Przejdź do treści

Zespół popunkcyjny – objawy i leczenie skutków ubocznych punkcji lędźwiowej

kobieta z bólem pleców
Fot. motortion / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
istockphoto.com
Jesteś chora? Może postaw sobie bańki? O ich zaletach (i wadach) porozmawiałyśmy z ekspertką
Kombucza – stwórz sobie własny probiotyk
Ćwiczenia na piękne plecy. Sprawdź, co zrobić, jeśli codziennie spędzasz kilka godzin przy biurku
Jak rozpoznać przetrenowanie?
Kotleciki ze świeżej kolby kukurydzy

Punkcja lędźwiowa wykonywana jest w celu dotarcia do kanału kręgowego, a także przestrzeni podpajęczynówkowej, by tą drogą pobrać płynu mózgowo-rdzeniowy, podać znieczulenie bądź leki. Zdarza się, że po wykonaniu punkcji pojawiają się niepokojące skutki uboczne, takie jak ból i zawroty głowy, mdłości lub wymioty. Z zespołem popunkcyjnym można sobie jednak skutecznie poradzić.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Zespół popunkcyjny to skutki uboczne podania znieczulenia podczas operacji lub porodu, czy też pobrania płynu mózgowo-rdzeniowego w celach diagnostycznych. Objawy zespołu popunkcyjnego pojawiają się zazwyczaj kilka dni po wykonaniu punkcji i zwykle mijają samoistnie po kolejnych kilku dniach. Pacjentom zaleca się leżenie w łóżku, zwiększenie ilości przyjmowanych płynów, a także leki przeciwbólowe. Czasem konieczne jest podjęcie bardziej radykalnych kroków, jak podanie do przestrzeni zewnątrzoponowej preparatu z krwi pacjenta.

kobieta mająca problem z zatokami

Kiedy pojawia się zespół popunkcyjny?

Punkcja lędźwiowa najczęściej wykonywana jest w celu przeprowadzenia diagnostyki chorób ośrodkowego układu nerwowego. Wskazaniem do wykonania punkcji jest także podanie znieczulenia przewodowego, które obejmuje obszar miednicy i kończyn dolnych. Takie znieczulenie stosowane jest podczas zabiegów ortopedycznych, urologicznych, ginekologicznych, a także w trakcie porodu i cesarskiego cięcia. Często jest to alternatywa dla osób, u których podanie znieczulenia ogólnego wiąże się ze zbyt dużym ryzykiem. Punkcja to inaczej wkłucie wykonywane w linii pośrodkowej w dolnej części pleców. Prawidłowo wykonane nakłucie nie niesie ze sobą ryzyka uszkodzenia rdzenia kręgowego i w większości przypadków pojawiają się jedynie typowe objawy uboczne. Najczęstszym powikłaniem punkcji lędźwiowej jest zespół popunkcyjny.

Typowymi objawami zespołu popunkcyjnego są bóle głowy występujące z zawrotami, czasem mdłościami czy wymiotami. Może pojawić się także szum w uszach, zaburzenia widzenia, bóle kończyn, a nawet trudność ze wstaniem z łóżka. Zazwyczaj skutki uboczne mijają samoistnie po kilku dniach. Przy poważniejszych objawach konieczna może się okazać interwencja lekarska.

Badania nie potwierdziły, że pozostawienie pacjenta po punkcji w pozycji leżącej przez 24 godziny zapobiega powstawaniu zespołu popunkcyjnego, choć z praktycznego punktu widzenia nie unoszenie głowy kilka godzin po punkcji.

Zespół popunkcyjny po cesarce

Poród odbywający się przez cesarskie cięcie wymaga znieczulenia. Najczęściej stosuje się znieczulenie podpajęczynówkowe, czyli wykonuje tzw. punkcję lędźwiową. Znieczulenie podaje się bezpośrednio do rdzenia kręgowego, a konkretnie do płynu mózgowo-rdzeniowego. Po podaniu znieczulenia pacjentka pozostaje świadoma. Najczęstszym powikłaniem jest zespół popunkcyjny po cesarce. Objawy zespołu popunkcyjnego to przede wszystkim tępy, silny, obustronny ból głowy pojawiający się w okolicy czoła lub potylicy. Bólowi może towarzyszyć światłowstręt, szum w uszach, zaburzenia widzenia, mdłości czy sztywność karku. Znieczulenie podpajęczynówkowe nie zawsze może zostać podane – nie zaleca się go kobietom z wrodzonymi wadami serca, chorobą niedokrwienną, zaburzeniami krążenia, chorobami neurologicznymi, a także nadciśnieniem tętniczym.

Zobacz także

Leczenie zespołu popunkcyjnego

Skutki uboczne po wykonaniu punkcji mogą pojawić się nawet po kilku dniach od zabiegu. W przypadku pojawienia się objawów zespołu popunkcyjnego, np. bólu głowy, zaleca się podanie leków przeciwbólowych bądź kroplówki. Pacjent powinien jak najwięcej odpoczywać, a także przyjmować większe ilości płynów. Czasem objawy są tak dokuczliwe, że konieczna jest interwencja lekarska. Możliwym sposobem na leczenie zespołu popunkcyjnego jest zastosowanie „łaty” z krwi pacjenta, czyli tzw. blood patch. Od pacjenta pobiera się 10–20 ml krwi i wstrzykuje ją w miejsce wykonanej punkcji. Po takim zabiegu należy leżeć przez 1–2 godziny, aby krew skrzepła. Takie działanie najczęściej pomaga na zespół popunkcyjny już po jednorazowym podaniu krwi. W razie konieczności można procedurę powtórzyć. Czasem nawet raz w miesiącu, aż do czasu ustąpienia dolegliwości.

Co jeszcze pomaga na zespół popunkcyjny? Zazwyczaj objawy mijają samoistnie dzięki nawadnianiu organizmu (w celu wyrównania utraconej objętości płynu mózgowo-rdzeniowego). Często podawane są leki przeciwbólowe, takie jak paracetamol czy opioidy, a także niesteroidowe leki przeciwzapalne. Można włączyć leki przeciwwymiotne, uspokajające lub zwężające naczynia mózgowe, jak np. kofeina.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Dr Katarzyna Pogoda

„Wielką radość sprawia mi obserwowanie, jak kobiety po leczeniu świetnie się realizują, zmieniają podejście do życia, nabierają sił i energii do działania” – mówi dr Katarzyna Pogoda, onkolog kliniczny

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

Zainteresują cię również:

Ból głowy w podróży. Jak sobie z nim poradzić?

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

Kolory migreny. Jakie światło zmniejsza ból głowy?

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

istockphoto

Często miewasz migreny? Sprawdź, co może prowokować bóle

elektrolity

Dopadają cię zawroty głowy albo skurcze mięśni? To sygnały, że możesz mieć problem z elektrolitami

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

gettyimages.com

„Znam wielu pacjentów, którzy trwale pozbyli się bólów migrenowych dzięki zabiegom akupunktury” – mówi Joanna Brejecka-Pamungkas, dyplomowana naturopatka

10 nietypowych sygnałów problemu z jelitami

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

Kobieta siedzi w fotelu i trzyma się za głowę. Boli ją głowa. Ma kręcone włosy

Ratunku, głowa mi pęka! O nieoczywistych przyczynach bólu głowy mówi specjalistka fizjoterapii Katarzyna Kowalik

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka