Przejdź do treści

Glukagon – badanie, lek. Działanie insuliny i glukagonu

Glukagon – badanie, lek. Działanie insuliny i glukagonu Daria Litvinova/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Najczęstsze niedobory wśród kobiet. 7 składników, o które szczególnie warto zadbać / fot.Pexels
Najczęstsze niedobory wśród kobiet. 7 składników, o które szczególnie warto zadbać
Wirus RSV szerzy się w Wielkiej Brytanii
Nie tylko COVID-19. Inny groźny wirus atakuje małe dzieci
Pielęgniarka w skafandrze ochronnym trzyma w rękach szczepionkę
Izrael: Trzecia dawka szczepionki na COVID-19. Prezydent zaszczepił się jako pierwszy
Simone Biles rezygnuje z igrzysk w trosce o swoje zdrowie psychiczne
Simone Biles postawiła na pierwszym miejscu zdrowie psychiczne. Sponsorzy olimpijscy i fani popierają jej decyzję
Kurkumina w Hashimoto pomaga wyciszyć stan zapalny – mówią ekspertki z „Ogarnij Hashimoto”

Glukagon i insulina to hormony pełniące podstawową rolę w regulacji poziomu glukozy we krwi. Działanie glukagonu powoduje wzrost poziomu cukru, który może zostać wykorzystany do produkcji energii na potrzeby organizmu. Glukagon jako lek podaje się pacjentom z ciężką hipoglikemią (obniżeniem stężenia glukozy we krwi). Kiedy przeprowadza się badanie poziomu glukagonu i co mogą oznaczać jego wyniki?

Co to jest glukagon?

Glukagon to hormon produkowany przez komórki alfa trzustki. Razem z insuliną pełni kluczową rolę w regulacji stężenia glukozy we krwi. Glukagon wydzielany jest w reakcji na niski poziom cukru oraz sytuacje, w których zwiększa się zapotrzebowanie na energię (np. podczas wysiłku fizycznego).

Działanie glukagonu polega przede wszystkim na:

  • pobudzaniu wątroby do rozkładu glikogenu, z którego powstaje glukoza potrzebna do wytwarzania energii,
  • aktywacji procesu glukoneogenezy, czyli produkcji glukozy z substancji innych niż węglowodany, np. z aminokwasów,
  • stymulacji rozkładu znajdującego się w organizmie tłuszczu (triglicerydów) w kwasy tłuszczowe, które mogą być wykorzystane do produkcji energii.

Badanie glukagonu – kiedy się je przeprowadza?

Badanie stężenia glukagonu we krwi nie jest rutynowo przeprowadzane w przypadku zaburzeń poziomu cukru we krwi, a jego użyteczność w diagnostyce chorób jest dość ograniczona. Częstym wskazaniem do wykonania badania jest podejrzenie występowania lub kontrola wydzielającego glukagon nowotworu (glukagonomy).

Produkcja glukagonu przez guz powoduje podwyższenie stężenia tego hormonu we krwi i w efekcie poziom glukozy także rośnie powyżej normy. Glukagonoma daje symptomy takie jak: rozległa wysypka skórna nazywana wędrującym rumieniem nekrotycznym, utrata masy ciała, anemia.

Wśród innych powodów zlecenia wykonania oznaczenia glukagonu wymienić można także występowanie objawów:

  • cukrzycy (badanie wykonywane tylko w niektórych przypadkach),
  • niedoboru hormonu wzrostu u dzieci,
  • marskości wątroby,
  • niskiego poziomu glukozy we krwi (hipoglikemii),
  • zapalenia trzustki,
  • nowotworu nadnerczy lub tarczycy.

Do oznaczenia stężenia glukagonu we krwi potrzebna jest próbka krwi żylnej. Warunki przygotowania do badania mogą się różnić w zależności od celu diagnostyki, dlatego należy ustalić je z lekarzem zlecającym test (często na pobranie krwi pacjent powinien przyjść na czczo – wymagana wtedy przerwa od ostatniego posiłku to 8-12 h).

Norma stężenia glukagonu we krwi to 50-100 ng/l (wartości referencyjne mogą być nieznacznie inne – zależnie od laboratorium wykonującego oznaczenie). Wyniki zawsze warto skonsultować z lekarzem.

badanie cukru

Nieprawidłowe stężenie glukagonu

Podwyższone stężenie glukagonu we krwi obserwuje się:

  • u osób głodzących się lub stosujących diety wysokobiałkowe o niskiej zawartości węglowodanów,
  • w sytuacji silnego stresu, np. wywołanego urazem,
  • u pacjentów z chorobami wątroby,
  • w przebiegu zapalenia trzustki,
  • u osób z nowotworem wydzielającym glukagon – glukagonomą.

Występowanie niedoboru wydzielania glukagonu zdarza się u pacjentów z cukrzycą typu I na skutek zaburzeń reakcji organizmu na niski poziom glukozy we krwi. Ich przyczyna może leżeć np. w uszkodzeniu produkujących hormon komórek lub zbyt dużej podaży insuliny w stosunku do potrzeb.

Innym powodem niedoboru glukagonu jest stan po operacji całkowitego lub częściowego usunięcia trzustki. Spadek poziomu tego hormonu występuje również u osób, u których w ostatnim czasie zmniejszyła się masa ciała. Obniżone stężenie glukagonu może pojawić się także u noworodków, gdy produkcja tego hormonu przez ich organizm jest zbyt niska w stosunku do zapotrzebowania – taka sytuacja zdarza się jednak bardzo rzadko.

Glukagon jako lek

Glukagon w postaci zastrzyków stosowany jest do leczenia epizodów ciężkiej hipoglikemii (obniżenia stężenia glukozy we krwi) w przebiegu cukrzycy, gdy doustna podaż węglowodanów nie jest możliwa, np. ze względu na to, że pacjent jest nieprzytomny. Lek występuje w formie roztworu, który wstrzykuje się domięśniowo lub podskórnie. Na ulotce dołączonej do zestawu można znaleźć dokładną instrukcję opisującą jak podać glukagon.

Cały zestaw do wstrzykiwania glukagonu można kupić w większości aptek, wydawany jest na receptę. Lek objęto refundacją NFZ (cena glukagonu, którą ponosi pacjent to opłata ryczałtowa apteki – ok. 3 zł).

Oporni na insulinę. Co powinnaś wiedzieć o insulinooporności?

Insulina i glukagon

Działanie insuliny i glukagonu stanowi podstawę do utrzymywania prawidłowego poziomu glukozy we krwi. Efekty wydzielania tych hormonów są przeciwstawne – glukagon odpowiada za to, by stężenie cukru we krwi nie spadło do zbyt niskiego poziomu, a insulina zapobiega nadmiernemu wzrostowi poziomu tego parametru. Zachowanie dynamicznej równowagi między wydzielaniem (i działaniem) glukagonu i insuliny zapewnia stabilność stężenia glukozy we krwi.

 

Bibliografia:

  1. National Institute of Health (2020) Glucagon blood test, MedlinePlus.
  2. Mayo Clinic Laboratories Glucagon, Plasma, Laboratory Test Directory.
  3. J., Yancopoulos G., Gromada J. (2016) Glucagon orchestrates stress-induced hyperglycaemia, Diabetes, Obesity & Metabolism, 18(7): 648-653.
  4. Silvestre M., Goode J., Vlaskovsky P. i wsp. (2018) The role of glucagon in weight loss-mediated metabolic improvement: a systematic review and meta-analysis, Obesity Reviews, 19(2): 233-253.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dwie kobiety siedzą przy stole i piją z filiżanek

„Ciągle odczuwasz głód i nie możesz schudnąć? Sprawdź, czy to nie leptynooporność” – apelują autorki Ogarnij Hashimoto

Kobieta

Mgła mózgowa w Hashimoto. Jak sobie z nią poradzić? Tłumaczą autorki „Ogarnij Hashimoto”

Wyczerpanie, osłabienie, nerwowość? Doktor Google podpowiada: zespół zmęczonych nadnerczy /fot. Pexels

Wyczerpanie, osłabienie, nerwowość? Doktor Google podpowiada: zespół zmęczonych nadnerczy. „Nie ma takiej choroby” – twierdzi endokrynolog

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Angelina Ziembińska / fot. arch. prywatne

Angelina Ziembińska: jeśli chodzi o cukrzycę, to wydaje mi się, że kobiety mają trudniej

Wysoki poziom androgenów u kobiet - skąd się bierze i co możemy z tym zrobić? Wyjaśnia Iwona Pasieczna

Wysoki poziom androgenów u kobiet – skąd się bierze i co możemy z tym zrobić? Wyjaśnia Iwona Pasieczna

5 najczęstszych błędów dietetycznych, które mają wpływ na zdrowie hormonalne

Zespół policystycznych jajników a węglowodany. O czym pamiętać? / Fot: Unsplash

Zespół policystycznych jajników a węglowodany. O czym pamiętać?

Torbiele trzustki – objawy, diagnostyka, leczenie i dieta

Choroby tarczycy a anemia

Choroby tarczycy a anemia. „Niedokrwistość jest częstym stanem klinicznym towarzyszącym chorobom tarczycy”

Kasia Dziurska

Kasia Dziurska o swoich doświadczeniach z Hashimoto: myślałam, że jestem niezniszczalna [WIDEO]

Choroba Zollingera-Ellisona (ZZE) – objawy i leczenie

kobieta z hiperprolaktynemiaą

„Jeśli zliczyć, ile wydałam na szukanie diagnozy, wizyty, badania i leki, wyjdzie ponad 30 tysięcy złotych”. Marta Płóciennik o hiperprolaktynemii

„Od czego zaczyna się reset hormonalny? Od uświadomienia sobie, że z przebitą oponą nie pojedziesz dalej”. Recenzja książki „Dieta 7 hormonów” Sary Gottfried

Szczęście rodzi się w… jelitach! Naukowcy wyjaśnili, dlaczego tak jest

Dr n. med. Tadeusz Oleszczuk: dziewczyny, jeśli coś wam dolega, zróbcie sobie USG tarczycy!

Nadnercza – budowa, funkcje oraz choroby nadnerczy

„Badania tzw. piątki tarczycowej, które są dostępne w laboratoriach, to naciąganie ludzi na niepotrzebne wydatki” – mówi dr n. med. Katarzyna Skórzewska

Mężczyzna

Wpływ testosteronu na wahania nastroju u mężczyzn. Wyjaśnia położna Monika Walec

romantyczna kolacja nad morzem

7 naturalnych sposobów na podniesienie poziomu testosteronu u mężczyzny. Skorzystacie na tym oboje!

szczęście, serotonina

Poczuj się szczęśliwsza! 7 prostych patentów na podniesienie poziomu serotoniny

Złota czwórka wśród hormonów. Czym różnią się dopamina, serotonina, endorfina i oksytocyna, i jak poprawiają nam nastrój?

Joga hormonalna – sposób na równowagę

Tyreotropina (TSH) – co to jest, wytwarzanie, funkcje, normy

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku