C - co to jest, badanie, norma, C peptyd a cukrzyca Alexander Scott Lambley/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ginekologowi warto mówić o tym, że podczas seksu cię boli, że nie masz ochoty na czułości albo, że w ostatnim czasie spałaś z kilkoma facetami
Dziewczyna stojąca na ulicy
„Zejście po schodach też może stać się dla ciebie ścieżką kontemplacji”. Kasia Bem o spacerze medytacyjnym
Czwarta fala pandemii pojawi się już jesienią? Wiemy, kogo będzie dotyczyć
„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?
Dlaczego udajemy orgazm? 5 powodów, dla których warto
Dlaczego udajemy orgazm? 5 powodów, dla których warto przestać to robić

Peptyd C to związek odszczepiany od cząsteczki proinsuliny, czyli nieaktywnej postaci hormonu syntetyzowanego przez trzustkę. Peptyd C jest wydzielany w równoważnych ilościach co insulina, dzięki temu może służyć oszacowaniu wielkości syntezy hormonu. Kiedy oznaczany jest peptyd C, badanie ma na celu różnicowanie cukrzycy typu pierwszego oraz drugiego, ocenę rezerw wydzielniczych trzustki oraz diagnostykę insulinooporności. 

Peptyd C – co to jest?

Peptyd C to związek powstający w procesie syntezy insuliny. Insulina to hormon syntetyzowany przez trzustkę w odpowiedzi na wzrost poziomu glukozy we krwi. Insulina nie jest jednak od razu wydzielana w formie biologicznie aktywnej, a syntetyzowana jest jako preprohormon. Związek ten podlega takim modyfikacjom jak odszczepienie peptydu sygnałowego, w efekcie czego powstaje proinsulina, a następnie odszczepienie peptydu C. Dopiero taka aktywnie biologicznie insulina wydzielana jest przez komórki sekrecyjne trzustki, jednocześnie wydzielając taką samą ilość peptydu C.

Kiedy wykonać badanie peptydu C?

Badanie peptydu C wykonywane jest przede wszystkim w celu diagnostyki różnicowej cukrzycy typu pierwszego i drugiego – w przebiegu tych schorzeń występuje odpowiednio zbyt niski lub prawidłowy peptyd C. Badanie poziomu peptydu C we krwi może umożliwić także:

  • ocenę hiperinsulinizmu w przebiegu cukrzycy typu drugiego,
  • diagnozowanie hipoglikemii,
  • określenie zasadności stosowania insulinoterapii u diabetyków,
  • monitorowanie nawrotów cukrzycy u chorych z normoglikemią.

Badanie poziomu peptydu C służy ponadto monitorowaniu skuteczności leczenia cukrzycy typu pierwszego. Dotyczy to immunoterapii cukrzycy, mającej na celu zachowanie jak największej liczby komórek beta. Takie leczenie w przeciwieństwie do insulinoterapii nie ma charakteru wyłącznie objawowego, ale charakter przyczynowy. Oznaczanie poziomu peptydu C pozwala określić stopień destrukcji komórek trzustki oraz zahamowanie tego procesu w efekcie leczenia immunomodulującego.

Badanie peptydu C może być pomocne w diagnozowaniu insulinooporności. W przebiegu tego zaburzenia komórki ciała przestają być wrażliwe na działanie insuliny, co oznacza brak możliwości wykorzystania glukozy jako źródła energii. Wówczas podwyższonemu poziomowi glukozy może towarzyszyć kompensacyjne zwiększenie wydzielania insuliny oraz peptydu C. Oznaczanie poziomu C peptydu można ponadto oznaczyć przy podejrzeniu guza części wewnątrzwydzielniczej trzustki, wydzielającego insulinę.

kobieta pijąca wodę

Peptyd C w cukrzycy – jak zmienia się poziom związku?

Cukrzyca typu pierwszego i drugiego to schorzenia, w przebiegu których dochodzi do wzrostu poziomu glukozy we krwi. Tym, co różni te dwie postacie cukrzycy jest zdolność trzustki do syntezy insuliny, a tym samym peptydu C. Cukrzyca typu pierwszego charakteryzuje się uszkodzeniem komórek trzustki w efekcie procesu autoimmunologicznego. A to przekłada się na znacznie zmniejszenie syntezy insuliny, a także peptydu C. Natomiast w przebiegu cukrzycy typu drugiego trzustka jest zdolna do syntezy insuliny, natomiast komórki są niewrażliwe na jej działanie. Dopiero w bardzo zaawansowanej postaci cukrzycy typu drugiego może dojść do ograniczenia czynności wydzielniczych trzustki – i wówczas wykazać można obniżoną insulinę i peptyd C. Cukrzyca może być zatem różnicowana na typ pierwszy i drugi dzięki oznaczeniu peptydu C.

Jak przebiega badanie peptydu C?

Poziom peptydu C oznaczany jest w próbce krwi żylnej pobranej na czczo. Poza koniecznością pojawienia się w laboratorium na czczo, czyli rano, po co najmniej ośmiu godzinach od ostatniego posiłku, nie jest konieczne żadne przygotowanie do badania. Innym wariantem badania peptydu C jest ocena czynności wydzielniczej trzustki po dożylnym podaniu 1 mg glukagonu. Glukagon sprzyja zwiększeniu poziomu glukozy we krwi, zatem po podaniu tego hormonu trzustka odpowiada wydzielaniem insuliny. Najpierw oznaczany jest na czczo poziom peptydu C, a drugie pobranie krwi ma miejsce po kilku minutach od dożylnego podania glukagonu. Jeśli badany jest peptyd C, cena badania to około 30 zł.

Peptyd C – normy i interpretacja wyniku

Prawidłowy poziom peptydu C to 1,2 – 1,8 ng/ ml. Jak interpretowany jest wynik badania poziomu peptydu C? Norma świadczy o prawidłowym wydzielaniu insuliny przez trzustkę. Podwyższony poziom peptydu C wskazuje na wzmożone wydzielanie insuliny, co może mieć miejsce w następujących sytuacjach:

  • początkowe stadium cukrzycy typu drugiego, gdy komórki ciała są odporne na działanie insuliny i trzustka odpowiada jeszcze większą syntezą hormonu,
  • insulinooporność,
  • obecność gruczolaka trzustki syntetyzującego w nadmiarze insulinę,
  • przerzuty lub miejscowe wznowy guzów trzustki,
  • zespół Cushinga.

Zbyt niski poziom peptydu C we krwi wskazuje na wyczerpywanie się rezerw wydzielniczych trzustki. Może mieć to miejsce w zaawansowanych stadiach cukrzycy typu drugiego oraz w przebiegu cukrzycy typu pierwszego. Jeśli zdiagnozowany zostanie zbyt niski peptyd C, objawy mogące towarzyszyć obniżonemu stężeniu peptydu C i insuliny to wzmożone pragnienie, nasilone oddawanie moczu, świąd skóry, spowolnione gojenie się ran oraz częste infekcje dróg moczowo-płciowych. Są to objawy charakterystyczne dla hiperglikemii.

Bibliografia:

  1. Leighton E. i in., A practical review of C – peptide testing in diabetes; Diabetes Ther 2017
  2. Otto – Buczkowska E., Przydatność oznaczania peptydu C w diabetologii; Pediatr Endocrinol Diabetes Metab 2014
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Joanna Jaworska

3 najważniejsze zasady treningu dla osób z insulinoopornością. Wyjaśnia Joanna Jaworska [WIDEO]

Choroba Zollingera-Ellisona (ZZE) – objawy i leczenie

insulinoopornosc warzywa

Koleżanka mówi ci, że ma insulinooporność. Jak możesz jej pomóc?

Kobieta i mężczyzna

Kobiety z cukrzycą mogą bezpiecznie stosować antykoncepcję? Wyjaśnia diabetolożka Barbara Soróbka

chora na cukrzycę

Naukowcy stworzyli „sztuczną, inteligentną i w pełni zautomatyzowana trzustkę”. Świetna wiadomość dla cukrzyków

Masz insulinooporność? Sprawdź, jakie owoce możesz jeść, a jakich unikać

Lipidogram a insulinooporność. Dietetyczka kliniczna tłumaczy związek między nimi

Lipidogram a insulinooporność. Dietetyczka kliniczna tłumaczy, dlaczego związek między nimi jest tak istotny

Kobieta leży na łóżku

„W Polsce jest ok. 5 mln osób ze stanem przedcukrzycowym. Po 10 latach u prawie wszystkich będzie zdiagnozowana cukrzyca” – alarmuje diabetolożka Barbara Soróbka

Cholecystokinina – funkcje, badanie, norma i interpretacja

Insulinooporność a wsparcie suplementacyjne. Farmaceutka wyjaśnia, co warto łykać

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

USG trzustki – co wykrywa badanie i jak się przygotować?

Największe mity na temat insulinooporności. Dietetyczka Anna Reguła wyjaśnia, w co absolutnie nie powinniśmy wierzyć

Największe mity na temat insulinooporności. Dietetyczka Anna Reguła wyjaśnia, w co absolutnie nie powinnyśmy wierzyć

Glukagon – badanie, lek. Działanie insuliny i glukagonu

Kobieta

Masz PCOS i nieregularny okres? Zwróć uwagę na indeks glikemiczny! Wyjaśnia dietetyczka Zofia Pomes

Diastaza w moczu i we krwi – norma, podwyższona, obniżona

Sekretyna – co to jest, funkcje, badanie. Sekretyna a autyzm

ECPW – badanie. Przebieg, powikłania i koszt zabiegu ECPW

Kobieta wstrzykuje sobie insulinę w brzuch

Insulina przy cukrzycy typu II – czy można ją odstawić tak, jak zrobił to Lech Wałęsa? Wyjaśnia diabetolożka Barbara Soróbka

Masz insulinooporność? Uważaj na suszone owoce. Jedzone samodzielnie mogą być zdradliwe

Nie spać, działać! Insulinooporność atakuje

Jak powinna wyglądać dieta przy insulinooporności?

Dieta w insulinooporności. Rozmowa z dr Hanną Stolińską

Glukometr i urządzenia do leczenia cukrzycy typu 2

Cukrzyca typu 2 – przyczyny, objawy, leczenie, dieta, powikłania

Cukrzyca jest chorobą przewlekła.

Cukrzyca – jakie są jej objawy i rodzaje? Kto może zachorować?

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?