Przejdź do treści

Śpiączka – przyczyny i przebieg. Jak długo może trwać śpiączka?

Kobieta w śpiączce
Fot. Photographee.eu / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
lapee.dk
Na festiwalach zazdrościsz facetom pisuarów? Lapee, czyli różowa przenośna przestrzeń dla kobiet, to zmieni!
Co każdy grzybiarz wiedzieć powinien
Co każdy grzybiarz wiedzieć powinien?
Jade Beall, fotografka: niezależnie od kształtu, koloru i wieku, każde ciało zasługuje na to, by być postrzegane jako piękne
istockphoto.com
Zła strona soli. Dietetyk Powszechny tłumaczy, co sól robi z organizmem
Masz kłopoty z zaśnięciem, jesteś ciągle niewyspana? Oto wakacyjny sposób na bezsenność

Śpiączka jest stanem długotrwałego, głębokiego snu, z którego nie można się wybudzić za pomocą żadnych dostępnych bodźców dźwiękowych ani czuciowych. Najczęściej ten stan pojawia się po ciężkich uszkodzeniach mechanicznych powstałych w wyniku wypadków np. komunikacyjnych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Śpiączka jest najczęściej wynikiem uszkodzenia śródmózgowia, okolic podwzgórza oraz mostu. Zjawisko to nie występuje w warunkach fizjologicznych i jest rezultatem nie tylko uszkodzeń mechanicznych, ale i towarzyszy przebiegowi niektórych chorób. Wyjątkiem od reguły jest śpiączka farmakologiczna, którą indukuje się u pacjenta w sposób sztuczny. Powikłaniami śpiączki może być zespół zamknięcia lub stan wegetatywny.

kobieta, leżąca w szpitalu

Rodzaje śpiączek

Śpiączka cukrzycowa należy do ostrych zaburzeń metabolicznych, a jej przyczyną jest zbyt wysoki (hiperglikemia) lub zbyt niski (hipoglikemia) poziom glukozy we krwi. Zazwyczaj występuje on u ludzi z nieleczoną i przewlekłą cukrzycą bądź przy nieprawidłowym jej leczeniu. Zanim jednak chory zapada w śpiączkę, organizm komunikuje, że dzieje się coś niepokojącego. Typowymi symptomami są: splątanie, pobudzenie psychoruchowe, osłabienie, zawroty głowy, drżenie rąk, kołatanie serca, rozszerzone źrenice i zaburzenia osobowości.

W efekcie ciężkich przypadków niewydolności wątroby może dojść do śpiączki wątrobowej. Podłożem tego zjawiska jest przenikanie do krwiobiegu czynników toksycznych, które są produktami przemiany materii. W warunkach patofizjologicznych uszkodzona wątroba nie jest w stanie poprawnie ich metabolizować. Częstymi przyczynami śpiączek wątrobowych są: zatrucie alkoholem, lekami, czterochlorkiem węgla, chloroformem, fosforem i azotem. Początkowe symptomy wiążą się z zaburzeniami pamięci, drażliwością oraz nadmierną sennością (albo bezsennością).

Choroba zakaźna, którą wywołują pasożyty zamieszkujące Afrykę (świdrowiec gambijski oraz rodezyjski) to śpiączka afrykańska. Wiciowce przenoszone są na człowieka przez muchy tse-tse. Świdrowiec dostaje się do naczyń krwionośnych i węzłów chłonnych, gdzie przez 3 miesiące intensywnie się namnaża. Po tym czasie wędruje do płynu mózgowo-rdzeniowego, co doprowadza do fatalnych w skutkach konsekwencji zdrowotnych. Po pojawieniu się mało specyficznych objawów, takich jak ból głowy, osłabienie organizmu, zaburzenie snu czy świadomości, chory zapada w śpiączkę i umiera w ciągu kilku, maksymalnie kilkunastu miesięcy. Śpiączka afrykańska i malaria to dwie najbardziej znane choroby wywoływane przez owady.

Coraz więcej osób cierpi na poważne zaburzenia funkcjonowania tarczycy. Niedobory hormonów produkowanych przez ten gruczoł mogą w skrajnych przypadkach doprowadzić do śpiączki hipometabolicznej. Główną przyczyną jest nieprawidłowe leczenie choroby tarczycy lub jego zaniechanie. Kiedy pojawiają się pierwsze niepokojące sygnały, jak wypadanie włosów, brak energii, chroniczne zmęczenie, szybkie przybieranie na wadze (lub tracenie wagi), należy jak najszybciej zgłosić się na badania do lekarza. Zlekceważenie tak poważnych objawów może doprowadzić do tzw. przełomu tarczycowego oraz śpiączki hipometabolicznej.

Zupełnie innym przypadkiem jest śpiączka farmakologiczna (inaczej kontrolowana). Jest ona sztucznie wywoływana przez lekarzy u pacjentów, którzy leczeni są na Oddziałach Intensywnej Opieki Medycznej. Za pomocą wlewów dożylnych doprowadza się do wyłączenia niektórych części mózgu odpowiedzialnych za odbiór bodźców ze środowiska zewnętrznego. Okres śpiączki farmakologicznej nie powinien przekraczać pół roku. Po zaprzestaniu podawania środka usypiającego pacjent budzi się ze śpiączki jak ze zwykłego snu. Anestezjolog podaje pacjentowi na ogół lek z grupy barbituranów lub opioidów.

Zobacz także

Czas trwania śpiączki

Czas trwania śpiączki (oprócz tej farmakologicznej) nie jest ściśle określony – od kilku godzin do kilkunastu lat. Nierzadko w praktyce klinicznej obserwuje się przypadki wybudzenia się pacjenta po kilkudziesięciu latach pobytu w stanie śpiączki.

Jak reagować w przypadku wystąpienia objawów śpiączki?

Kiedy zaobserwuje się u drugiego człowieka nagły brak świadomości, pierwszym krokiem jest wezwanie karetki pogotowia. Należy pamiętać o tym, że tylko lekarz (po wykonaniu szeregu badań) jest w stanie stwierdzić stan śpiączki. Najczęściej jednak dochodzi do chwilowej utraty przytomności spowodowanej przez niedotlenienie mózgu. Czekając na karetkę pogotowia należy sprawdzić, czy chory reaguje na bodźce dotykowe i słowne oraz ocenić, czy samodzielnie oddycha. Każda taka informacja przekazana ratownikom medycznym może okazać się pomocna. Warto także sprawdzić, czy poszkodowany ma przy sobie dokument z informacją, że choruje na cukrzycę lub padaczkę.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

Zainteresują cię również:

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?