Przejdź do treści

Sód – rola, skutki niedoboru i nadmiaru, źródła sodu

Sól
Sód/iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Anna Bulczak
Jak trzymać noworodka? Pokazuje położna Anna Bulczak [WIDEO]
Jak dbać o ręce podrażnione ciągłą dezynfekcją? Dermatolożki podpowiadają
Kobieta stoi przy oknie
Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie
Topinambur – przepis na danie ze słonecznika bulwiastego
Powiększone węzły chłonne - jakie mogą być przyczyny?
Powiększone węzły chłonne – objawy, przyczyny, leczenie

Sód to jeden z pierwiastków niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Odpowiada przede wszystkim za gospodarkę wodno – elektrolitową, ale pełni też inne funkcje. Niedobór lub nadmiar sodu mogą zaburzać przewodnictwo nerwowo – mięśniowe. 

 

Co to jest sód?

Sód (Na) to pierwiastek zaliczany do metali alkalicznych. Sód w przyrodzie nie występuje w stanie wolnym, a jedynie w postaci związków. Znaleźć można go w górnych warstwach skorupy ziemskiej, a także w wodzie morskiej pod postacią jonów sodowych. Sód wykorzystywany jest m. in. w procesach produkcji mydła, a także soli kuchennej.

Rola sodu w organizmie

Sód to pierwiastek zaliczany do elektrolitów. Najważniejsza rola sodu w organizmie to regulacja ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych, w tym krwi. Ponadto sód uczestniczy w prawidłowych procesach przepuszczalności błon komórkowych, przewodnictwa nerwowego, kurczliwości mięśni, gospodarki kwasowo-zasadowej. Sód to aktywator enzymów oraz składnik soku żołądkowego.

Dzienne zapotrzebowanie na sód

Dobowe zapotrzebowanie na sód dla osoby dorosłej wynosi 1500 mg. Odpowiada to około 5 g soli dziennie. Z kolei zapotrzebowanie na sód dla dzieci przedstawia się następująco:

  • 1 – 3 r. ż. – 750 mg
  • 4 – 6 r. ż. – 1000 mg
  • 7 – 9 r. ż. – 1200 mg
  • 10 – 12 r. ż. – 1300 mg
  • 13 – 18 r. ż. – 1500 mg.

Zwiększone zapotrzebowanie na sód

O wyższą podaż sodu powinny zadbać osoby narażone na nasiloną utratę sodu z organizmu. Może do tego dojść podczas  intensywnego pocenia się, przyjmowania leków moczopędnych, a także zatrucia pokarmowego przebiegającego z wymiotami, biegunką.

Źródła sodu w diecie

Podstawowym źródłem sodu jest sól i dodatki wzmacniające smak, a także:

  • przyprawy typu kostka bulionowa
  • sos maggi
  • sos sojowy
  • oliwki
  • kiszonki, np. ogórki i kapusta
  • sery
  • wędliny
  • przetwory rybne
  • pieczywo
  • słone przekąski
  • fast food.

Niedobór sodu w organizmie

Zbyt niski poziom sodu w organizmie jest konsekwencją jego nadmiernej utraty z moczem, potem, wymiotami. Skutki niedoboru sodu to przede wszystkim:

  • odwodnienie
  • osłabienie
  • nudności
  • skurcze mięśni
  • bóle głowy.

Nadmiar sodu w organizmie

Zbyt wysoki poziom sodu w organizmie występuje dość często, bo sprzyja temu współczesna dieta oparta na produktach wysokoprzetworzonych, bogatych w sól i związki sodu. Nadmiar sodu prowadzi do zwiększonego zatrzymywania wody w organizmie, powoduje obrzęki i podwyższenie ciśnienia krwi; ciężkie przedawkowanie sodu powoduje osłabienie, uszkodzenie nerek i mózgu, śpiączkę. W celu zapobiegania przedawkowaniu sodu w żywności należy stosować dietę niskosodową, czyli o małej zawartości soli.

Jak obniżyć poziom sodu w organizmie? Należy zrezygnować ze spożywania soli i produktów zawierających sól lub glutaminian sodu, warto także zadbać o odpowiednie nawodnienie organizmu.

Bibliografia:

Farquhar W. i in., Dietary sodium and health: more than just blood pressure; J Am Coll Cardiol., Mar 2015

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dieta Cambridge

Dieta Cambridge – program odchudzania oparty na gotowych produktach

Margaryna czy masło na cholesterol? Skład margaryny

„Bycie na diecie stało się w naszej kulturze atrybutem kobiety”. Psychodietetyczka Małgorzata Akkus wyjaśnia, dlaczego diety odchudzające są nieskuteczne i dlaczego warto zacząć jeść intuicyjnie

„Bycie na diecie stało się w naszej kulturze atrybutem kobiety”. Małgorzata Akkus tłumaczy, jak jeść intuicyjnie i dlaczego diety odchudzające są nieskuteczne

szczupła dziewczyna

Chudnięcie – ile można zdrowo chudnąć? Jem i chudnę – przyczyny

Dieta ketogeniczna – co jeść? Zasady diety i jadłospis

mięso jako źródło siarki

Siarka – właściwości, niedobór i nadmiar, źródła w diecie

owoce cytrusowe

Fosfor – właściwości, nadmiar i niedobór, naturalne źródła

sól

Chlor – rola w organizmie, niedobór, objawy zatrucia

mięso, jaja i ryby

Azot – właściwości, źródła, skutki nadmiaru i niedoboru

YouTuberka Natalia Szymaniec z duetu „Szparagi” schudła 35 kg. Teraz apeluje: taka dieta wymaga opieki lekarza

Potas – źródła w diecie oraz skutki niedoboru i nadmiaru

owoce

Kwas gamma-linolenowy GLA – działanie, źródła, niedobór

siemię lniane

Kwas alfa-linolenowy (ALA) – rola, źródła, skutki niedoboru

Brokuły na stole

Izotiocyjaniany – co to jest, gdzie je znaleźć? Właściwości

Jesteś ciągle zmęczona? Być może to kwestia diety. Przyjrzyj się swoim nawykom

Dieta przed urlopem, czyli jak stworzyć wymarzone beach body

orzechy brazylijskie

Selen – właściwości, niedobór i przedawkowanie, źródła

Produkty bogate w molibden

Molibden – rola w organizmie, zapotrzebowanie, niedobór

Miedź

Miedź – właściwości, źródła nadmiar i niedobór w organizmie

suplement diety

Mangan – właściwości, nadmiar, niedobór, źródła w diecie

Nawyki żywieniowe dziecka - jak je zmienić?

Nawyki żywieniowe dzieci – dobre i złe. Zmiana nawyków na zdrowe

owoce morza

Kobalt – właściwości, niedobór, źródła, alergia na kobalt

produkty spożywcze

Jod – właściwości, niedobór i nadmiar, naturalne źródła

pasta do zębów

Fluor – właściwości, źródła, niedobór i szkodliwość fluoru

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.