Przejdź do treści

Słoniowacizna, czyli ostatnie stadium obrzęku limfatycznego – obraz leczenia schorzenia

kobieta, trzymająca się za nogę
Fot. RFBSIP / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zdarzyło ci się płakać po seksie? Nie ty jedna. Skąd to się bierze? Wyjaśnia ekspert
Freepik.com
Dzielisz albo kruszysz tabletki? Nie wszystkie wolno! Farmaceutka Anna Wyrwas tłumaczy, dlaczego to takie ważne
www.istockphoto.com
Twoje dziecko lubi bawić się nad wodą? Uważaj! „Utopić się można w talerzu zupy!” – przypomina lekarka Marta Bik-Tavares
kobieta opala się
Przyłóż plasterek pomidora na poparzone miejsce. Oparzenia słoneczne – jak możemy sobie pomóc?
„Odłącz się”, nie wszystko jest online. Mądra kampania we wrocławskim MPK

Słoniowacizna to ostatnie stadium obrzęku limfatycznego, czyli zastoju chłonki, powstałego na skutek wad wrodzonych lub nabytych obciążających naczynia tego układu. Często postępuje do olbrzymich rozmiarów i zwykle rozwija się w tkankach kończyn. Leczenie słoniowacizny jest trudne.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Słoniowacizna kończyn zwykle dotyczy jednej nogi lub ręki i potrafi objąć tylko jej fragment bądź rozwinąć się na całej długości. Schorzenie utrudnia motorykę kończyn i funkcjonalność ruchową całego organizmu. Wielkie obrzęki przykuwają uwagę społeczności i dodatkowo wpływają na pogorszenie kondycji psychicznej pacjenta.

Zaczerwieniona kobieca szyja z dłońmi po obu stronach

Czym jest słoniowacizna?

Słoniowacizna to nasilony obrzęk limfatyczny najwyższego stopnia powstały na skutek zaczopowania pni chłonnych lub skrajnej niedrożności naczyń i węzłów chłonnych. Rozwija się w wyniku wad wrodzonych bądź nabytego uszkodzenia systemu odprowadzającego limfę z tkanek. Zaburzenia odpływu chłonki, czyli płynu limfatycznego, upośledzają absorpcję zbędnych produktów przemiany materii tkankowej i rozprowadzenie ich po organizmie. Gromadząca się w naczyniach i przestrzeniach międzykomórkowych nadmierna ilość płynów limfatycznych zwiększa objętość struktur podskórnych, prowadząc do widocznego obrzęku i dodatkowych objawów somatycznych związanych z tym stanem.

Choroba najczęściej obciąża kończyny, a w zależności od przyczyny i stopnia zaawansowania dolegliwości, może rozwijać się miejscowo, np. w okolicy węzłów chłonnych bądź rozlewać wzdłuż kończyny. Słoniowacizna nóg zwykle wpływa na pogorszenie jakości chodu, z kolei dolegliwość w obrębie kończyny górnej utrudnia motorykę ręki. Leczenie to długotrwały i wymagający stosowania wielu metod usprawniających proces, który uwzględnia m.in. farmakoterapię, rehabilitację i operacje chirurgiczne.

Przyczyny i postacie słoniowacizny

Słoniowacizna może rozwinąć się i postępować na skutek następujących czynników:

  1. wrodzonych, czyli nieprawidłowego rozwoju naczyń limfatycznych, ich niewystarczającej ilości lub braku bądź anomalii ich budowy ograniczającej przepustowość krążeniową;
  2. genetycznych, jak choroba Milroya;
  3. nabytych, czyli w wyniku:
    • przewlekłych chorób, np. niewydolności żylnej, twardziny układowej czy łuszczycowego zapalenia stawów;
    • infekcji, np. słoniowacizna od pasożyta z grupy nicieni;
    • reakcji pozapalnej węzłów i naczyń chłonnych, np. słoniowacizna moszny powstała na skutek upośledzenia pracy naczyń limfatycznych w okolicach pachwin;
    • nowotworów węzłów chłonnych;
    • powikłań pooperacyjnego leczenia nowotworów, np. w efekcie mastektomii czy pobierania żyły odpiszczelowej do zabiegu pomostowania aortalno-wieńcowego;
    • reakcji polekowych i powikłań radioterapii.

Zobacz także

Słoniowacizna kończyn – objawy

Słoniowacizna rozwija się stopniowo. Aby osiągnęła swoje patologiczne stadium, obrzęk limfatyczny musi ewoluować przez wszystkie stopnie zaawansowania od I, czyli zalegania chłonki w tkankach z obrazem lekkiej opuchlizny, poprzez II stopień, czyli widocznie większych i twardszych obrzęków, aż do ostatecznej fazy słoniowacizny, czyli rozlanego tworzącego fałdy twardego obrzęku z tendencją do postępu.

Słoniowacizna charakteryzuje się również:

  • sztywnością skóry z grudkowatymi naroślami i wybrzuszeniami, często w towarzystwie przebarwień;
  • uczuciem ciężkości bez dolegliwości bólowych;
  • trudnościami w poruszaniu obciążoną kończyną;
  • podatnością skóry na infekcje i spowolnieniem procesów gojenia się ran.

Leczenie słoniowacizny

Leczenie słoniowacizny jest czasochłonnym procesem, zwykle uwzględniającym jednocześnie wiele metod. W zależności od etiologii słoniowacizna poddana kompleksowemu usprawnianiu może zmniejszyć swój zasięg i rozmiary, a także poprawić ogólną kondycję ruchową pacjenta. Do sposobów walki ze słoniowacizną zalicza się:

  • farmakoterapię, czyli środki rozszerzające ściany naczyń limfatycznych, a także kremy i maści chroniące przed infekcjami lub wspierające regenerację powstałych trudno gojących się otwartych ran;
  • drenaż limfatyczny, czyli rodzaj masażu leczniczego wspomagającego mechaniczne przemieszczanie zalegającej chłonki i usprawniającego funkcjonalność sieci systemu limfatycznego;
  • kompresoterapię, czyli terapia uciskowa z wykorzystaniem bandażowania lub opasek kompresyjnych bądź aparatury na kształt anatomicznego rękawa lub nogawki wykonującego uciski przypominające drenaż limfatyczny;
  • rehabilitację ruchową, czyli gimnastyka odbarczająca i pozycje ułożeniowe; ćwiczenia czynnie wspierają przepływ chłonki poprzez aktywizację mięśni, naturalnych stymulatorów mechanicznych ścian naczyń chłonnych, wymuszając na nich różnego stopnia przepływ płynów. Z kolei pozycje ułożeniowe powodują przesuwanie się limfy z dystalnych miejsc w kierunku węzłów pod wpływem siły grawitacji;
  • fizykoterapię i kinesiotaping;
  • operację chirurgiczną usunięcia przerośniętej tkanki podskórnej lub transplantację naczyń chłonnych w celu wytworzenia nowych połączeń limfatycznych.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

barbara pasek

„Gdybym po kolejnym ataku przestała szukać odpowiedzi, to skończyłoby się to śmiercią” – Barbara Pasek o swoich zmaganiach z boreliozą

„Pary homoseksualne są rodzicami bardzo odpowiedzialnymi. Ich miłość jest taka sama jak heteroseksualnych rodziców. Ale mają więcej niepokoju” – mówi psychoterapeutka Agnieszka Gudzowaty

„Nie powinny odkładać ciąży kobiety ze schorzeniami ginekologicznymi – endometriozą, zaburzeniami endokrynologicznymi, na przykład zespołem policystycznych jajników” – mówi prof. Marzena Dębska

„Zajęcia jogi śmiechu działają jak masaż twarzy, a przecież śmiech prostuje opadające kąciki ust. Po co myśleć o zmarszczkach? Ważniejsze jest życie pełne radości” – mówi Piotr Bielski, jogin śmiechu

Zainteresują cię również:

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„Ja nie lubię swojego brzucha. Mam sobie wmawiać, że jest zajebisty, jak nie jest? Ale nie jest tak słaby, żebym miała się go bardzo wstydzić i nie wychodzić na plażę” – mówi Ewa Zakrzewska, modelka plus size

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii