Czym są repelenty?
Repelenty to wszelkiego rodzaju środki odstraszające owady. Zaliczamy do nich związki chemiczne i urządzenia generujące dźwięki lub wiązki światła. Z repelentów korzystamy główni po to, by zabezpieczyć się przed ugryzieniem komarów czy kleszczy. Preparaty, w składzie których znajdziemy naturalne lub chemiczne substancje, na powierzchni skóry tworzą warstwę ochronną o nieprzyjemnym zapachu lub smaku, który odstrasza niechciane żyjątka.
Rodzaje repelentów
Na rynku dostępne są różnego rodzaju środki przeznaczone do walki z owadami. Preparaty dostępne w drogeriach czy aptekach występują w postaci:
- kremów,
- olejków,
- emulsji,
- aerozoli,
- płynów,
- pudrów.
Repelenty, w zależności od zastosowanej w nich substancji aktywnej, różnią się skutecznością. Nie bez znaczenia są tu indywidualne cechy ludzkiej skóry – grubość czy ilość gruczołów potowych. Pot, wysoka temperatura lub silny wiatr mogą zmniejszać ich działanie ochronne.
Biorąc pod uwagę substancję aktywną użytą w danym produkcie, wyróżniamy:
- Repelenty z DEET
DEET, czyli N,N-dietylo-m-toluamid, to jedna z popularniejszych substancji chemicznych stosowanych w repelentach. To bezbarwna lub jasnożółta ciecz o intensywnym, nieprzyjemnym i drażniącym zapachu. Łatwo rozpuszczalna w wodzie, reaguje z mocnymi kwasami, zasadami i utleniaczami. Jest głównym składnikiem większości produktów dostępnych na rynku i największą skuteczność osiąga w odstraszaniu komarów i kleszczy, ale zniechęca też do ataku: meszki, muchy końskie, muchy tse-tse. Wspomniana substancja dobrze chroni też przed boreliozą przenoszoną przez kleszcze. DEET podrażniania receptory czuciowe owadów, a tym samym działa na nie odstraszająco. Dodatkowo wykazuje działanie neurotoksyczne, co oznacza, że w kontakcie ze skórą doprowadza do zahamowania działania jednego z enzymów istotnych dla prawidłowej pracy układu nerwowego (acetylocholinesterazy).
Choć DEET jest środkiem o wysokiej skuteczności działania, ma niestety sporo wad. Działa drażniąco na oczy i skórę, dlatego podczas korzystania z repelentów zawierających w składzie tę substancję warto zachować szczególną ostrożność. Przed użyciem należy zapoznać się z prawidłowym sposobem aplikacji, zgodnym z zaleceniami producenta. Nie należy stosować u noworodków!
- Repelenty z IR3535
IR 3535, czyli ester etylowy kwasu 3-(N-n-butylo-N-acetylo) aminopropionowego, jest środkiem o wiele mniejszej toksyczności w porównaniu do DEET, który w niskich stężeniach może być stosowany u dzieci powyżej 1. roku życia. U niektórych osób wywołuje podrażnienia oczu lub skóry, dlatego zawsze należy używać go zgodnie z zaleceniami producenta. Repelenty z IR3535 odstraszają nie tylko komary i kleszcze, ale także pszczoły, osy, mrówki, wszy i karaluchy.
Rolki
- Repelenty z KBR3023
KBR023 to ikarydyna, nazywana również pikarydyną. Ten bezzapachowy, delikatny dla skóry organiczny związek chemiczny stosowany jest, by odstraszyć głównie komary, kleszcze i muchy. Dodatkowo chroni przed malarią. Ikarydyna jest mniej toksyczną substancją, która może być stosowana przed dorosłych i dzieci.
- Repelenty z substancjami naturalnymi
Stosowanie naturalnych repelentów na bazie olejków zapewnia krótkotrwałą (maksymalnie dwugodzinną) ochronę przed owadami. Do najpopularniejszych repelentów naturalnych należą olejki:
- lawendowy,
- eukaliptusowy,
- bazyliowy,
- cytronelowy.
Związki pochodzenia roślinnego są bardziej przyjazne dla ludzi. Choć zwiększenie stężenia olejków zwiększa ich skuteczność, to jednocześnie może powodować podrażnienia skóry. Olejki eteryczne, będące silnymi alergenami, nie powinny być stosowane u dzieci do 3. roku życia i kobiet w I trymestrze ciąży.
Wybierając specyfiki odstraszające owady, należy więc zawsze zapoznać się wcześniej ze składem i sposobem użytkowania. Należy też zwrócić uwagę na wiek, od którego dany produkt można bezpiecznie stosować.
Dlaczego warto stosować repelenty?
Dzięki zastosowaniu repelentów unikniemy nieprzyjemnych dolegliwości będących wynikiem ugryzienia – świądu, opuchlizny, zaczerwienienia. Ponadto minimalizujemy ryzyko wystąpienia boreliozy czy kleszczowego zapalenia mózgu. Należy pamiętać, że kleszcze – wbrew temu, co sądzą niektórzy – nie występują tylko w lasach, ale także w parkach, ogródkach przydomowych i skwerkach.
Działanie urządzeń przeciwdźwiękowych
Urządzenia ultradźwiękowe – jak sama nazwa wskazuje – emitują ultradźwięki przypominające odgłosy wydawane przez wrogów uporczywych owadów, co odbierane jest przez nie jako potencjalne zagrożenie. Skuteczność tego typu rozwiązań nie została potwierdzona w żadnym z przeprowadzonych badań. Częstotliwość wysyłanych dźwięków jest niesłyszalna dla ludzkiego ucha, a tym samym urządzenia są w pełni bezpieczne.
