Przejdź do treści

Peptyd C – co to jest, badanie, norma, C peptyd a cukrzyca

Peptyd C - co to jest, badanie, norma, C peptyd a cukrzyca Alexander Scott Lambley/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jeśli na zewnątrz wieje wiatr, lepiej mieć na sobie maseczkę ochronną – alarmują naukowcy
Szczepienie
Szczepionka na COVID-19 chroni przed innymi rodzajami koronawirusa? Najnowsze badania rozwiewają wątpliwości
"Pytanie o aktualne badania przed współżyciem jest oznaką dbałości o zdrowie, a nie czymś obraźliwym" - podkreśla psycholog Dominik Haak
„Pytanie o aktualne badania przed współżyciem jest oznaką dbałości o zdrowie, a nie czymś obraźliwym” – podkreśla psycholog i seksuolog Dominik Haak
Elena Krawzow
Paraolimpijka Elena Krawzow o diagnozie guza mózgu: Nigdy bym nie pomyślała, że wizyta u lekarza wyrwie mnie z życia
Jest decyzja Rady Medycznej w sprawie trzeciej dawki szczepionki
Co z trzecią dawką szczepionki dla osób powyżej 18. roku życia? Rada Medyczna wydała rekomendacje

Peptyd C to związek odszczepiany od cząsteczki proinsuliny, czyli nieaktywnej postaci hormonu syntetyzowanego przez trzustkę. Peptyd C jest wydzielany w równoważnych ilościach co insulina, dzięki temu może służyć oszacowaniu wielkości syntezy hormonu. Kiedy oznaczany jest peptyd C, badanie ma na celu różnicowanie cukrzycy typu pierwszego oraz drugiego, ocenę rezerw wydzielniczych trzustki oraz diagnostykę insulinooporności. 

Peptyd C – co to jest?

Peptyd C to związek powstający w procesie syntezy insuliny. Insulina to hormon syntetyzowany przez trzustkę w odpowiedzi na wzrost poziomu glukozy we krwi. Insulina nie jest jednak od razu wydzielana w formie biologicznie aktywnej, a syntetyzowana jest jako preprohormon. Związek ten podlega takim modyfikacjom jak odszczepienie peptydu sygnałowego, w efekcie czego powstaje proinsulina, a następnie odszczepienie peptydu C. Dopiero taka aktywnie biologicznie insulina wydzielana jest przez komórki sekrecyjne trzustki, jednocześnie wydzielając taką samą ilość peptydu C.

Kiedy wykonać badanie peptydu C?

Badanie peptydu C wykonywane jest przede wszystkim w celu diagnostyki różnicowej cukrzycy typu pierwszego i drugiego – w przebiegu tych schorzeń występuje odpowiednio zbyt niski lub prawidłowy peptyd C. Badanie poziomu peptydu C we krwi może umożliwić także:

  • ocenę hiperinsulinizmu w przebiegu cukrzycy typu drugiego,
  • diagnozowanie hipoglikemii,
  • określenie zasadności stosowania insulinoterapii u diabetyków,
  • monitorowanie nawrotów cukrzycy u chorych z normoglikemią.

Badanie poziomu peptydu C służy ponadto monitorowaniu skuteczności leczenia cukrzycy typu pierwszego. Dotyczy to immunoterapii cukrzycy, mającej na celu zachowanie jak największej liczby komórek beta. Takie leczenie w przeciwieństwie do insulinoterapii nie ma charakteru wyłącznie objawowego, ale charakter przyczynowy. Oznaczanie poziomu peptydu C pozwala określić stopień destrukcji komórek trzustki oraz zahamowanie tego procesu w efekcie leczenia immunomodulującego.

Badanie peptydu C może być pomocne w diagnozowaniu insulinooporności. W przebiegu tego zaburzenia komórki ciała przestają być wrażliwe na działanie insuliny, co oznacza brak możliwości wykorzystania glukozy jako źródła energii. Wówczas podwyższonemu poziomowi glukozy może towarzyszyć kompensacyjne zwiększenie wydzielania insuliny oraz peptydu C. Oznaczanie poziomu C peptydu można ponadto oznaczyć przy podejrzeniu guza części wewnątrzwydzielniczej trzustki, wydzielającego insulinę.

kobieta pijąca wodę

Peptyd C w cukrzycy – jak zmienia się poziom związku?

Cukrzyca typu pierwszego i drugiego to schorzenia, w przebiegu których dochodzi do wzrostu poziomu glukozy we krwi. Tym, co różni te dwie postacie cukrzycy jest zdolność trzustki do syntezy insuliny, a tym samym peptydu C. Cukrzyca typu pierwszego charakteryzuje się uszkodzeniem komórek trzustki w efekcie procesu autoimmunologicznego. A to przekłada się na znacznie zmniejszenie syntezy insuliny, a także peptydu C. Natomiast w przebiegu cukrzycy typu drugiego trzustka jest zdolna do syntezy insuliny, natomiast komórki są niewrażliwe na jej działanie. Dopiero w bardzo zaawansowanej postaci cukrzycy typu drugiego może dojść do ograniczenia czynności wydzielniczych trzustki – i wówczas wykazać można obniżoną insulinę i peptyd C. Cukrzyca może być zatem różnicowana na typ pierwszy i drugi dzięki oznaczeniu peptydu C.

Jak przebiega badanie peptydu C?

Poziom peptydu C oznaczany jest w próbce krwi żylnej pobranej na czczo. Poza koniecznością pojawienia się w laboratorium na czczo, czyli rano, po co najmniej ośmiu godzinach od ostatniego posiłku, nie jest konieczne żadne przygotowanie do badania. Innym wariantem badania peptydu C jest ocena czynności wydzielniczej trzustki po dożylnym podaniu 1 mg glukagonu. Glukagon sprzyja zwiększeniu poziomu glukozy we krwi, zatem po podaniu tego hormonu trzustka odpowiada wydzielaniem insuliny. Najpierw oznaczany jest na czczo poziom peptydu C, a drugie pobranie krwi ma miejsce po kilku minutach od dożylnego podania glukagonu. Jeśli badany jest peptyd C, cena badania to około 30 zł.

Peptyd C – normy i interpretacja wyniku

Prawidłowy poziom peptydu C to 1,2 – 1,8 ng/ ml. Jak interpretowany jest wynik badania poziomu peptydu C? Norma świadczy o prawidłowym wydzielaniu insuliny przez trzustkę. Podwyższony poziom peptydu C wskazuje na wzmożone wydzielanie insuliny, co może mieć miejsce w następujących sytuacjach:

  • początkowe stadium cukrzycy typu drugiego, gdy komórki ciała są odporne na działanie insuliny i trzustka odpowiada jeszcze większą syntezą hormonu,
  • insulinooporność,
  • obecność gruczolaka trzustki syntetyzującego w nadmiarze insulinę,
  • przerzuty lub miejscowe wznowy guzów trzustki,
  • zespół Cushinga.

Zbyt niski poziom peptydu C we krwi wskazuje na wyczerpywanie się rezerw wydzielniczych trzustki. Może mieć to miejsce w zaawansowanych stadiach cukrzycy typu drugiego oraz w przebiegu cukrzycy typu pierwszego. Jeśli zdiagnozowany zostanie zbyt niski peptyd C, objawy mogące towarzyszyć obniżonemu stężeniu peptydu C i insuliny to wzmożone pragnienie, nasilone oddawanie moczu, świąd skóry, spowolnione gojenie się ran oraz częste infekcje dróg moczowo-płciowych. Są to objawy charakterystyczne dla hiperglikemii.

Bibliografia:

  1. Leighton E. i in., A practical review of C – peptide testing in diabetes; Diabetes Ther 2017
  2. Otto – Buczkowska E., Przydatność oznaczania peptydu C w diabetologii; Pediatr Endocrinol Diabetes Metab 2014
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Siniaki a celiakia - jakie jeszcze objawy daje ta choroba?

Pokazała posiniaczone nogi. „Przemoc domowa? Nie”. To objaw nieuleczalnej choroby – wyjaśnia psychodietetyczka

Co powinnaś pić między posiłkami, gdy masz insulinooporność? Radzi dietetyczka Małgorzata Różańska

Co powinnaś pić między posiłkami, gdy masz insulinooporność? Radzi dietetyczka Małgorzata Różańska

Prof. Maciej Kielar

Trzustka choruje po cichu. „Jeśli ktoś nie ma szczęścia, to nawet jeden grill z piwem może skończyć się ostrym zapaleniem” – mówi prof. Maciej Kielar

Kobiety jedzą posiłek

Okno żywieniowe w Hashimoto i insulinooporności. „Bez leków spadły nam poziomy glukozy i insuliny na czczo”

Jabłko

Dietetyczka Zofia Pomes: owoce mogą, a wręcz powinny być spożywane przez osoby z insulinoopornością

Cukrzyca jest chorobą przewlekła.

Cukrzyca – objawy, przyczyny, leczenie. Cukrzyca typu 1 i 2

Insulina a procesy rozrodcze. Przeczytaj fragment książki „Jak pokonać insulinooporność, główną przyczynę chorób naszych czasów” Benjamina Bikmana

Torbiele trzustki – objawy, diagnostyka, leczenie i dieta

Książka „Jak pokonać insulinooporność, główną przyczynę chorób naszych czasów” Benjamina Bikmana już dostępna! Hello Zdrowie patronem medialnym

Joanna Jaworska

3 najważniejsze zasady treningu dla osób z insulinoopornością. Wyjaśnia Joanna Jaworska [WIDEO]

Choroba Zollingera-Ellisona (ZZE) – objawy i leczenie

insulinoopornosc warzywa

Koleżanka mówi ci, że ma insulinooporność. Jak możesz jej pomóc?

Kobieta i mężczyzna

Kobiety z cukrzycą mogą bezpiecznie stosować antykoncepcję? Wyjaśnia diabetolożka Barbara Soróbka

chora na cukrzycę

„Sztuczna, inteligentna i zautomatyzowana trzustka”. Nowe odkrycie naukowców to świetna wiadomość dla cukrzyków

Masz insulinooporność? Sprawdź, jakie owoce możesz jeść, a jakich unikać

Lipidogram a insulinooporność. Dietetyczka kliniczna tłumaczy związek między nimi

Lipidogram a insulinooporność. Dietetyczka kliniczna tłumaczy, dlaczego związek między nimi jest tak istotny

Kobieta leży na łóżku

Stan przedcukrzycowy to problem ok. 5 mln osób. Większość będzie miała kiedyś cukrzycę!

Cholecystokinina – funkcje, badanie, norma i interpretacja

Insulinooporność a wsparcie suplementacyjne. Farmaceutka wyjaśnia, co warto łykać

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

USG trzustki – co wykrywa badanie i jak się przygotować?

Największe mity na temat insulinooporności. Dietetyczka Anna Reguła wyjaśnia, w co absolutnie nie powinniśmy wierzyć

Największe mity na temat insulinooporności. Dietetyczka Anna Reguła wyjaśnia, w co absolutnie nie powinnyśmy wierzyć

Glukagon – badanie, lek. Działanie insuliny i glukagonu

Kobieta

Masz PCOS i nieregularny okres? Zwróć uwagę na indeks glikemiczny! Wyjaśnia dietetyczka Zofia Pomes

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?