Przejdź do treści

Śpiączka. Jak naprawdę wygląda przebudzenie?

Śpiączka. Jak naprawdę wygląda przebudzenie?
Śpiączka. Jak naprawdę wygląda przebudzenie? fot. BudzimyKasię
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Katarzyna Warnke i Piotr Stramowski
Katarzyna Warnke i Piotr Stramowski o seksie po urodzeniu dziecka: „W tym okresie trudno znaleźć przestrzeń na seksualność”
Monocyty – o czym świadczy ich poziom?
nastolatka w szpitalu
„Taki duży i z mamą?”. Róża Hajkuś o prawie nastolatek i nastolatków do obecności rodzica w szpitalu
Respirator
Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska
Miesiączka niepełnosprawnych. „To jest często nie do zaakceptowania dla rodziców, gdy dziewczynka potrzebuje wsparcia w higienie intymnej”

Śpiączka – stan, w którym chory wygląda jakby spał, ale nie może się obudzić. Wybudzenie ze śpiączki to nie jest jedna chwila, lecz długi proces. Jak wygląda proces wybudzania, jakiej pracy wymagają pacjenci? Rozmawiamy z bliskimi osób, które udało się wybudzić.

Śpiączka – przyczyny, rokowanie

Śpiączka to wciąż stan niejednoznaczny i tajemniczy. Zdarza się, że bliscy widzą oznaki świadomości, choć lekarze deklarują, że nie ma na to szans. Rocznie śpiączkę rozpoznaje się w Polsce u ponad 600 osób.

Statystycznie szanse na powrót do życia są największe w ciągu pierwszego roku od zapadnięcia w śpiączkę. Lepiej rokują też pacjenci po wypadkach niż osoby po niedotlenieniu, wskutek np. podtopienia lub próby samobójczej. Mózg po wypadku może być uszkodzony częściowo, a w przypadku niedotlenienia wszystkie komórki są tak samo zniszczone.

Dawniej sądzono, że mózg nie ma zdolności regeneracji. Dziś wiadomo, że choć pewnych zmian cofnąć się nie da, to niezniszczone komórki mogą przejąć funkcje tych uszkodzonych. Jest też coraz więcej metod wybudzania: stymulatory, rehabilitacja, komórki macierzyste.

Jednak przebudzenie ze śpiączki nie wygląda tak, jak na filmach – chory nie przeciągnie się i nie zapyta o datę. To żmudny proces, praca nad ciałem i umysłem, które odmówiły posłuszeństwa.

Jak wygląda życie po udarze

Kasia w śpiączce po wypadku

Był listopad 2018 roku. Auto, którym podróżowała Kasia jako pasażerka, zostało zmiażdżone między dwiema ciężarówkami. Zapadła w śpiączkę.

Marta Stańczyk, siostra Kasi, nigdy nie wątpiła, że Katarzyna się obudzi. – Od początku wierzyłam, że Kasia słyszy, wie, czuje, że jesteśmy – wspomina. – Nawet gdy na OIOM-ie miała zamknięte oczy i zaczęła je uchylać – dosłownie na sekundę. Gdy poruszała palcem, kiedy dotykałam jej stopy. Chociaż lekarze mówili, że to odruchy bezwarunkowe i nie świadczą o świadomości.

Minęło ponad pół roku, zanim się obudziła. – Od samego początku bodźcowaliśmy Kasi wszystkie zmysły – wspomina Marta. – Ulubiona muzyka, filmy, głosy dzieci, rodziny, znajomych. Zapachy przypraw, perfum. Dotyk, krople soków na język.

Pierwsze znaki, że Kasia „jest”, pojawiły się oczywiście w obecności dzieci. Jednak samo wybudzenie trwało kilka miesięcy. 4 miesiące po wypadku mówiono już o minimalnej świadomości. – Najpierw zamykała i otwierała oczy na polecenie. Później zaczęła wodzić wzrokiem. Przekręcała głowę, wysuwała język, wysyłała buziaki. Ja sama sobie jako dzień wybudzenia ustaliłam 29 czerwca. Wtedy powtórzyła po mnie po raz pierwszy słowo – Marta nie kryje wzruszenia. – To było słowo „mama”.

Marta relacjonuje ogromny progres: – Kolejnego dnia powtarzała już wszystkie słowa. Po kilku dniach podała mi kod PIN do swojego telefonu. Wtedy już wiedziałam, że jest wybudzona.

Marta zwraca uwagę na to, że przez długi czas postępy są niemal nieuchwytne, a zmiany przychodzą powoli. Widzi się je, patrząc wstecz.

– Najgorsza jest niemoc. Tak naprawdę nie wiemy, kiedy Kasia zaczęła być świadoma. Jak wiele razy chciała się podrapać, a nie mogła ruszyć ręką, chciała coś powiedzieć, a nie potrafiła mówić.

Wiele osób myśli, że wybudzenie to happy end w historii pacjenta w śpiączce. A tak naprawdę to początek dalszej długiej i trudnej pracy. Od wypadku minęło 1,5 roku. Kasia wymaga do dziś rehabilitacji 24 godziny na dobę. Nie jest i nie wiadomo, czy kiedykolwiek będzie samodzielną osobą, choć jej bliscy głęboko w to wierzą i walczą, zbierając potrzebne na rehabilitację środki.

Amanda w śpiączce po podtopieniu

Amanda miała 13 lat, gdy wpadła do rzeki. To lokalna, płytka rzeczka. Wystarczyła, by mózg uległ w 93 proc. niedotlenieniu. Zapadła w śpiączkę.

Mówiono, że musimy pogodzić się ze śmiercią naszego dziecka. Trzy razy umierała, stawało serce.

Jednak zwyciężyła wola życia. – Oczy otworzyła po prawie miesiącu. Poleciały jej łzy na nasz widok – wspomina ojciec dziewczyny, Mariusz Suszczyk. Dodaje, że wtedy lekarze mówili: przeżyje, ale nie wiadomo, w jakim stanie. Podjęto jednak próbę wybudzenia.

To nie jest pstryknięcie palcami. To było prawie osiem miesięcy – wspomina Mariusz Suszczyk. – Osiem miesięcy pracy lekarzy, rehabilitantów i bliskich, rodzeństwa i nas, rodziców.

Dbaliśmy, by miała to, co lubiła. Lubiła żarty, więc byłem klaunem. Jej siostra dzwoniła, gdy opiekowała się ukochanymi końmi Amandy. Mama czytała książki. Zaczynaliśmy od bajek dla malutkich dzieci, aż doszliśmy do lektur, które Amanda przed wypadkiem omawiała w szkole.

Bolączką jest zbyt mało godzin rehabilitacji w szpitalach. Placówki specjalizujące się w wybudzaniu oferują więcej możliwości. Rehabilitacja ciała przekłada się też na stan ducha. – Amandę pionizowano i aktywowano na leżąco, były masaże, nastawianie kręgosłupa, kręgów szyjnych, rozluźnianie mięśni. Gdy człowiek pracuje ciałem, to też myśli – podkreśla Mariusz Suszczyk.

W przypadku Amandy można mówić o sukcesie, być może nawet cudzie: – Dziś jest osobą w pełni sprawną intelektualnie. Zostało to, że ma spastykę czterokończynową: chodzi trzymana pod pachami, mówi niewyraźnie.

Rodzina pamięta moment, w którym wiedzieli już, że jest dobrze. – Były święta, które spędzaliśmy w klinice „Budzik”. Amanda przyjrzała się choince, a gdy lampki zaświeciły, zrobiła taką fajną minkę. Poczuliśmy, że wraca.

Wybudzona Amanda kontynuuje edukację, dziś jest uczennicą drugiej klasy szkoły średniej. Pracuje z dojeżdżającymi do niej nauczycielami.

Teraz trwa walka o jej sprawność fizyczną – przypomina ojciec. – Trzeba ją czesać, umyć, ubrać, pomóc w toalecie. Postępy z dnia na dzień trudno zauważyć, ale pamiętamy, jaka była, gdy tylko ruszała buzią jak rybka.

Małgorzata Ciszewska Korona

Rehabilitacja pacjentów w śpiączce

Grzegorz Mazurek, fizjoterapeuta z ośrodka Manual-med, pracuje z kilkoma pacjentami w śpiączce. Potwierdza, że wybudzenie to nie jest cudowny moment. Jako fizjoterapeuta każdego dnia spotyka się z tragediami i ich skutkami. – Widzę dużo problemów: udary, różne wypadki, także komunikacyjne. Podobny stan ma kilka osób, które są jeszcze w śpiączce.

Wśród tych osób jest Amanda. – Jest jedyną, która się obudziła.

To praca, która wiąże w szczególny sposób pacjenta i fizjoterapeutę. – To przecież dłuższa współpraca. To nie może być obojętne. Pacjent i jego stan oddziałuje na mnie – przyznaje Grzegorz Mazurek. – Ale myślę, że ja też wpływam na pacjenta – dodaje.

Każdego leczę indywidualnie. To, co założyłem, że można realizować, staram się wykonać. Wyznaczyć cel i do niego razem z pacjentem dążyć. Sprawdzać, gdzie boli i to niwelować.

Co jest najtrudniejsze dla osób pracujących z pacjentami w śpiączce?

– Fizjoterapeuta musi być zarazem psychologiem. Rozmawiam z tą osobą, nawet jeśli nie odpowiada. Myślę, że nie każdy nadaje się do takich zajęć.

Co jest dla pacjenta najtrudniejsze? – zastanawia się Grzegorz Mazurek. – Codzienność. Żeby mieć chęci do działania. Żeby nie czuć bólu. Żeby przejść samodzielnie do toalety.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

6 skutecznych sposobów na sprawny umysł i poprawę pamięci

Sanatoria dziecięce kiedyś i dziś. Jakie historie kryją się za ścianami uzdrowisk dla najmłodszych?

Kobieta w lesie

Kleszczowe zapalenie mózgu – jak się objawia, czym jest spowodowane, jak wygląda leczenie?

Lecytyna sojowa (E322) - czym jest i gdzie się ją stosuje?

Lecytyna sojowa (E322) – czym jest i gdzie się ją stosuje?

Kobieta cierpiąca na epilepsję siedzi na łóżku z przymkniętymi oczami.

Padaczka – objawy, przyczyny, leczenie u dorosłych i dzieci

Kobieta trzyma się za bolące biodro

Ból biodra – przyczyny, objawy, zapobieganie i leczenie

lekarz intrepretujący badania mózgu

Glejak mózgu – objawy, przyczyny, leczenie, rokowania

kobieta trzymająca się za głowę

Zapalenie opon mózgowych – przyczyny, objawy i leczenie

magnetoterapia

Magnetoterapia – na czym polega, komu jest zalecana, jakie daje efekty?

Jonoforeza. Na czym polega zabieg? Wskazania i przeciwwskazania

Jonoforeza – na czym polega zabieg? Wskazania i przeciwwskazania

Joanna Moro, Katarzyna Zielińska, Anna Dereszowska

Poznaj lepiej guza. Gwiazdy w kampanii poświęconej glejakowi

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Choroby układu nerwowego - najczęstsze (i rzadsze) choroby

Choroby układu nerwowego – najczęstsze (i rzadsze) choroby

Kobieta leży na kanapie i słucha muzyki przez słuchawki

Jak spowolnić starzenie się mózgu? Wyjaśnia neurolożka

mózg w 3D

Wylew krwi do mózgu – przyczyny, objawy i leczenie udaru krwotocznego

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.

Amnezja – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci?

Pamięć decyduje o tym, co zjemy

Pamięć decyduje o tym, co zjemy. Tłumaczymy, dlaczego tak się dzieje

Udar mózgu (apopleksja) - objawy, przyczyny, leczenie

Udar mózgu (apopleksja) – objawy, przyczyny, leczenie

Rehabilitacja w domu - jak wygląda i kto może z niej skorzystać?

Rehabilitacja w domu – jak wygląda i kto może z niej skorzystać?

Fikcja na emocje? Aktywuj się w domu z książką w ręce

Fikcja na emocje? Aktywuj się w domu z książką w ręce

Kobieta siedzi w gabinecie laekarskim i trzyma się za głowę

Lobotomia – co to jest? Jak przeprowadzany jest zabieg i jakie są skutki uboczne lobotomii?

Mózg nie lubi samotności. Anna Błażucka o tym, co niszczy zdrowie głowy

Mózg nie lubi samotności. Neurolożka dr n. med. Anna Błażucka o tym, co niszczy zdrowie głowy

mózg w 3D - oponiak

Oponiak – przyczyny, rokowania i objawy. Jaka jest śmiertelność?

Serotonina - co to jest? Czym grozi jej niedobór?

Serotonina – co to jest? Czym grozi niedobór serotoniny?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Krwawię w różnych odcieniach czerwieni. Czy to powinno mnie niepokoić?