Krztusiec

Krztusiec jest chorobą zakaźną spotykaną najczęściej w wieku dziecięcym. Chorować mogą jednak również dorośli, a przebieg choroby jest u nich dużo cięższy. Objawy krztuśca są mało charakterystyczne, dlatego łatwo je pomylić z innymi schorzeniami górnych dróg oddechowych, przez co choroba jest nieprawidłowo leczona. Błędnie rozpoznany i nieprawidłowo leczony krztusiec może prowadzić do śmierci.

Krztusiec może być rozpoznany na dwa sposoby: poprzez badanie z krwi i badanie mikrobiologiczne. Oprócz klasycznych objawów takich jak kaszel i duszność, leukocytoza widoczna w obrazie krwi jest sygnałem, że konieczna będzie antybiotykoterapia. Leki podaje się przez dłuższy czas, dlatego u chorego trzeba wzmacniać system odpornościowy. Istnieje szczepionka na krztusiec, która jest obowiązkowa w Programie Szczepień Ochronnych.

Co to jest krztusiec?

Krztusiec (inaczej koklusz) to choroba zakaźna wieku dziecięcego wywoływana przez bakterię o nazwie Bordetella pertussis. Choroba przenosi się drogą kropelkową przez górne drogi oddechowe. Szczególnie niebezpieczny jest krztusiec u dzieci w wieku noworodkowym i niemowlęcym, ponieważ nie mają one odporności na tę chorobę.

Okres lęgowy bakterii może trwać od kilku dni do kilku tygodni. Rozwinięta choroba cechuje się bardzo dużą zaraźliwością. Zarazić się można poprzez kasłanie, kichanie lub kontakt z przedmiotami należącymi do chorego. W przypadku krztuśca zarażanie osób zdrowych przez chore może trwać nawet kilka tygodni.

Koklusz przebiega w trzech fazach. Początkowe stadium choroby, czyli faza nieżytowa, trwa od 1 do 2 tygodni, faza napadowa od 2 do 4 tygodni, a faza zdrowienia nawet kilka miesięcy.

Krztusiec – objawy u dzieci i osób dorosłych

W przypadku krztuśca u dzieci objawem charakterystycznym jest napadowa duszność, która nasila się głównie nocą. Takie objawy mają zazwyczaj niemowlęta, u których odruch kaszlowy nie jest jeszcze zauważalny. Może u nich wystąpić zaczerwienienie lub zasinienie w okolicach twarzy, ciągłe kichanie, drgawki i wybroczyny na ciele. W krztuścu objawy u dzieci starszych mogą manifestować się w postaci zapalenia spojówek, nieustannego pocierania oczu i napadowego, duszącego kaszlu.

W krztuścu u dorosłych objawy są mylące. Z początku przypominają grypę, w której przeważającym symptomem jest napadowy kaszel, utrzymujący się nawet kilka miesięcy. Bardzo często towarzyszy mu odruch wymiotny i gorączka. Ponieważ objawy są łudząco podobne do infekcji dróg oddechowych, to w wielu przypadkach krztusiec u dorosłych nie jest w ogóle brany pod uwagę przy rozpoznaniu. W krztuścu objawem u dorosłych jest też obrzęk twarzy, co wielu lekarzy uważa za nietypowe i zleca choremu szerszą diagnostykę.

Zobacz także: Krztusiec objawy

Krztusiec – diagnostyka

Rozpoznanie choroby powinno się rozpocząć od wywiadu zdrowotnego przeprowadzonego z pacjentem. Jeśli miał styczność z osobą chorą, a charakterystyczny dla krztuśca kaszel utrzymuje się ponad 3 tygodnie, konieczne jest badanie na krztusiec. Chorobę można rozpoznać przez badanie krwi i pobranie wymazu z gardła na posiew.

Jeśli to krztusiec, w wyniku badań z krwi może być widoczna leukocytoza (wzrost liczby białych krwinek) świadcząca o rozległym stanie zapalnym, który toczy się w organizmie. Nie jest to jedyny wyznacznik obecności bakterii, ponieważ wzrostem leukocytów objawia się szereg innych schorzeń. W przypadku zleconego na krztuśca badania krwi cena wynosi około kilkunastu złotych.

Pewnym badaniem jest wymaz z gardła na posiew, dzięki któremu możliwe będzie założenie hodowli bakterii Bordetella pertussis. Jeśli wynik badania jest jednoznaczny, to rozpoznany przypadek zgłasza się do stacji sanitarno-epidemiologicznej. Zgłoszenie jest obowiązkowe, jeśli wyjdzie pozytywne badanie na krztusiec. Cena badania bakteriologicznego to koszt rzędu kilkudziesięciu złotych.

Krztusiec – leczenie i zapobieganie

W przypadku krztuśca leczenie domowe jest niewystarczające. Konieczna jest wizyta u lekarza, który określi, jaki antybiotyk na krztusiec będzie właściwy dla chorego. Zalecany w terapii krztuśca antybiotyk to lek z grupy makrolidów. Osadzają się one w tkankach, dzięki czemu wykazują działanie bakteriostatyczne. Dzięki antybiotykoterapii okres zarażania innych osób przez chorego skraca się do 7 dni od momentu przyjęcia pierwszej dawki.

Krztusiec w ciąży może być leczony tylko i wyłącznie pod nadzorem i za zgodą lekarza. Możliwości terapeutyczne w tym przypadku są mocno ograniczone. Choroba nie ma negatywnego wpływu na płód.

Sposobem zapobiegania chorobie jest szczepionka na krztusiec, która jest obowiązkowa w Programie Szczepień Ochronnych. W przypadku krztuśca szczepienie ochronne powinno być aplikowane już w okresie niemowlęcym. Można się zaszczepić także w wieku dorosłym.

Nieleczony, lub błędnie rozpoznany koklusz może skutkować szeregiem powikłań, takich jak odma płucna, astma oskrzelowa, ropniak opłucnej. Niektóre występujące w krztuścu powikłania są zagrożeniem dla życia i zdrowia.

Najnowsze