Przejdź do treści

Glukagon – badanie, lek. Działanie insuliny i glukagonu

Glukagon – badanie, lek. Działanie insuliny i glukagonu Daria Litvinova/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Joanna Jaworska
Joanna Jaworska: jeśli po porodzie ciśniemy brzuszki, to tylko pogarszamy sytuacje
"Zwal*ć konia", "wyczochrać brochę"? "Skończmy z wulgarnymi, prześmiewczymi określeniami" - apeluje seksuolożka
„Wyczochrać brochę”? Skończmy z wulgarnymi, prześmiewczymi określeniami – apeluje seksuolożka
CIR i eksperci reagują na stanowisko episkopatu ws. szczepionek. "Szczepienia ratują życie"
CIR i eksperci reagują na stanowisko episkopatu w sprawie szczepionek. „Szczepienia ratują życie”
Czy koronawirus znajduje się w kurzu? „Byliśmy zaskoczeni” – mówią naukowcy o wynikach badań
Moczenie nocne u dzieci i dorosłych – przyczyny, leczenie

Glukagon i insulina to hormony pełniące podstawową rolę w regulacji poziomu glukozy we krwi. Działanie glukagonu powoduje wzrost poziomu cukru, który może zostać wykorzystany do produkcji energii na potrzeby organizmu. Glukagon jako lek podaje się pacjentom z ciężką hipoglikemią (obniżeniem stężenia glukozy we krwi). Kiedy przeprowadza się badanie poziomu glukagonu i co mogą oznaczać jego wyniki?

Co to jest glukagon?

Glukagon to hormon produkowany przez komórki alfa trzustki. Razem z insuliną pełni kluczową rolę w regulacji stężenia glukozy we krwi. Glukagon wydzielany jest w reakcji na niski poziom cukru oraz sytuacje, w których zwiększa się zapotrzebowanie na energię (np. podczas wysiłku fizycznego).

Działanie glukagonu polega przede wszystkim na:

  • pobudzaniu wątroby do rozkładu glikogenu, z którego powstaje glukoza potrzebna do wytwarzania energii,
  • aktywacji procesu glukoneogenezy, czyli produkcji glukozy z substancji innych niż węglowodany, np. z aminokwasów,
  • stymulacji rozkładu znajdującego się w organizmie tłuszczu (triglicerydów) w kwasy tłuszczowe, które mogą być wykorzystane do produkcji energii.

Badanie glukagonu – kiedy się je przeprowadza?

Badanie stężenia glukagonu we krwi nie jest rutynowo przeprowadzane w przypadku zaburzeń poziomu cukru we krwi, a jego użyteczność w diagnostyce chorób jest dość ograniczona. Częstym wskazaniem do wykonania badania jest podejrzenie występowania lub kontrola wydzielającego glukagon nowotworu (glukagonomy).

Produkcja glukagonu przez guz powoduje podwyższenie stężenia tego hormonu we krwi i w efekcie poziom glukozy także rośnie powyżej normy. Glukagonoma daje symptomy takie jak: rozległa wysypka skórna nazywana wędrującym rumieniem nekrotycznym, utrata masy ciała, anemia.

Wśród innych powodów zlecenia wykonania oznaczenia glukagonu wymienić można także występowanie objawów:

  • cukrzycy (badanie wykonywane tylko w niektórych przypadkach),
  • niedoboru hormonu wzrostu u dzieci,
  • marskości wątroby,
  • niskiego poziomu glukozy we krwi (hipoglikemii),
  • zapalenia trzustki,
  • nowotworu nadnerczy lub tarczycy.

Do oznaczenia stężenia glukagonu we krwi potrzebna jest próbka krwi żylnej. Warunki przygotowania do badania mogą się różnić w zależności od celu diagnostyki, dlatego należy ustalić je z lekarzem zlecającym test (często na pobranie krwi pacjent powinien przyjść na czczo – wymagana wtedy przerwa od ostatniego posiłku to 8-12 h).

Norma stężenia glukagonu we krwi to 50-100 ng/l (wartości referencyjne mogą być nieznacznie inne – zależnie od laboratorium wykonującego oznaczenie). Wyniki zawsze warto skonsultować z lekarzem.

badanie cukru

Nieprawidłowe stężenie glukagonu

Podwyższone stężenie glukagonu we krwi obserwuje się:

  • u osób głodzących się lub stosujących diety wysokobiałkowe o niskiej zawartości węglowodanów,
  • w sytuacji silnego stresu, np. wywołanego urazem,
  • u pacjentów z chorobami wątroby,
  • w przebiegu zapalenia trzustki,
  • u osób z nowotworem wydzielającym glukagon – glukagonomą.

Występowanie niedoboru wydzielania glukagonu zdarza się u pacjentów z cukrzycą typu I na skutek zaburzeń reakcji organizmu na niski poziom glukozy we krwi. Ich przyczyna może leżeć np. w uszkodzeniu produkujących hormon komórek lub zbyt dużej podaży insuliny w stosunku do potrzeb.

Innym powodem niedoboru glukagonu jest stan po operacji całkowitego lub częściowego usunięcia trzustki. Spadek poziomu tego hormonu występuje również u osób, u których w ostatnim czasie zmniejszyła się masa ciała. Obniżone stężenie glukagonu może pojawić się także u noworodków, gdy produkcja tego hormonu przez ich organizm jest zbyt niska w stosunku do zapotrzebowania – taka sytuacja zdarza się jednak bardzo rzadko.

Glukagon jako lek

Glukagon w postaci zastrzyków stosowany jest do leczenia epizodów ciężkiej hipoglikemii (obniżenia stężenia glukozy we krwi) w przebiegu cukrzycy, gdy doustna podaż węglowodanów nie jest możliwa, np. ze względu na to, że pacjent jest nieprzytomny. Lek występuje w formie roztworu, który wstrzykuje się domięśniowo lub podskórnie. Na ulotce dołączonej do zestawu można znaleźć dokładną instrukcję opisującą jak podać glukagon.

Cały zestaw do wstrzykiwania glukagonu można kupić w większości aptek, wydawany jest na receptę. Lek objęto refundacją NFZ (cena glukagonu, którą ponosi pacjent to opłata ryczałtowa apteki – ok. 3 zł).

Oporni na insulinę. Co powinnaś wiedzieć o insulinooporności?

Insulina i glukagon

Działanie insuliny i glukagonu stanowi podstawę do utrzymywania prawidłowego poziomu glukozy we krwi. Efekty wydzielania tych hormonów są przeciwstawne – glukagon odpowiada za to, by stężenie cukru we krwi nie spadło do zbyt niskiego poziomu, a insulina zapobiega nadmiernemu wzrostowi poziomu tego parametru. Zachowanie dynamicznej równowagi między wydzielaniem (i działaniem) glukagonu i insuliny zapewnia stabilność stężenia glukozy we krwi.

 

Bibliografia:

  1. National Institute of Health (2020) Glucagon blood test, MedlinePlus.
  2. Mayo Clinic Laboratories Glucagon, Plasma, Laboratory Test Directory.
  3. J., Yancopoulos G., Gromada J. (2016) Glucagon orchestrates stress-induced hyperglycaemia, Diabetes, Obesity & Metabolism, 18(7): 648-653.
  4. Silvestre M., Goode J., Vlaskovsky P. i wsp. (2018) The role of glucagon in weight loss-mediated metabolic improvement: a systematic review and meta-analysis, Obesity Reviews, 19(2): 233-253.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dr n. med. Tadeusz Oleszczuk: dziewczyny, jeśli coś wam dolega, zróbcie sobie USG tarczycy!

Nadnercza – budowa, funkcje oraz choroby nadnerczy

„Badania tzw. piątki tarczycowej, które są dostępne w laboratoriach, to naciąganie ludzi na niepotrzebne wydatki” – mówi dr n. med. Katarzyna Skórzewska

Mężczyzna

Wpływ testosteronu na wahania nastroju u mężczyzn. Wyjaśnia położna Monika Walec

romantyczna kolacja nad morzem

7 naturalnych sposobów na podniesienie poziomu testosteronu u mężczyzny. Skorzystacie na tym oboje!

szczęście, serotonina

Poczuj się szczęśliwsza! 7 prostych patentów na podniesienie poziomu serotoniny

Złota czwórka wśród hormonów. Czym różnią się dopamina, serotonina, endorfina i oksytocyna, i jak poprawiają nam nastrój?

Joga hormonalna – sposób na równowagę

Tyreotropina (TSH) – co to jest, wytwarzanie, funkcje, normy

Androgeny – czym są? Funkcje, badanie, nadmiar

Melatonina – czym jest i jak działa? Badanie melatoniny

Katabolizm – co to jest, etapy, katabolizm a metabolizm

Grasica – gdzie jest i jakie pełni funcje? Choroby grasicy

Masz Hashimoto, leczysz się od lat, a i tak czujesz się źle? Przyczyną tego stanu mogą być niedobory, o których nawet byś nie pomyślała

Cholecystokinina – funkcje, badanie, norma i interpretacja

Choroby nadnerczy – rodzaje, objawy, przyczyny i leczenie

10 pytań o chorą tarczycę. Sprawdź, czy wszystko o niej wiesz

Polip szyjki macicy – przyczyny, objawy, leczenie i usuwanie

Hepcydyna – co to jest, rola w organizmie, nadmiar i niedobór

Peptyd C – co to jest, badanie, norma, C peptyd a cukrzyca

Tabletka dzień po – jak działa, ile kosztuje, gdzie kupić?

kobieta trzymająca rękę na dekolcie

USG grasicy – co wykrywa, wskazania, przygotowanie do badania

Wnętrostwo u dzieci i dorosłych – przyczyny i leczenie

Choroba popromienna – przyczyny, objawy, leczenie

Najpopularniejsze

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Saturacja — czym jest i jaką zbadać?

Saturacja – czym jest i jak ją zbadać? Jaki jest prawidłowy poziom saturacji?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

ozdrowieńcy po COVID-19

Czy od ozdrowieńca możesz się zarazić koronawirusem? Wyjaśnia prof. Anna Boroń-Kaczmarska

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?