Przejdź do treści

Transferyna – czym jest, jakie są jej funkcje, jak wyglądają normy w badaniach?

krwinki w 3D
Fot. Spectral-Design / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Frytki z batatów z domowym sosem aioli
Zdrowa przekąska na wieczór! Frytki z batatów z domowym sosem aioli
kobieta na ćwiczeniach
Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?
Ćwiczenia na nogi z obciążeniem
10 propozycji ćwiczeń na nogi z obcjążeniem
Obawiasz się zapalenia zatok? Oto co możesz zrobić, aby tego uniknąć
Oparzenia – czego nie robić, gdy się przydarzą
Oparzenia – dowiedz się, czego nie powinnaś robić, gdy ci się przydarzą

Transferyna to białko, które zaangażowane jest w transport żelaza we krwi. Pierwiastek ten jest transportowany z komórek błony śluzowej jelit do miejsca jego zużycia, czyli szpiku kostnego.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Transferyna to białkowa cząsteczka, której produkcja zależna jest od obecności żelaza. Zależność między nimi jest odwrotnie proporcjonalna, co oznacza, że im mniejsze zapasy żelaza, tym więcej transferyny jest produkowane. Ponadto transferyna po związaniu z żelazem zapobiega jego wydalaniu przez nerki. Odbywa się to poprzez uniemożliwienie filtracji przez kłębuszki nerkowe. Jedna cząsteczka transferyny jest zdolna do przenoszenia jednocześnie dwóch atomów żelaza. Transferynę koduje ludzki gen TF.

probówki

Czym jest transferyna?

Prawidłowe stężenie transferyny wynosi 2550 µmol/l. W badaniach diagnostycznych ponadto oznacza się wysycenie transferyny, które normalnie wynosi od 15% do 45%. Można również oznaczyć całkowitą zdolność wiązania żelaza (ang. total iron binding capacity, TIBC), która wynosi odpowiednio 40–80 µmol/l (223–446 µg/dl) u kobiet i 45–70 µmol/l (251–391 µg/dl) u mężczyzn.

Żelazo jest niezwykle ważnym pierwiastkiem odpowiedzialnym za produkowanie erytrocytów (czyli czerwonych krwinek) w szpiku kostnym. Odpowiedni poziom żelaza w surowicy krwi wpływa również na zdolność wchłaniania w jelitach. Transferyna i ferrytyna są białkami, które ściśle kontrolują poziom żelaza. Transferyna odpowiedzialna jest za jego transport, a ferrytyna za magazynowanie w wątrobie. Innymi słowy, transferyna transportuje żelazo w miejsca zwiększonego na nie zapotrzebowania, a tam magazynowane jest przez ferrytynę. W przeciwieństwie do transferyny, zależność między ferrytyną a żelazem jest wprost proporcjonalna. Oznacza to, że im wyższy poziom żelaza, tym większy także ferrytyny.

Badania transferyny – wskazania

Zarówno stężenie, jak i wysycenie transferyny są rutynowo wykonywane w przypadku podejrzenia niedokrwistości. Ma to miejsce zazwyczaj przy przedawkowaniu suplementów diety, zwłaszcza u dzieci. Zaburzenia metabolizmu żelaza są kolejnymi wskazaniami do zbadania poziomu transferyny. Podobnie jak zatrucie metalami.

Norma transferyny jest zbliżona dla mężczyzn i kobiet. Wynosi ona 2550 µmol/l czyli 24 g/l.

Nadmiar transferyny i niedobór żelaza są jednym z czynników wskazujących na występowanie niedokrwistości. Saturacja transferyny jest znacznie wyższa, gdy dochodzi do przeładowania żelazem. Podwyższona transferyna wraz obniżonym poziomem żelaza mogą także świadczyć o niedożywieniu, stanie zapalnym lub ogólnoustrojowym zakażeniu. Kontrola stężenia transferyny prowadzona jest również jako diagnostyka dodatkowa w celu poszukiwania innych chorób współwystępujących, które w przebiegu cechują się niedoborem żelaza. Objawami mogącymi wzbudzić niepokój są: łamliwość paznokci, wypadanie włosów, zawroty głowy, omdlenia, bladość skóry, senność, suchość skóry i błon śluzowych, przyspieszona praca serca (tachykardia), nerwowość, ciągłe uczucie zmęczenia i rozdrażnienia, problemy ze skupieniem uwagi i zmiany na błonie śluzowej języka i gardła.

Wysokie wartości transferyny mogą świadczyć ponadto o przyjmowaniu środków hormonalnych (w tym antykoncepcji) i 3. trymestrze ciąży. Na niedobór transferyny z kolei wskazywać mogą ostre stany zapalne, schorzenia wątroby i nerek, zespół nerczycowy, nowotwór, oparzenia, a także hipochromiczne niedokrwistości mikrocytowe.

Zobacz także

Jak wygląda badanie?

Krew, będąca materiałem biologicznym do badań, pobierana jest z żyły łokciowej. Osoba przystępująca do pobrania krwi nie musi być na czczo, aczkolwiek jest to zalecane. Ponadto nie wymaga się od niej żadnych specjalnych przygotowań. Ważne jest jednak to, aby na około 12 godzin przed pobraniem krwi nie przyjmować suplementów diety z dodatkiem żelaza. Z badaniem stężenia i wysycenia transferyny nie wiążą się żadne skutki uboczne i powikłania jak te pojawiające się przy pobraniu krwi – siniak w miejscu pobrania krwi, zaczerwienienie, delikatna bolesność w miejscu nakłucia. Pobrany materiał biologiczny jest następnie wysyłany do laboratorium lub analizowany na miejscu, w zależności od wyposażenia placówki.

Cena badania uzależniona jest od placówki, w której się je wykonuje. Średni koszt to około 30 złotych. Czas oczekiwania na wyniki badań to zwykle 1 dzień roboczy. Wyniki powinny zawierać również wartości referencyjne stosowane w laboratorium, w którym wykonywano badania. Średnie normy TIBC dla kobiet wynoszą 223446 µg/dl, a dla mężczyzn 251391 µg/dl.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

5-10-8 – prosta zasada zdrowego serca

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii

Kobieta trzymająca trzęsące się ręce innej kobiety

Od czego trzęsą się ręce – czyli przyczyny i sposoby leczenia przypadłości

kobieta pokazuje w jaki sposób wykonywać sztuczne oddychanie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – jak wykonać sztuczne oddychanie i masaż serca?

lekarze wykonujący zabieg kauteryzacji

Co to jest kauteryzacja? Wskazania do wykonania zabiegu i jego przebieg

Starsza kobieta z otępieniem

Otępienie – czym jest? Przyczyny i objawy chorób otępiennych

kobieta obejmuje za dłoń osobę cierpiącą na atetozę

Co to jest atetoza? Objawy oraz leczenie zaburzeń neurologicznych

Płaczące dziecko cierpiące na zaburzenia integracji sensorycznej

Zaburzenia integracji sensorycznej – jakie są ich przyczyny i jak z nimi walczyć?

Wykonywane procesu defibrylacji

Defibrylacja – czym jest ten zabieg i w jakim celu się go wykonuje?