Sód – rola, skutki niedoboru i nadmiaru, źródła sodu
Sód to jeden z pierwiastków niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Odpowiada przede wszystkim za gospodarkę wodno – elektrolitową, ale pełni też inne funkcje. Niedobór lub nadmiar sodu mogą zaburzać przewodnictwo nerwowo – mięśniowe.
Co to jest sód?
Sód (Na) to pierwiastek zaliczany do metali alkalicznych. Sód w przyrodzie nie występuje w stanie wolnym, a jedynie w postaci związków. Znaleźć można go w górnych warstwach skorupy ziemskiej, a także w wodzie morskiej pod postacią jonów sodowych. Sód wykorzystywany jest m. in. w procesach produkcji mydła, a także soli kuchennej.
Rola sodu w organizmie
Sód to pierwiastek zaliczany do elektrolitów. Najważniejsza rola sodu w organizmie to regulacja ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych, w tym krwi. Ponadto sód uczestniczy w prawidłowych procesach przepuszczalności błon komórkowych, przewodnictwa nerwowego, kurczliwości mięśni, gospodarki kwasowo-zasadowej. Sód to aktywator enzymów oraz składnik soku żołądkowego.
Dzienne zapotrzebowanie na sód
Dobowe zapotrzebowanie na sód dla osoby dorosłej wynosi 1500 mg. Odpowiada to około 5 g soli dziennie. Z kolei zapotrzebowanie na sód dla dzieci przedstawia się następująco:
- 1 – 3 r. ż. – 750 mg
- 4 – 6 r. ż. – 1000 mg
- 7 – 9 r. ż. – 1200 mg
- 10 – 12 r. ż. – 1300 mg
- 13 – 18 r. ż. – 1500 mg.
Zwiększone zapotrzebowanie na sód
O wyższą podaż sodu powinny zadbać osoby narażone na nasiloną utratę sodu z organizmu. Może do tego dojść podczas intensywnego pocenia się, przyjmowania leków moczopędnych, a także zatrucia pokarmowego przebiegającego z wymiotami, biegunką.
Źródła sodu w diecie
Podstawowym źródłem sodu jest sól i dodatki wzmacniające smak, a także:
Niedobór sodu w organizmie
Zbyt niski poziom sodu w organizmie jest konsekwencją jego nadmiernej utraty z moczem, potem, wymiotami. Skutki niedoboru sodu to przede wszystkim:
- odwodnienie
- osłabienie
- nudności
- skurcze mięśni
- bóle głowy.
Nadmiar sodu w organizmie
Zbyt wysoki poziom sodu w organizmie występuje dość często, bo sprzyja temu współczesna dieta oparta na produktach wysokoprzetworzonych, bogatych w sól i związki sodu. Nadmiar sodu prowadzi do zwiększonego zatrzymywania wody w organizmie, powoduje obrzęki i podwyższenie ciśnienia krwi; ciężkie przedawkowanie sodu powoduje osłabienie, uszkodzenie nerek i mózgu, śpiączkę. W celu zapobiegania przedawkowaniu sodu w żywności należy stosować dietę niskosodową, czyli o małej zawartości soli.
Jak obniżyć poziom sodu w organizmie? Należy zrezygnować ze spożywania soli i produktów zawierających sól lub glutaminian sodu, warto także zadbać o odpowiednie nawodnienie organizmu.
Bibliografia:
Farquhar W. i in., Dietary sodium and health: more than just blood pressure; J Am Coll Cardiol., Mar 2015
Polecamy
„Otyłość to nie problem estetyczny, lecz przewlekła choroba”. Prof. Karolina Kłoda, która mierzy się z tym schorzeniem, mówi pacjentom: to nie wasza wina
Mateusz Kusznierewicz zachęca do „nudnej” diety. Udowadnia, że tak można szybciej schudnąć
Zdrowe, ale bardzo kaloryczne przekąski. Lepiej nie jedz ich bez umiaru
Obsesja gwiazd na punkcie Ozempiku. Ekspertka ostrzega: „Mogą zmagać się z długotrwałymi problemami”
się ten artykuł?
