Przejdź do treści

Stwardnienie boczne zanikowe – rodzaje, objawy, długość życia

Stwardnienie boczne zanikowe – rodzaje, objawy, długość życia Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Czarne stringi nie dla każdego” – alarmuje Gosia Włodarczyk. Komu mogą szkodzić?
WHO: najwięcej zgonów z powodu gruźlicy
WHO alarmuje: w 2020 roku nastąpił największy wzrost śmiertelności z powodu gruźlicy od 10 lat
„Myślałam, iż wskoczę już w jeansy przedciążowe”. Aleksandra Domańska przyznaje sobie tytuł „pierwszej naiwniaczki”
Jesteś po szczepionce Johnson&Johnson? Sprawdź, co z dawką przypominającą
Nowe wytyczne w sprawie stosowania aspiryny. Wyjaśniamy, kto nie powinien jej przyjmować

Stwardnienie boczne zanikowe to jedna z najcięższych chorób neurologicznych. Zmagał się z nią m.in. Stephen Hawking oraz Louis Gehrig (od którego chorobę tę nazywa się w Stanach Zjednoczonych „chorobą Louisa Gehriga”). Na czym polega ta choroba? Jakie są jej rodzaje oraz objawy? Odpowiadamy.

Stwardnienie zanikowe boczne (SLA) – co to jest?

Stwardnienie zanikowe boczne (SLA, ALS) to nieuleczalna choroba neurodegeneracyjna. Związana jest ona z uszkodzeniem obwodowego i ośrodkowego neuronu odpowiedzialnego za ruch, w wyniku czego z czasem zanikają wszystkie mięśnie, pojawiają się problemy z poruszaniem się, a następnie dochodzi do całkowitego paraliżu. Najczęściej zapadają na nią osoby w wieku 60-70 lat. Dwukrotnie częściej chorują na nią mężczyźni.

Rodzaje stwardnienia zanikowego bocznego

Można wyróżnić trzy podstawowe rodzaje stwardnienia zanikowego bocznego, które związane są objawami klinicznymi występującymi w początkowym etapie choroby:

  • stwardnienie zanikowe boczne obwodowe – obejmuje przede wszystkim kończyny, dochodzi tu do wyraźnego osłabienia mięśni oraz ich zaniku, a także do zniesienia odruchów głębokich,
  • stwardnienie zanikowe boczne opuszkowe – związane jest z symptomami zespołu opuszkowego, który dotyczy trudności z mową i połykaniem, a także fascykulacji języka,
  • stwardnienie zanikowe boczne piramidowe – ta postać związana jest ze wzmożonym napięciem mięśniowym, wygórowanymi odruchami oraz drżeniem.
system nerwowego układu autonomicznego

Przyczyny stwardnienia zanikowego bocznego

Przyczyny SLA nie zostały dotąd poznane. Mówi się, że mogą być one związane z:

  • infekcjami wirusowymi,
  • toksynami,
  • zaburzeniami autoimmunologicznymi,
  • nadmiernym działaniem wolnych rodników.

Warto zaznaczyć, że jeżeli choroba ta występuje u jednego z członków rodziny, ryzyko zachorowania na nią jest niskie.

masaż niemowlęcia

Stwardnienie zanikowe boczne – objawy

Główne objawy stwardnienia zanikowego bocznego to:

  • drżenie mięśni,
  • zanik mięśni,
  • osłabienie siły mięśni,
  • skurcze grup włókienek mięśniowych (tzw. fascykulacje),
  • parestezje, czyli uczucie obecności „robaczków pod skórą” (są one efektem problemów z mięśniami),
  • wyraźne zmęczenie,
  • bolesne skurcze pojedynczych mięśni.

Zazwyczaj pierwsze objawy stwardnienia zanikowego bocznego pojawiają się między 40. a 60. rokiem życia. W pierwszym etapie choroby odnotowuje się niewielkie osłabienie siły mięśni, któremu towarzyszy drżenie. Objawy te obejmują głównie jedną rękę, choć czasem mogą pojawić się również w obrębie drugiej. Bardzo charakterystyczne jest wówczas upuszczanie przez chorego różnych przedmiotów, często on także upada.

Później, w kolejnych etapach schorzenia, dochodzi do niedowładu kończyny, który z czasem rozszerza się na inne partie ciała. Do tego pojawiają się problemy ze snem oraz bezdechy nocne. Odnotowuje się również postępującą niewydolność oddechową.

dziewczynka nad wodą

Inne objawy SLA, które pojawiają się na późniejszym etapie, to:

  • dysfagia, czyli problemy z przełykaniem (w wyniku których nie można przyjmować pokarmów),
  • niedożywienie i spadek masy ciała,
  • problemy z mową (staje się ona bezdźwięczna, bardziej nosowa),
  • nadmierne ślinienie się (w wyniku zaniku mięśni języka),
  • osłabiona mimika twarzy,
  • problemy z układem oddechowym (stanowią efekt niewydolności mięśni w układzie oddechowym, gdzie często znajduje się wydzielina, która prowadzi do infekcji płuc),
  • anemia,
  • nieadekwatne do danej sytuacji reakcje (np. płacz lub śmiech).

Ważne jest to, że przy tej chorobie sprawność umysłu pozostaje nienaruszona. Towarzyszą jej często nieraz lęki, wahania nastroju, depresja. Pacjenci w przebiegu choroby nie tracą czucia, a neurony nie zostają zajęte przez choroby, w wyniku czego są oni skazani na ból.

Kobieta ze stwardnieniem guzowatym podczas konsultacji lekarskiej.

Stwardnienie zanikowe boczne – leczenie

Rozpoznania choroby dokonuje neurolog specjalizujący się w chorobach nerwowo-mięśniowych. Leczenie tego schorzenia jest jednak niełatwe. Jego celem jest głównie minimalizowanie występujących symptomów (takich jak ślinotok, depresja, zaburzenia snu, dotkliwe skurcze) oraz powstrzymywanie rozwoju powikłań. Czasem stosuje się ryluzol, czyli inhibitor kwasu glutaminianowego, który wydłuża życie o trzy miesiące przy terapii trwającej półtora roku. Ważne bywa tutaj także wsparcie ze strony psychoterapeuty.

W leczeniu rekomenduje się również wykonywanie różnego rodzaju ćwiczeń fizycznych, np. gimnastykę oraz pływanie na basenie. Zalecane są także ćwiczenia logopedyczne oraz leki zmniejszające spastyczność mięśni (nadmierne napięcie). Nieraz konieczne jest również stosowanie przezskórnej endoskopowej gastronomii, pozwalającej na żywienie chorej osoby bez ryzyka zachłyśnięcia. Jeśli chodzi o nowy lek na stwardnienie zanikowe boczne, trwają aktualnie badania nad terapią komórkami macierzystymi.

kobieta trzyma za nadgarstek

Stwardnienie zanikowe boczne – ile się żyje?

Zwykle od trzech do pięciu lat od wystąpienia pierwszych symptomów. Zdarza się jednak, że niektórzy pacjenci żyją z nią 10 lat, a nawet i więcej. Najlepszym przykładem jest Stephen Hawking, któremu lekarze dawali od dwóch do trzech lat życia, tymczasem przeżył on z tą chorobą 50 lat. Śmierć następuje tutaj najczęściej w wyniku niewydolności oddechowej.

Stwardnienie zanikowe boczne a stwardnienie rozsiane

Stwardnienie zanikowe boczne bywa mylone ze stwardnieniem rozsianym. Istnieją między nimi jednak pewne podstawowe różnice. O ile stwardnienie zanikowe boczne dotyka głównie osoby między 40. a 70. rokiem życia, o tyle stwardnienie rozsiane dotyka najczęściej pacjentów młodych, między 20. a 40. rokiem życia. Stwardnienie rozsiane to również schorzenie autoimmunologiczne, podczas którego układ immunologiczny atakuje osłonki mielinowe układu nerwowego, w wyniku czego dochodzi do destrukcji rdzenia kręgowego oraz mózgu – geneza tych chorób jest zatem inna.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK1450/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK556151/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4653353/
  4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5373425/
  5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7540334/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Choroby podwzgórza – objawy, diagnostyka i leczenie

Adrianna Sobol /fot. archiwum prywatne

Adrianna Sobol: „Gdy opiekunowi osoby chorej na parkinsona mówi się o odpoczynku, ten zwykle odpowiada: ‘Ale ja nie mogę, nie wypada’”

Enzymy – co to jest? Budowa, rodzaje, zastosowanie

Kobieta siedzi przy biurku

L4 z powodu wypalenia zawodowego? Od stycznia 2022 r. będzie to możliwe

Zespół stresu pourazowego (PTSD) - co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Zespół stresu pourazowego (PTSD) – co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Alicja Sztygowska

Dziecko z epilepsją. „Ważne jest wsparcie rodziców, ale nie wolno dziecka zamykać w szklanym kloszu” [WIDEO]

Hydrożel na chorobę Parkinsona? To może być prawdziwy przełom w leczeniu

Hydrożel na chorobę Parkinsona? To może być prawdziwy przełom w leczeniu

Omdlenia odruchowe – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Alicja Sztygowska

Pierwsza pomoc w czasie napadu padaczkowego. Jak reagować? [WIDEO]

Zdjęcie rentgenowskie mózgu

Śmiertelna choroba mózgu wśród pracownic laboratorium. Wstrzymano badania nad prionami

Zespół Ehlersa-Danlosa – objawy, diagnostyka i leczenie

Kobieta

COVID-19 sprzyja zaburzeniom podobnym do choroby Alzheimera. Nowe ustalenia naukowców

Magdalena Boczarska-Jedynak

„L4 jest dla chorych ostatecznością, by nikt nie wiedział, że ich nieobecność w pracy kolejny raz spowodowana jest migreną” – mówi neurolożka Magdalena Boczarska-Jedynak

Terapia… lasem

„Chciałam mieć dziecko, póki jeszcze jestem w pełni samodzielną osobą” – mówi 33-latka. Stwardnienie rozsiane nie jest przeciwwskazaniem do zajścia w ciążę

Dr Anna Oleszkiewicz/ Archiwum prywatne

„Utrata węchu może powodować stany depresyjne” – mówi dr Anna Oleszkiewicz, badająca węch i smak człowieka

Kobieta trzyma psa na rękach

Stres. Jak sobie z nim radzić? Oto 14 pomysłów, jak poradzić sobie ze stresem

Relaksacja Jacobsona – skuteczny sposób walki ze stresem, nerwami i napięciem mięśni

Neurony lustrzane – rola w funkcjonowaniu społecznym

Kobieta

Parkinson to najszybciej rozwijająca się choroba neurologiczna na świecie. Winny może być związek chemiczny

Galwanizacja – co to jest, działanie i przeciwwskazania

Płat ciemieniowy mózgu – budowa, funkcje, uszkodzenia

Alicja Sztyga

„Zamiast pomóc, zaczęli nad nim odprawiać egzorcyzmy…”. Alicja Lisowska i Daria Łuksza o życiu z epilepsją

Tyłomózgowie – budowa, funkcje i choroby

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?