Zapalenie oskrzeli

Zapalenie oskrzeli zazwyczaj jest konsekwencją przeziębienia spowodowanego przez wirusy. Objawy zapalenia oskrzeli nie są charakterystyczne, dlatego początkowo mogą wskazywać na wystąpienie niegroźnej infekcji. Jeśli jednak dolegliwości przeziębieniowe nie ustępują po kilku dniach, może  rozwinąć się zapalenie oskrzeli.

Zapalenie oskrzeli u dzieci jest częstą przyczyną niepokoju rodziców. Choroba ma przebieg podobny do grypy, a jej głównym objawem jest kaszel, który z czasem zmienia charakter z suchego na mokry i produktywny. U większości pacjentów dolegliwości ustępują z czasem, jednak nie warto odkładać wizyty u specjalisty, ponieważ do postawienia rozpoznania zapalenia oskrzeli niezbędna jest diagnoza.

Przyczyny zapalenia oskrzeli

W większości przypadków zapalenie oskrzeli jest spowodowane przez wirusy oddechowe, do których zaliczamy wirusy grypy, paragrypy, rinowirusy i adenowirusy. Są to drobnoustroje odpowiadające za przeziębienie. W większości przypadków mamy więc do czynienia z wirusowym zapaleniem oskrzeli. Znacznie rzadszym rodzajem infekcji jest bakteryjne zapalenie oskrzeli, które może wynikać z nadkażenia stanowiącego powikłanie po przebytym przeziębieniu. Czynniki środowiskowe, takie jak palenie papierosów, prowadzą do rozwoju przewlekłego zapalenia oskrzeli.

Ze względu na czas trwania objawów zapalenie oskrzeli przybiera postać ostrą (poniżej 3 tygodni),  podostrą (od 3 do 8 tygodni) i przewlekłą (powyżej 8 tygodni).

Zapalenie oskrzeli – objawy i przebieg

Początkowo objawy zapalenia oskrzeli przypominają przeziębienie. Powszechne dolegliwości, na które skarżą się pacjenci, to:

  • gorączka i stany podgorączkowe,
  • ból głowy,
  • ból mięśni,
  • osłabienie i męczliwość.

Głównym objawem, który dołącza do wymienionych, jest uciążliwy kaszel. Z czasem zaczyna towarzyszyć mu odkrztuszanie dużej ilości śluzowej wydzieliny. Uczucie duszności jest szczególnie nieprzyjemne i często związane z obturacyjnym zapaleniem oskrzeli. Jego istotą jest odczynowe zwężenie oskrzeli, co z kolei prowadzi do utrudnienia płucnej wymiany gazowej. Z tego powodu zapalenie oskrzeli u niemowląt jest szczególnie niebezpieczne, ponieważ małe dzieci mają niewielkie drogi oddechowe i nawet nieznaczna ilość śluzu połączona z obturacją może doprowadzić do istotnego problemu z oddychaniem.

Objawy zapalenia oskrzeli narastają i stopniowo ustępują (zazwyczaj od 7 dnia). Dolegliwości mogą się dłużej utrzymywać u dzieci i osób starszych. Długotrwałe utrzymywanie się symptomów zawsze stanowi alarmujący sygnał i wymaga zasięgnięcia porady lekarskiej i rozszerzenia diagnostyki.

Choroba może występować bez wymienionych wyżej objawów. Zapalenie oskrzeli bez gorączki jest najczęściej spowodowane czynnikami środowiskowymi. Często bywa też, że nie występują wszystkie objawy zapalenia oskrzeli u dzieci – jest to związane z niedojrzałością układu odpornościowego u młodszych pacjentów.

Leczenie zapalenia oskrzeli

Leczenie zapalenia oskrzeli jest w większości przypadków objawowe, ponieważ za infekcję najczęściej odpowiadają wirusy. Chory powinien prowadzić oszczędzający tryb życia w celu szybkiego ustąpienia dolegliwości i uniknięcia groźnych powikłań. Szczególne znaczenie ma więc domowe leczenie zapalenia oskrzeli, które przede wszystkim polega na spędzaniu czasu w miejscu zamieszkania aż do ustąpienia objawów. Z pomocą przychodzą również dostępne bez recepty środki farmakologiczne. Szeroki wybór leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych uzupełniają syropy na zapalenie oskrzeli, które ułatwiają odkrztuszanie zalegającej wydzieliny. Ponadto należy pić duże ilości wody, w celu wyrównania ubytku płynów spowodowanego gorączką. Pomocne bywają domowe metody, takie jak picie soku z malin, herbaty z miodem, syropu z cebuli, ponieważ zawarte w nich substancje mają korzystny wpływ na odporność. Odpowiednia temperatura w mieszkaniu oraz wietrzenie.

Antybiotyk na zapalenie oskrzeli zostanie przepisany przez lekarza wyłącznie w przypadku stwierdzenia zakażenia bakteryjnego. Jednak bakteryjne zapalenie oskrzeli występuje rzadko.

U osób z obturacyjnym zapaleniem oskrzeli stosuje się beta-mimetyki, które są lekami rozszerzającymi oskrzela.

Wielce istotnym elementem leczenia zapalenia oskrzeli jest absolutny zakaz palenia papierosów. Dym tytoniowy poraża nabłonek oddechowy, który chroni i oczyszcza oskrzela. Niemożliwe jest więc skuteczne wyleczenie chorego, który w międzyczasie pali papierosy.

Czy zapalenie oskrzeli jest zaraźliwe?

Zapalenie oskrzeli jest wywołane przez chorobotwórcze drobnoustroje, które dostają się do organizmu drogą kropelkową. Osoba chora rozprzestrzenia wirusy poprzez kaszel i kichanie. Chorzy powinni więc w miarę możliwości unikać kontaktu z innymi ludźmi, szczególnie z małymi dziećmi i osobami starszymi.