Szczepionka na pneumokoki dla dzieci. Co musisz o niej wiedzieć?

Czym są pneumokoki? 

Pneumokoki to bakterie gram-dodatnie, będące dużym zagrożeniem dla dzieci – zwłaszcza tych, których układ immunologiczny jeszcze nie do końca się rozwinął. Są one niebezpieczne szczególnie dla maluchów, sporo czasu spędzających w przedszkolach lub żłobkach. Pneumokoki mogą powodować poważne choroby, jak np. zapalenie zatok przynosowych, zapalenie płuc, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, posocznicę czy zapalenie ucha środkowego. Nierzadko wywołują także różnego rodzaju infekcje bakteryjne, m.in. w postaci sepsy, septycznego zapalenia stawów czy też zapalenia kości. 

Rodzaje szczepionek na pneumokoki dla dzieci 

U dzieci podaje się obecnie dwa rodzaje szczepionek: 

• szczepionka dziesięciowalentna (PCV-10, Synflorix) – znajdują się w niej polisacharydy otoczkowe 10. Serotypów. Mogą z niej korzystać dzieci od 6. tygodnia do 5. roku życia. Chroni m.in. przed inwazyjną chorobą pneumokokową, ostrym zapaleniem ucha środkowego czy też zapaleniem płuc, 
• szczepionka trzynastowalentna (PCV-13, Prevenar-13) – znajdują się w niej polisacharydy otoczkowe 13. serotypów. Mogą z niej korzystać dzieci od 6. tygodnia do 17. roku życia. Szczepionka chroni m.in. przed inwazyjną chorobą pneumokokową, ostrym zapaleniem ucha środkowego czy też zapaleniem płuc; należy zaznaczyć, że to właśnie te 3 typy bakterii występują najczęściej w Polsce. 

Szczepionka na pneumokoki dla dzieci – kiedy się na nią zdecydować? 

Szczepienia dzieci na pneumokoki należy rozpocząć od 2. miesiąca życia, po ukończeniu 6. tygodnia. To właśnie niemowlęta (i osoby w podeszłym wieku) są najbardziej narażone na zakażenia pneumokokowe, dlatego nie należy przekładać szczepień na odległy termin. Szczepionkę na pneumokoki dla dzieci podaje się w wieku: 

• od 6. tygodnia do 2. roku życia, 
• od 2. miesiąca do 5. roku życia, w przypadku, gdy przeżyły urazy, borykają się z wirusem HIV lub wykryto u nich wady ośrodkowego układu nerwowego (z wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego), a także przy wszczepieniu implantu ślimakowego oraz przeszczepie organów wewnętrznych, 
• od 2. miesiąca do 12. miesiąca życia, w przypadku wcześniaków urodzonych do 37. tygodnia ciąży lub których masa urodzeniowa wyniosła mniej niż 2500 g, 
• od 2. miesiąca do 5. roku życia, kiedy zmagają się z takimi problemami jak przewlekła niewydolność nerek, przewlekłe choroby kardiologiczne, choroby immunologiczno-hematologiczne, problemy z odpornością, przewlekłe choroby płuc, choroby metaboliczne. 

Jak dawkuje się szczepionkę na pneumokoki u dzieci? 

U zdrowych niemowląt aplikuje się trzy dawki szczepionki na pneumokoki: 

• I dawka – w 2. miesiącu życia, po ukończeniu 6. tygodnia, 
• II dawka – w 4. miesiącu życia, po ukończeniu 14. tygodnia, 
• III dawka – w 13-15. miesiącu życia. 

U niemowląt, które zalicza się do grup podwyższonego ryzyka, aplikuje się cztery dawki: 

• I dawka – w 2. miesiącu życia, po ukończeniu 6. tygodnia, 
• II dawka – po przynajmniej 4. tygodniach od pierwszej dawki, 
• III dawka – po przynajmniej 4. tygodniach od drugiej dawki, 
• IV dawka – po przynajmniej 6. miesiącach od trzeciej dawki (rekomenduje się, aby to zrobić między 12. a 15. miesiącem życia dziecka). 

Skutki uboczne szczepień na pneumokoki dla dzieci 

Jeśli chodzi o szczepionkę Synflorix, może ona wywoływać następujące skutki uboczne: 

• ból, obrzęk lub zaczerwienienie w miejscu iniekcji, 
• drażliwość, 
• senność,  
• ból głowy, 
• zmniejszenie łaknienia. 

Ze szczepionką Prevenar-13 również mogą się wiązać pewne działania niepożądane, takie jak: 

• gorączka, 
• drażliwość, 
• zmniejszenie łaknienia, 
• problemy ze snem lub senność, 
• ból, zaczerwienienie, obrzęk, stwardnienie lub tkliwość w miejscu podania szczepionki. 

Warto dodać, że u dzieci w wieku 6-17 lat tkliwość może upośledzać również ruch. Wyżej wymienione skutki uboczne to te, które występują najczęściej. Możliwe są także poważniejsze działania niepożądane, dlatego przed podaniem szczepionki należy się zapoznać z jej ulotką. 

Szczepionka na pneumokoki dla dzieci – cena 

Ze szczepionki 10-walentnej (Synflorix) mogą skorzystać bezpłatnie wszystkie dzieci, a szczególnie te, które: 

• dzieci, które urodziły się po lub w trakcie 27. tygodnia ciąży, 
• dzieci, które należą do grupy ryzyka, jeśli chodzi o inwazyjną chorobę pneumokokową. 

Ze szczepionki 13-walentnej (Prevenar-13) mogą skorzystać bezpłatnie: 

• dzieci, które urodziły się przed lub w trakcie 26. tygodnia ciąży, 
• w przypadku kontynuacji szczepień w 2021 r. u dzieci, które urodziły się po 2016 r.  

W innych przypadkach szczepionkę trzeba zakupić. Koszt wynosi zwykle 230-290 zł za jedną dawkę. 

Bibliografia: 

1. https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/pneumokoki/ [dostęp 25.10.23] 
2. https://szczepienia.pzh.gov.pl/faq/ktore-szczepionki-przeciw-pneumokokom-sa-wykorzystane-do-realizacji-szczepien-obowiazkowych-w-2022-roku/ [dostęp 25.10.23] 
3. https://www.szczepienia.pl/pneumokoki/szczepienia-przeciw-pneumokokom-w-pso-w-polsce/kiedy-i-jak-szczepiec/ [dostęp 25.10.23]