Przejdź do treści

Zespół popunkcyjny – objawy i leczenie skutków ubocznych punkcji lędźwiowej

kobieta z bólem pleców
Fot. motortion / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Opryszczka w ciąży - czy jest się czego bać?
Opryszczka w ciąży. Czy jest groźna? Jak wygląda leczenie? Wyjaśnia ginekolog
Życie po wycięciu tarczycy. Co się zmienia, o czym pamiętać, czy można zajść w ciążę?
Oko kobiety / unsplash.com
W Polsce na cukrzycę cierpi ok. 2,7 mln osób. 25 proc. z nich nawet nie wie, że choruje. Czy cukrzycę można zobaczyć?
Sonia Kuczeńska / fot. Paweł Grabowski
Sonia Kuczeńska: jestem dumna z bycia ring girl, ponieważ każdego dnia muszę walczyć ze stereotypami dotyczącymi tej pracy
Anna Lewandowska o ćwiczeniach w II trymestrze ciąży: mam jeden, ale za to mocny argument na to, dlaczego nie warto rezygnować z aktywności fizycznej w ciąży

Punkcja lędźwiowa wykonywana jest w celu dotarcia do kanału kręgowego, a także przestrzeni podpajęczynówkowej, by tą drogą pobrać płynu mózgowo-rdzeniowy, podać znieczulenie bądź leki. Zdarza się, że po wykonaniu punkcji pojawiają się niepokojące skutki uboczne, takie jak ból i zawroty głowy, mdłości lub wymioty. Z zespołem popunkcyjnym można sobie jednak skutecznie poradzić.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Zespół popunkcyjny to skutki uboczne podania znieczulenia podczas operacji lub porodu, czy też pobrania płynu mózgowo-rdzeniowego w celach diagnostycznych. Objawy zespołu popunkcyjnego pojawiają się zazwyczaj kilka dni po wykonaniu punkcji i zwykle mijają samoistnie po kolejnych kilku dniach. Pacjentom zaleca się leżenie w łóżku, zwiększenie ilości przyjmowanych płynów, a także leki przeciwbólowe. Czasem konieczne jest podjęcie bardziej radykalnych kroków, jak podanie do przestrzeni zewnątrzoponowej preparatu z krwi pacjenta.

kobieta mająca problem z zatokami

Kiedy pojawia się zespół popunkcyjny?

Punkcja lędźwiowa najczęściej wykonywana jest w celu przeprowadzenia diagnostyki chorób ośrodkowego układu nerwowego. Wskazaniem do wykonania punkcji jest także podanie znieczulenia przewodowego, które obejmuje obszar miednicy i kończyn dolnych. Takie znieczulenie stosowane jest podczas zabiegów ortopedycznych, urologicznych, ginekologicznych, a także w trakcie porodu i cesarskiego cięcia. Często jest to alternatywa dla osób, u których podanie znieczulenia ogólnego wiąże się ze zbyt dużym ryzykiem. Punkcja to inaczej wkłucie wykonywane w linii pośrodkowej w dolnej części pleców. Prawidłowo wykonane nakłucie nie niesie ze sobą ryzyka uszkodzenia rdzenia kręgowego i w większości przypadków pojawiają się jedynie typowe objawy uboczne. Najczęstszym powikłaniem punkcji lędźwiowej jest zespół popunkcyjny.

Typowymi objawami zespołu popunkcyjnego są bóle głowy występujące z zawrotami, czasem mdłościami czy wymiotami. Może pojawić się także szum w uszach, zaburzenia widzenia, bóle kończyn, a nawet trudność ze wstaniem z łóżka. Zazwyczaj skutki uboczne mijają samoistnie po kilku dniach. Przy poważniejszych objawach konieczna może się okazać interwencja lekarska.

Badania nie potwierdziły, że pozostawienie pacjenta po punkcji w pozycji leżącej przez 24 godziny zapobiega powstawaniu zespołu popunkcyjnego, choć z praktycznego punktu widzenia nie unoszenie głowy kilka godzin po punkcji.

Zespół popunkcyjny po cesarce

Poród odbywający się przez cesarskie cięcie wymaga znieczulenia. Najczęściej stosuje się znieczulenie podpajęczynówkowe, czyli wykonuje tzw. punkcję lędźwiową. Znieczulenie podaje się bezpośrednio do rdzenia kręgowego, a konkretnie do płynu mózgowo-rdzeniowego. Po podaniu znieczulenia pacjentka pozostaje świadoma. Najczęstszym powikłaniem jest zespół popunkcyjny po cesarce. Objawy zespołu popunkcyjnego to przede wszystkim tępy, silny, obustronny ból głowy pojawiający się w okolicy czoła lub potylicy. Bólowi może towarzyszyć światłowstręt, szum w uszach, zaburzenia widzenia, mdłości czy sztywność karku. Znieczulenie podpajęczynówkowe nie zawsze może zostać podane – nie zaleca się go kobietom z wrodzonymi wadami serca, chorobą niedokrwienną, zaburzeniami krążenia, chorobami neurologicznymi, a także nadciśnieniem tętniczym.

Zobacz także

Leczenie zespołu popunkcyjnego

Skutki uboczne po wykonaniu punkcji mogą pojawić się nawet po kilku dniach od zabiegu. W przypadku pojawienia się objawów zespołu popunkcyjnego, np. bólu głowy, zaleca się podanie leków przeciwbólowych bądź kroplówki. Pacjent powinien jak najwięcej odpoczywać, a także przyjmować większe ilości płynów. Czasem objawy są tak dokuczliwe, że konieczna jest interwencja lekarska. Możliwym sposobem na leczenie zespołu popunkcyjnego jest zastosowanie „łaty” z krwi pacjenta, czyli tzw. blood patch. Od pacjenta pobiera się 10–20 ml krwi i wstrzykuje ją w miejsce wykonanej punkcji. Po takim zabiegu należy leżeć przez 1–2 godziny, aby krew skrzepła. Takie działanie najczęściej pomaga na zespół popunkcyjny już po jednorazowym podaniu krwi. W razie konieczności można procedurę powtórzyć. Czasem nawet raz w miesiącu, aż do czasu ustąpienia dolegliwości.

Co jeszcze pomaga na zespół popunkcyjny? Zazwyczaj objawy mijają samoistnie dzięki nawadnianiu organizmu (w celu wyrównania utraconej objętości płynu mózgowo-rdzeniowego). Często podawane są leki przeciwbólowe, takie jak paracetamol czy opioidy, a także niesteroidowe leki przeciwzapalne. Można włączyć leki przeciwwymiotne, uspokajające lub zwężające naczynia mózgowe, jak np. kofeina.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Migrena u kobiet / istockphoto.com

„Migrena jest chorobą powszechną, to żadna fanaberia hrabianek. Cierpi na nią 3 mln Polek” – mówi dr Marcin Straburzyński

zestresowana kobieta

Stres oksydacyjny – z czego wynika i jak sobie z nim poradzić?

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

Kobieta patrzy w bok, wyciąga rękę, w której trzyma kwiatek

Zapachy, od których boli głowa

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

damskie dłonie i kolana

Tężyczka – tajemnicza choroba

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

Popularne tabletki na ból i gorączkę wycofane z obrotu. Sprawdź, czy je masz!

okład na plecy

Okłady – co chłodzić, a co ogrzewać?

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Kiedy do okulisty, gdy bolą oczy

Bolą cię oczy? Sprawdź, w jakich przypadkach powinnaś udać się do okulisty

Boli cię głowa? To może być niedobór witamin

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

Migrena u kobiety / istockphoto.com

Jak złagodzić objawy migreny? Farmaceutka Zofia Winczewska ma kilka propozycji

istockphoto.com

Znasz to uczucie ucisku w głowie albo pulsującego bólu? Michalina Marczak zdradza, jak się go pozbywa

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.