Przejdź do treści

Peptyd C – co to jest, badanie, norma, C peptyd a cukrzyca

Peptyd C - co to jest, badanie, norma, C peptyd a cukrzyca Alexander Scott Lambley/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Marianna Gierszewska wystąpiła w kampanii reklamowej bielizny z widoczną stomią. „Na długi czas zupełnie odcięłam się od swojego ciała”
Nimfy kleszczy – chociaż wyglądają jak niegroźne pieprzyki, mogą przenosić wiele niebezpiecznych chorób
Koniec z przedwczesną śmiercią spowodowaną rakiem trzustki? Naukowcy stworzyli szczepionkę przeciwko temu nowotworowi
„Wzięłam tyle hormonów, że powinnam nimi sikać” – Dorota Wellman o trudnej drodze do macierzyństwa
WHO opublikowała nowy raport. Polska zajęła niechlubne drugie miejsce

Peptyd C to związek odszczepiany od cząsteczki proinsuliny, czyli nieaktywnej postaci hormonu syntetyzowanego przez trzustkę. Peptyd C jest wydzielany w równoważnych ilościach co insulina, dzięki temu może służyć oszacowaniu wielkości syntezy hormonu. Kiedy oznaczany jest peptyd C, badanie ma na celu różnicowanie cukrzycy typu pierwszego oraz drugiego, ocenę rezerw wydzielniczych trzustki oraz diagnostykę insulinooporności. 

Peptyd C – co to jest?

Peptyd C to związek powstający w procesie syntezy insuliny. Insulina to hormon syntetyzowany przez trzustkę w odpowiedzi na wzrost poziomu glukozy we krwi. Insulina nie jest jednak od razu wydzielana w formie biologicznie aktywnej, a syntetyzowana jest jako preprohormon. Związek ten podlega takim modyfikacjom jak odszczepienie peptydu sygnałowego, w efekcie czego powstaje proinsulina, a następnie odszczepienie peptydu C. Dopiero taka aktywnie biologicznie insulina wydzielana jest przez komórki sekrecyjne trzustki, jednocześnie wydzielając taką samą ilość peptydu C.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Kiedy wykonać badanie peptydu C?

Badanie peptydu C wykonywane jest przede wszystkim w celu diagnostyki różnicowej cukrzycy typu pierwszego i drugiego – w przebiegu tych schorzeń występuje odpowiednio zbyt niski lub prawidłowy peptyd C. Badanie poziomu peptydu C we krwi może umożliwić także:

  • ocenę hiperinsulinizmu w przebiegu cukrzycy typu drugiego,
  • diagnozowanie hipoglikemii,
  • określenie zasadności stosowania insulinoterapii u diabetyków,
  • monitorowanie nawrotów cukrzycy u chorych z normoglikemią.

Badanie poziomu peptydu C służy ponadto monitorowaniu skuteczności leczenia cukrzycy typu pierwszego. Dotyczy to immunoterapii cukrzycy, mającej na celu zachowanie jak największej liczby komórek beta. Takie leczenie w przeciwieństwie do insulinoterapii nie ma charakteru wyłącznie objawowego, ale charakter przyczynowy. Oznaczanie poziomu peptydu C pozwala określić stopień destrukcji komórek trzustki oraz zahamowanie tego procesu w efekcie leczenia immunomodulującego.

Badanie peptydu C może być pomocne w diagnozowaniu insulinooporności. W przebiegu tego zaburzenia komórki ciała przestają być wrażliwe na działanie insuliny, co oznacza brak możliwości wykorzystania glukozy jako źródła energii. Wówczas podwyższonemu poziomowi glukozy może towarzyszyć kompensacyjne zwiększenie wydzielania insuliny oraz peptydu C. Oznaczanie poziomu C peptydu można ponadto oznaczyć przy podejrzeniu guza części wewnątrzwydzielniczej trzustki, wydzielającego insulinę.

kobieta pijąca wodę

Peptyd C w cukrzycy – jak zmienia się poziom związku?

Cukrzyca typu pierwszego i drugiego to schorzenia, w przebiegu których dochodzi do wzrostu poziomu glukozy we krwi. Tym, co różni te dwie postacie cukrzycy jest zdolność trzustki do syntezy insuliny, a tym samym peptydu C. Cukrzyca typu pierwszego charakteryzuje się uszkodzeniem komórek trzustki w efekcie procesu autoimmunologicznego. A to przekłada się na znacznie zmniejszenie syntezy insuliny, a także peptydu C. Natomiast w przebiegu cukrzycy typu drugiego trzustka jest zdolna do syntezy insuliny, natomiast komórki są niewrażliwe na jej działanie. Dopiero w bardzo zaawansowanej postaci cukrzycy typu drugiego może dojść do ograniczenia czynności wydzielniczych trzustki – i wówczas wykazać można obniżoną insulinę i peptyd C. Cukrzyca może być zatem różnicowana na typ pierwszy i drugi dzięki oznaczeniu peptydu C.

Jak przebiega badanie peptydu C?

Poziom peptydu C oznaczany jest w próbce krwi żylnej pobranej na czczo. Poza koniecznością pojawienia się w laboratorium na czczo, czyli rano, po co najmniej ośmiu godzinach od ostatniego posiłku, nie jest konieczne żadne przygotowanie do badania. Innym wariantem badania peptydu C jest ocena czynności wydzielniczej trzustki po dożylnym podaniu 1 mg glukagonu. Glukagon sprzyja zwiększeniu poziomu glukozy we krwi, zatem po podaniu tego hormonu trzustka odpowiada wydzielaniem insuliny. Najpierw oznaczany jest na czczo poziom peptydu C, a drugie pobranie krwi ma miejsce po kilku minutach od dożylnego podania glukagonu. Jeśli badany jest peptyd C, cena badania to około 30 zł.

Peptyd C – normy i interpretacja wyniku

Prawidłowy poziom peptydu C to 1,2 – 1,8 ng/ ml. Jak interpretowany jest wynik badania poziomu peptydu C? Norma świadczy o prawidłowym wydzielaniu insuliny przez trzustkę. Podwyższony poziom peptydu C wskazuje na wzmożone wydzielanie insuliny, co może mieć miejsce w następujących sytuacjach:

  • początkowe stadium cukrzycy typu drugiego, gdy komórki ciała są odporne na działanie insuliny i trzustka odpowiada jeszcze większą syntezą hormonu,
  • insulinooporność,
  • obecność gruczolaka trzustki syntetyzującego w nadmiarze insulinę,
  • przerzuty lub miejscowe wznowy guzów trzustki,
  • zespół Cushinga.

Zbyt niski poziom peptydu C we krwi wskazuje na wyczerpywanie się rezerw wydzielniczych trzustki. Może mieć to miejsce w zaawansowanych stadiach cukrzycy typu drugiego oraz w przebiegu cukrzycy typu pierwszego. Jeśli zdiagnozowany zostanie zbyt niski peptyd C, objawy mogące towarzyszyć obniżonemu stężeniu peptydu C i insuliny to wzmożone pragnienie, nasilone oddawanie moczu, świąd skóry, spowolnione gojenie się ran oraz częste infekcje dróg moczowo-płciowych. Są to objawy charakterystyczne dla hiperglikemii.

Bibliografia:

  1. Leighton E. i in., A practical review of C – peptide testing in diabetes; Diabetes Ther 2017
  2. Otto – Buczkowska E., Przydatność oznaczania peptydu C w diabetologii; Pediatr Endocrinol Diabetes Metab 2014
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Berberyna to naturalna metformina? Dietetyczka wymienia jej zdrowotne właściwości

Berberyna to naturalna metformina? Dietetyczka wymienia jej zdrowotne właściwości

Oporni na insulinę. Co powinnaś wiedzieć o insulinooporności?

Oporni na insulinę. Co powinnaś wiedzieć o insulinooporności?

Stopa cukrzycowa – jak wygląda, przyczyny, objawy i leczenie

Hormony trzustki – insulina i glukagon. Jak działają? Normy

Mierzenie wskaźnika glikemicznego

Glikemia – wskaźnik określający poziom cukru we krwi

6 chorób, które nie dają objawów. Sprawdź, czy któraś nie dotyczy właśnie ciebie

Dieta niskowęglowodanowa w insulinooporności albo cukrzycy? "Z dietami tego typu jest jednak często jak z przejściem na wegetarianizm" - podkreśla Anna Reguła

Dieta niskowęglowodanowa w insulinooporności albo cukrzycy? „Często jest tak, jak z przejściem na wegetarianizm” – przestrzega Anna Reguła

Wykryto nowe objawy mogące pomóc w szybszej diagnostyce raka trzustki

Kobieta z chorą trzustką leży skulona na łóżku i trzyma się za bolący brzuch.

Ostre zapalenie trzustki – jak leczyć pojawiający się silny stan zapalny?

Guz prolaktynowy

Guz prolaktynowy (prolaktynoma) – objawy i leczenie

Nowe testy genetyczne wykryją „ukrytą” cukrzycę. To prawdziwa rewolucja w diagnostyce tej choroby

Siniaki a celiakia - jakie jeszcze objawy daje ta choroba?

Pokazała posiniaczone nogi. „Przemoc domowa? Nie”. To objaw nieuleczalnej choroby – wyjaśnia psychodietetyczka

Co powinnaś pić między posiłkami, gdy masz insulinooporność? Radzi dietetyczka Małgorzata Różańska

Co powinnaś pić między posiłkami, gdy masz insulinooporność? Radzi dietetyczka Małgorzata Różańska

Prof. Maciej Kielar

Trzustka choruje po cichu. „Jeśli ktoś nie ma szczęścia, to nawet jeden grill z piwem może skończyć się ostrym zapaleniem” – mówi prof. Maciej Kielar

Kobiety jedzą posiłek

Okno żywieniowe w Hashimoto i insulinooporności. „Bez leków spadły nam poziomy glukozy i insuliny na czczo”

Kolarz z cukrzycą może rywalizować z innymi, a nawet wygrywać!/fot. Novo Nordisk

Kolarz z cukrzycą może rywalizować z innymi, a nawet wygrywać!

Angelina Ziembińska / fot. arch. prywatne

Angelina Ziembińska: Jeśli chodzi o cukrzycę, to wydaje mi się, że kobiety mają trudniej

Jabłko

Dietetyczka Zofia Pomes: owoce mogą, a wręcz powinny być spożywane przez osoby z insulinoopornością

Cukrzyca jest chorobą przewlekła.

Cukrzyca – objawy, przyczyny, leczenie. Cukrzyca typu 1 i 2

Insulina a procesy rozrodcze. Przeczytaj fragment książki „Jak pokonać insulinooporność, główną przyczynę chorób naszych czasów” Benjamina Bikmana

Torbiele trzustki – objawy, diagnostyka, leczenie i dieta

Książka „Jak pokonać insulinooporność, główną przyczynę chorób naszych czasów” Benjamina Bikmana już dostępna! Hello Zdrowie patronem medialnym

Joanna Jaworska

3 najważniejsze zasady treningu dla osób z insulinoopornością. Wyjaśnia Joanna Jaworska [WIDEO]

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×