Przejdź do treści

Punkcja zatok – na czym polega i kiedy się ją wykonuje? Jakie są wskazania do przeprowadzenia tego zabiegu?

kobieta mająca problem z zatokami
Fot. RFBSIP / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
klimatyzacja
Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy
usg
6 badań, dzięki którym diagnozujemy nowotwory
lapee.dk
Na festiwalach zazdrościsz facetom pisuarów? Lapee, czyli różowa przenośna przestrzeń dla kobiet, to zmieni!
Co każdy grzybiarz wiedzieć powinien
Co każdy grzybiarz wiedzieć powinien?
Jade Beall, fotografka: niezależnie od kształtu, koloru i wieku, każde ciało zasługuje na to, by być postrzegane jako piękne

Punkcja zatok jest zabiegiem laryngologicznym, obecnie wykonywanym rzadko. Zalecana jest wyłącznie wtedy, gdy właściwe leczenie farmakologiczne nie przynosi efektów. Punkcja może mieć charakter diagnostyczny i terapeutyczny. Jest to zabieg raczej bezpieczny i nie niesie za sobą ryzyka wielu powikłań.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Zuzanna Pujanek
dr n. med.

Punkcja zatok jest zabiegiem wykonywanym przez laryngologa. Kiedyś stanowiła częsty zabieg terapeutyczny, zwłaszcza w przypadku ostrych stanów zapalnych, czasem także przewlekłych. Dziś lekarze dysponują lekami, które w większości przypadków są w stanie zwalczyć chorobę, w związku z czym punkcje zatok wykonywane są bardzo rzadko. Głównym wskazaniem do wykonania punkcji zatok przynosowych jest brak skuteczności farmakoterapii. Zdarza się, że wykonuje się ją także w celach diagnostycznych. Najczęściej wykonuje się punkcję zatoki szczękowej. Czasami istnieją wskazania do wykonania punkcji zatok czołowych (punkcja Becka), jednakże jest to już procedura operacyjna wiążąca się z koniecznością dostępu do zatoki od strony zewnętrznej. Punkcje zatok uznawane są za zabiegi bezpieczne, ale zdarzają się też powikłania.

Na czym polega punkcja zatok?

O typowym zabiegu mówimy w przypadku punkcji zatok szczękowych. Zatoki szczękowe to największe z zatok występujących u człowieka, które zlokalizowane są w kości szczękowej i rozpoczynają się nad linią zębów. Mają one cztery ściany: twarzową, oczodołową, skrzydłowo-podniebienną i przyśrodkową, a ich objętość szacuje się na około 5 cm3. Właśnie tam bardzo często rozwija się ostre zapalenie zatok. Dolegliwości związane ze stanem zapalnym zatok to głównie bóle szczęki, bóle zębów w trakcie jedzenia, ropna wydzielina z nosa, czasem gorączka. Leczeniem pierwszego rzutu jest leczenie farmakologiczne włączane przez lekarza ogólnego albo przez laryngologa na podstawie obrazu klinicznego. Jeżeli leczenie to jest nieskuteczne, może być wskazane wykonanie punkcji zatok. Dwa najczęstsze pytania, jakie pojawiają się na temat tego zabiegu, to: czy punkcja zatok boli i ile trwa zabieg? Punkcja zatok nie jest związana ze znacznymi dolegliwościami bólowymi.

Jak wygląda zabieg? Wykonuje się go w poradni laryngologicznej lub w gabinecie zabiegowym w szpitalu. Pacjent przyjmuje pozycję siedzącą na fotelu z głową nieznacznie wygiętą ku tyłowi. Wykonuje się znieczulenie miejscowe błony śluzowej nosa, a następnie igłą nakłuwa się ujście zatoki szczękowej, przechodząc przez jej kostną część do światła zatoki. Wówczas strzykawką można odciągnąć płyn zapalny, który uciska i niszczy śluzówkę zatoki. Tą samą drogą można podać leki bezpośrednio do światła zatoki. Pobrany płyn można przesłać do badania mikrobiologicznego i określić patogeny będące przyczyną stanu zapalnego. Całość zabiegu trwa kilka minut. Sam widok długiej igły oraz uczucie jej przebijania się przez struktury kostne nie jest przyjemny, ale dolegliwości bólowe nie są dotkliwe, bardziej można określić je jako dyskomfort.

Punkcja zatok szczękowych – powikłania po zabiegu

Punkcja zatok uważana jest za zabieg bezpieczny i rzadko występują powikłania. Może pojawić się ból głowy po punkcji – zwykle nie osiąga on dużego nasilenia i ustępuje w ciągu kilku dni. Czasami zdarzają się krwawienia z nosa, co jest związane z naruszeniem ciągłości błony śluzowej nosa. Mogą pojawić się także bóle zębów, jeżeli zostaną podrażnione nerwy, które je zaopatrują.

Zobacz także

Punkcja zatoki czołowej

Zatoka czołowa jest drugą pod kątem wielkości zatoką u człowieka. Jest ona położona w obrębie kości czołowych, tuż nad gałkami ocznymi. Podobnie jak w zatoce szczękowej, mogą w jej obrębie rozwijać się procesy zapalne. Zdarza się, że proces zapalny, który nie reaguje na leczenie farmakologiczne, rozszerza się poza zatokę i obejmuje tkanki siadujące – wówczas konieczna jest chirurgiczna punkcja zatoki czołowej. Jest to już stosunkowo inwazyjny zabieg, który przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym.

Istotą punkcji Becka jest wykonanie nacięcia skóry nad łukiem brwiowym, przechodząc ku nasadzie nosa. Następnie rozpreparowuje się tkanki podskórne celem uwidocznienia przedniej ściany zatoki. Przy użyciu wiertła wykonuje się drobny otwór w ścianie, który otwiera dostęp do światła zatoki. Drogą tą odsysa się zalegającą wydzielinę, można też usunąć zmienione chorobowo fragmenty śluzówki i przesłać je do badania histopatologicznego. Czasami w świetle zatoki pozostawia się sączek, aby zawartość zatoki mogła się drenować lub aby możliwe było podanie leków. Po zabiegu pacjent wymaga hospitalizacji przez okres minimum 2–3 dni.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

Zainteresują cię również:

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Magia naturalnego oddechu. Jak prawidłowo oddychać?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Obawiasz się zapalenia zatok? Oto co możesz zrobić, aby tego uniknąć

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?