Przejdź do treści

Słoniowacizna, czyli ostatnie stadium obrzęku limfatycznego – obraz leczenia schorzenia

kobieta, trzymająca się za nogę
Fot. RFBSIP / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wrzody żołądka – jak wyglądają objawy? Wyjaśnia gastroenterolog
4 sposoby na pogodzenie się
Jak się skutecznie pogodzić? Skorzystaj ze wskazówek psychologa
Chwile, kiedy dziecko wyrasta z małej fasolki, warte są każdej sekundy. Zobacz galerię niesamowitej radości z oczekiwania
Judy Chicago, matka chrzestna waginy: feminizm jest humanizmem
Chleb bez mąki. Wzbogać swoje wielkanocne menu o zdrowe pieczywo

Słoniowacizna to ostatnie stadium obrzęku limfatycznego, czyli zastoju chłonki, powstałego na skutek wad wrodzonych lub nabytych obciążających naczynia tego układu. Często postępuje do olbrzymich rozmiarów i zwykle rozwija się w tkankach kończyn. Leczenie słoniowacizny jest trudne.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Słoniowacizna kończyn zwykle dotyczy jednej nogi lub ręki i potrafi objąć tylko jej fragment bądź rozwinąć się na całej długości. Schorzenie utrudnia motorykę kończyn i funkcjonalność ruchową całego organizmu. Wielkie obrzęki przykuwają uwagę społeczności i dodatkowo wpływają na pogorszenie kondycji psychicznej pacjenta.

Zaczerwieniona kobieca szyja z dłońmi po obu stronach

Czym jest słoniowacizna?

Słoniowacizna to nasilony obrzęk limfatyczny najwyższego stopnia powstały na skutek zaczopowania pni chłonnych lub skrajnej niedrożności naczyń i węzłów chłonnych. Rozwija się w wyniku wad wrodzonych bądź nabytego uszkodzenia systemu odprowadzającego limfę z tkanek. Zaburzenia odpływu chłonki, czyli płynu limfatycznego, upośledzają absorpcję zbędnych produktów przemiany materii tkankowej i rozprowadzenie ich po organizmie. Gromadząca się w naczyniach i przestrzeniach międzykomórkowych nadmierna ilość płynów limfatycznych zwiększa objętość struktur podskórnych, prowadząc do widocznego obrzęku i dodatkowych objawów somatycznych związanych z tym stanem.

Choroba najczęściej obciąża kończyny, a w zależności od przyczyny i stopnia zaawansowania dolegliwości, może rozwijać się miejscowo, np. w okolicy węzłów chłonnych bądź rozlewać wzdłuż kończyny. Słoniowacizna nóg zwykle wpływa na pogorszenie jakości chodu, z kolei dolegliwość w obrębie kończyny górnej utrudnia motorykę ręki. Leczenie to długotrwały i wymagający stosowania wielu metod usprawniających proces, który uwzględnia m.in. farmakoterapię, rehabilitację i operacje chirurgiczne.

Przyczyny i postacie słoniowacizny

Słoniowacizna może rozwinąć się i postępować na skutek następujących czynników:

  1. wrodzonych, czyli nieprawidłowego rozwoju naczyń limfatycznych, ich niewystarczającej ilości lub braku bądź anomalii ich budowy ograniczającej przepustowość krążeniową;
  2. genetycznych, jak choroba Milroya;
  3. nabytych, czyli w wyniku:
    • przewlekłych chorób, np. niewydolności żylnej, twardziny układowej czy łuszczycowego zapalenia stawów;
    • infekcji, np. słoniowacizna od pasożyta z grupy nicieni;
    • reakcji pozapalnej węzłów i naczyń chłonnych, np. słoniowacizna moszny powstała na skutek upośledzenia pracy naczyń limfatycznych w okolicach pachwin;
    • nowotworów węzłów chłonnych;
    • powikłań pooperacyjnego leczenia nowotworów, np. w efekcie mastektomii czy pobierania żyły odpiszczelowej do zabiegu pomostowania aortalno-wieńcowego;
    • reakcji polekowych i powikłań radioterapii.

Zobacz także

Słoniowacizna kończyn – objawy

Słoniowacizna rozwija się stopniowo. Aby osiągnęła swoje patologiczne stadium, obrzęk limfatyczny musi ewoluować przez wszystkie stopnie zaawansowania od I, czyli zalegania chłonki w tkankach z obrazem lekkiej opuchlizny, poprzez II stopień, czyli widocznie większych i twardszych obrzęków, aż do ostatecznej fazy słoniowacizny, czyli rozlanego tworzącego fałdy twardego obrzęku z tendencją do postępu.

Słoniowacizna charakteryzuje się również:

  • sztywnością skóry z grudkowatymi naroślami i wybrzuszeniami, często w towarzystwie przebarwień;
  • uczuciem ciężkości bez dolegliwości bólowych;
  • trudnościami w poruszaniu obciążoną kończyną;
  • podatnością skóry na infekcje i spowolnieniem procesów gojenia się ran.

Leczenie słoniowacizny

Leczenie słoniowacizny jest czasochłonnym procesem, zwykle uwzględniającym jednocześnie wiele metod. W zależności od etiologii słoniowacizna poddana kompleksowemu usprawnianiu może zmniejszyć swój zasięg i rozmiary, a także poprawić ogólną kondycję ruchową pacjenta. Do sposobów walki ze słoniowacizną zalicza się:

  • farmakoterapię, czyli środki rozszerzające ściany naczyń limfatycznych, a także kremy i maści chroniące przed infekcjami lub wspierające regenerację powstałych trudno gojących się otwartych ran;
  • drenaż limfatyczny, czyli rodzaj masażu leczniczego wspomagającego mechaniczne przemieszczanie zalegającej chłonki i usprawniającego funkcjonalność sieci systemu limfatycznego;
  • kompresoterapię, czyli terapia uciskowa z wykorzystaniem bandażowania lub opasek kompresyjnych bądź aparatury na kształt anatomicznego rękawa lub nogawki wykonującego uciski przypominające drenaż limfatyczny;
  • rehabilitację ruchową, czyli gimnastyka odbarczająca i pozycje ułożeniowe; ćwiczenia czynnie wspierają przepływ chłonki poprzez aktywizację mięśni, naturalnych stymulatorów mechanicznych ścian naczyń chłonnych, wymuszając na nich różnego stopnia przepływ płynów. Z kolei pozycje ułożeniowe powodują przesuwanie się limfy z dystalnych miejsc w kierunku węzłów pod wpływem siły grawitacji;
  • fizykoterapię i kinesiotaping;
  • operację chirurgiczną usunięcia przerośniętej tkanki podskórnej lub transplantację naczyń chłonnych w celu wytworzenia nowych połączeń limfatycznych.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarz nakładający na plecy kobiety pijawkę, w celu wykonania hirudoterapii

W jakim celu wykonuje się hirudoterapię? Szanse i zagrożenia związane z leczeniem pijawkami lekarskimi

Kobieta na zabiegu peelingiem enzymatycznym

Jak działa peeling enzymatyczny? Efekty, przebieg zabiegu, wskazania i przeciwwskazania

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Na czym polega sedacja i w jakim celu się ją stosuje? Rodzaje, bezpieczeństwo i wskazania do sedacji

Kobieta na zabiegu osoczem bogatopłytkowym

Leczenie osoczem bogatopłytkowym – wszechstronne zastosowanie i efekty preparatu krwiopochodnego

Dziewczyna uzależniona od komputera

Uzależnienie od komputera i Internetu u dzieci i młodzieży – objawy i sposoby leczenia

kobieta zasłania twarz przed światłem słonecznym z powodu światłowstrętu

Światłowstręt – objawy i leczenie nadwrażliwości oczu. Skąd bierze się światłowstręt?

Chłopiec na hamaku wymagający terapii behawioralnej

Terapia behawioralna – historia i charakterystyka. Na czym polega jej skuteczność?

Kobieta siedząca pod ścianą i cierpiąca na hipernatermię

Jak powstaje hipernatremia? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Krew pobrana do fiolki do badania LDH

LDH – czym jest ten wskaźnik i o czym mówi jego wysoki poziom?

Krew we fiolce pobrana do badania AspAT

AspAT – czym zajmuje się ten enzym i w jakim celu bada się jego poziom?

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na przerost nadnerczy

Czym jest i jak się objawia wrodzony przerost nadnerczy? Konsekwencje schorzenia

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego

Wstrząs kardiogenny – objawy, postępowanie i leczenie w stanie zagrożenia życia

Kobieta wykonująca resuscytację na manekinie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – na czym polega i jak ją prawidłowo wykonać?

Kobieta w ciąży siedząca na kanapie i stresująca się

Stres w ciąży – czy ma negatywny wpływ na rozwój dziecka?

Dziecko trzyma się za ucho z powodu bólu

Jak postępować w przypadku bólu ucha? Jak uśmierzyć ból?

Starsza kobieta z ryzykiem raka skóry

Rak skóry – rodzaje, objawy i leczenie nowotworu. Jaka jest przyczyna zmian?

Lekarka badająca mężczyznę chorego na Zespół Conna

Zespół Conna – przyczyny i objawy hiperaldosteronizmu. Hiperaldosteronizm pierwotny i wtórny

Krwinki zmierzające w stronę aglutencji

Aglutynacja – na czym polega ten proces i do czego się go wykorzystuje?

Kobieta trzymająca się za szyję z powodu mioklonii

Mioklonie – czym są, jakie są ich przyczyny i objawy? Czy mioklonie świadczą o chorobie?

Kobieta na konsultacji u lekarza w sprawie ozonoterapii

Ozonoterapia – czym jest ta metoda? Przy jakich schorzeniach jest zalecana terapia ozonowa?

Lekarz przeprowadzający toksykologię

Toksykologia – czym się zajmuje? Dlaczego warto badać właściwości substancji toksycznych?

Kobieta z objawem Chełmońskiego, trzymająca się za ramię z powodu skurczu

Objaw Chełmońskiego – czym jest i w jakim celu stosują go medycy?

Kobieta o osobowości schizoidalnej, czytająca książkę

Osobowość schizoidalna – podłoże, objawy i leczenie. Na czym polega zaburzenie?