Przejdź do treści

Peptyd C – co to jest, badanie, norma, C peptyd a cukrzyca

Peptyd C - co to jest, badanie, norma, C peptyd a cukrzyca Alexander Scott Lambley/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Peptyd C to związek odszczepiany od cząsteczki proinsuliny, czyli nieaktywnej postaci hormonu syntetyzowanego przez trzustkę. Peptyd C jest wydzielany w równoważnych ilościach co insulina, dzięki temu może służyć oszacowaniu wielkości syntezy hormonu. Kiedy oznaczany jest peptyd C, badanie ma na celu różnicowanie cukrzycy typu pierwszego oraz drugiego, ocenę rezerw wydzielniczych trzustki oraz diagnostykę insulinooporności. 

Peptyd C – co to jest?

Peptyd C to związek powstający w procesie syntezy insuliny. Insulina to hormon syntetyzowany przez trzustkę w odpowiedzi na wzrost poziomu glukozy we krwi. Insulina nie jest jednak od razu wydzielana w formie biologicznie aktywnej, a syntetyzowana jest jako preprohormon. Związek ten podlega takim modyfikacjom jak odszczepienie peptydu sygnałowego, w efekcie czego powstaje proinsulina, a następnie odszczepienie peptydu C. Dopiero taka aktywnie biologicznie insulina wydzielana jest przez komórki sekrecyjne trzustki, jednocześnie wydzielając taką samą ilość peptydu C.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
WIMIN Odporność, 30 kaps.
59,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, ElPol
Przecier z owoców bzu czarnego ElPol, 300 ml
19,50 zł
Odporność
Iskial MAX + CZOSNEK, Suplement diety wspierający odporność i układ oddechowy, 120 kapsułek
42,90 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Trawienie, Beauty
Wimin Zestaw z lepszym metabolizmem, 30 saszetek
139,00 zł
BESTSELLER
Odporność, Good Aging
Naturell Selen Organiczny 200 µg, 365 tabletek
73,00 zł

Kiedy wykonać badanie peptydu C?

Badanie peptydu C wykonywane jest przede wszystkim w celu diagnostyki różnicowej cukrzycy typu pierwszego i drugiego – w przebiegu tych schorzeń występuje odpowiednio zbyt niski lub prawidłowy peptyd C. Badanie poziomu peptydu C we krwi może umożliwić także:

  • ocenę hiperinsulinizmu w przebiegu cukrzycy typu drugiego,
  • diagnozowanie hipoglikemii,
  • określenie zasadności stosowania insulinoterapii u diabetyków,
  • monitorowanie nawrotów cukrzycy u chorych z normoglikemią.

Badanie poziomu peptydu C służy ponadto monitorowaniu skuteczności leczenia cukrzycy typu pierwszego. Dotyczy to immunoterapii cukrzycy, mającej na celu zachowanie jak największej liczby komórek beta. Takie leczenie w przeciwieństwie do insulinoterapii nie ma charakteru wyłącznie objawowego, ale charakter przyczynowy. Oznaczanie poziomu peptydu C pozwala określić stopień destrukcji komórek trzustki oraz zahamowanie tego procesu w efekcie leczenia immunomodulującego.

Badanie peptydu C może być pomocne w diagnozowaniu insulinooporności. W przebiegu tego zaburzenia komórki ciała przestają być wrażliwe na działanie insuliny, co oznacza brak możliwości wykorzystania glukozy jako źródła energii. Wówczas podwyższonemu poziomowi glukozy może towarzyszyć kompensacyjne zwiększenie wydzielania insuliny oraz peptydu C. Oznaczanie poziomu C peptydu można ponadto oznaczyć przy podejrzeniu guza części wewnątrzwydzielniczej trzustki, wydzielającego insulinę.

kobieta pijąca wodę

Peptyd C w cukrzycy – jak zmienia się poziom związku?

Cukrzyca typu pierwszego i drugiego to schorzenia, w przebiegu których dochodzi do wzrostu poziomu glukozy we krwi. Tym, co różni te dwie postacie cukrzycy jest zdolność trzustki do syntezy insuliny, a tym samym peptydu C. Cukrzyca typu pierwszego charakteryzuje się uszkodzeniem komórek trzustki w efekcie procesu autoimmunologicznego. A to przekłada się na znacznie zmniejszenie syntezy insuliny, a także peptydu C. Natomiast w przebiegu cukrzycy typu drugiego trzustka jest zdolna do syntezy insuliny, natomiast komórki są niewrażliwe na jej działanie. Dopiero w bardzo zaawansowanej postaci cukrzycy typu drugiego może dojść do ograniczenia czynności wydzielniczych trzustki – i wówczas wykazać można obniżoną insulinę i peptyd C. Cukrzyca może być zatem różnicowana na typ pierwszy i drugi dzięki oznaczeniu peptydu C.

Jak przebiega badanie peptydu C?

Poziom peptydu C oznaczany jest w próbce krwi żylnej pobranej na czczo. Poza koniecznością pojawienia się w laboratorium na czczo, czyli rano, po co najmniej ośmiu godzinach od ostatniego posiłku, nie jest konieczne żadne przygotowanie do badania. Innym wariantem badania peptydu C jest ocena czynności wydzielniczej trzustki po dożylnym podaniu 1 mg glukagonu. Glukagon sprzyja zwiększeniu poziomu glukozy we krwi, zatem po podaniu tego hormonu trzustka odpowiada wydzielaniem insuliny. Najpierw oznaczany jest na czczo poziom peptydu C, a drugie pobranie krwi ma miejsce po kilku minutach od dożylnego podania glukagonu. Jeśli badany jest peptyd C, cena badania to około 30 zł.

Peptyd C – normy i interpretacja wyniku

Prawidłowy poziom peptydu C to 1,2 – 1,8 ng/ ml. Jak interpretowany jest wynik badania poziomu peptydu C? Norma świadczy o prawidłowym wydzielaniu insuliny przez trzustkę. Podwyższony poziom peptydu C wskazuje na wzmożone wydzielanie insuliny, co może mieć miejsce w następujących sytuacjach:

  • początkowe stadium cukrzycy typu drugiego, gdy komórki ciała są odporne na działanie insuliny i trzustka odpowiada jeszcze większą syntezą hormonu,
  • insulinooporność,
  • obecność gruczolaka trzustki syntetyzującego w nadmiarze insulinę,
  • przerzuty lub miejscowe wznowy guzów trzustki,
  • zespół Cushinga.

Zbyt niski poziom peptydu C we krwi wskazuje na wyczerpywanie się rezerw wydzielniczych trzustki. Może mieć to miejsce w zaawansowanych stadiach cukrzycy typu drugiego oraz w przebiegu cukrzycy typu pierwszego. Jeśli zdiagnozowany zostanie zbyt niski peptyd C, objawy mogące towarzyszyć obniżonemu stężeniu peptydu C i insuliny to wzmożone pragnienie, nasilone oddawanie moczu, świąd skóry, spowolnione gojenie się ran oraz częste infekcje dróg moczowo-płciowych. Są to objawy charakterystyczne dla hiperglikemii.

Bibliografia:

  1. Leighton E. i in., A practical review of C – peptide testing in diabetes; Diabetes Ther 2017
  2. Otto – Buczkowska E., Przydatność oznaczania peptydu C w diabetologii; Pediatr Endocrinol Diabetes Metab 2014
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Zioła na cukrzycę – jakie są naturalne metody wspomagające leczenie cukrzycy?

Kobieta siedzi zmęczona

Brak energii – zwykłe zmęczenie czy objaw choroby?

Jak przetrwać święta, mając insulinooporność lub będąc na diecie? Lekarka Weronika Błaszczyk ma kilka rad / istock

Jak przetrwać święta, mając insulinooporność lub będąc na diecie? Lekarka Weronika Błaszczyk ma kilka rad

6 chorób, które nie dają objawów. Sprawdź, czy któraś nie dotyczy właśnie ciebie

Koniec z refundacją ważnego leku dla pacjentów z cukrzycą. Ceny wzrosną ponad dwukrotnie

Naukowcy z Oxfordu odkryli, jak powstaje cukrzyca. Okazuje się, że mechanizm jest inny, niż przypuszczano

„Wyniki badań są bezlitosne: trudności seksualne są w cukrzycę wpisane”. O seksualności w cukrzycy mówi Paulina Trojanowska-Malinowska

Diabulimia – co to za choroba i jak się objawia? Konsekwencje diabulimii

Zalecano piwo, nasiona i miód, popularna była galaretka ze żmii, nalewka z endywii i omanu, narkotyki i woda różana – jak kiedyś leczono cukrzycę

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

„I z cukrzycą możemy spełniać wszystkie swoje marzenia” – mówi Maja Makowska, Sugar Woman, która trzykrotnie ukończyła zawody IRONMAN

Kobieta bierze pigułkę

Zastrzyki insulinowe odejdą w zapomnienie? Naukowcy opracowali 'pigułkę na cukrzycę’

Unsplash.com

Wydaje ci się, że o trzustce wiesz wszystko? Sprawdź te odpowiedzi

Szykuje się duża zmiana dla osób chorych na cukrzycę. Dzięki niej znacznie podniesie się jakość ich życia

Szykuje się duża zmiana dla osób chorych na cukrzycę. Dzięki niej znacznie podniesie się jakość ich życia

Pompa insulinowa – jak wygląda, jak działa i ile kosztuje?

Szczepionka przeciwko rakowi trzustki / istock

Koniec z przedwczesną śmiercią spowodowaną rakiem trzustki? Naukowcy stworzyli szczepionkę przeciwko temu nowotworowi

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Berberyna to naturalna metformina? Dietetyczka wymienia jej zdrowotne właściwości

Berberyna to naturalna metformina? Dietetyczka wymienia jej zdrowotne właściwości

Oporni na insulinę. Co powinnaś wiedzieć o insulinooporności?

Oporni na insulinę. Co powinnaś wiedzieć o insulinooporności?

Stopa cukrzycowa – jak wygląda, przyczyny, objawy i leczenie

Hormony trzustki – insulina i glukagon. Jak działają? Normy

Mierzenie wskaźnika glikemicznego

Glikemia – wskaźnik określający poziom cukru we krwi

Dieta niskowęglowodanowa w insulinooporności albo cukrzycy? "Z dietami tego typu jest jednak często jak z przejściem na wegetarianizm" - podkreśla Anna Reguła

Dieta niskowęglowodanowa w insulinooporności albo cukrzycy? „Często jest tak, jak z przejściem na wegetarianizm” – przestrzega Anna Reguła

Wykryto nowe objawy mogące pomóc w szybszej diagnostyce raka trzustki

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta ćwiczy z hula hop

Jak kręcić hula hop? Najlepiej wcale! Ostrzega Pani Fizjotrener

×