Przejdź do treści

Punkcja zatok – na czym polega i kiedy się ją wykonuje? Jakie są wskazania do przeprowadzenia tego zabiegu?

kobieta mająca problem z zatokami
Fot. RFBSIP / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jennifer Garner zachęca do mammografii. Aktorka pokazała relację z własnej wizyty
Pętla wisielcza z żelka
„Cukier to zguba i zło” alarmują eksperci z Czytamy Etykiety. Jak się przed nim ustrzec?
Skandaliczne porównanie na szkoleniu dla lekarzy. USG porównane do „gwałtu w ciemnej uliczce”!
Kurki, fot. Karol Niziołek
Tagliatelle z polędwiczkami i duszonymi kurkami. Idealne na jesienny obiad!
Smalec grzybowy
Przepis na smalec grzybowy. Aromatyczny i prosty do wykonania!

Punkcja zatok jest zabiegiem laryngologicznym, obecnie wykonywanym rzadko. Zalecana jest wyłącznie wtedy, gdy właściwe leczenie farmakologiczne nie przynosi efektów. Punkcja może mieć charakter diagnostyczny i terapeutyczny. Jest to zabieg raczej bezpieczny i nie niesie za sobą ryzyka wielu powikłań.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Zuzanna Pujanek
dr n. med.

Punkcja zatok jest zabiegiem wykonywanym przez laryngologa. Kiedyś stanowiła częsty zabieg terapeutyczny, zwłaszcza w przypadku ostrych stanów zapalnych, czasem także przewlekłych. Dziś lekarze dysponują lekami, które w większości przypadków są w stanie zwalczyć chorobę, w związku z czym punkcje zatok wykonywane są bardzo rzadko. Głównym wskazaniem do wykonania punkcji zatok przynosowych jest brak skuteczności farmakoterapii. Zdarza się, że wykonuje się ją także w celach diagnostycznych. Najczęściej wykonuje się punkcję zatoki szczękowej. Czasami istnieją wskazania do wykonania punkcji zatok czołowych (punkcja Becka), jednakże jest to już procedura operacyjna wiążąca się z koniecznością dostępu do zatoki od strony zewnętrznej. Punkcje zatok uznawane są za zabiegi bezpieczne, ale zdarzają się też powikłania.

Na czym polega punkcja zatok?

O typowym zabiegu mówimy w przypadku punkcji zatok szczękowych. Zatoki szczękowe to największe z zatok występujących u człowieka, które zlokalizowane są w kości szczękowej i rozpoczynają się nad linią zębów. Mają one cztery ściany: twarzową, oczodołową, skrzydłowo-podniebienną i przyśrodkową, a ich objętość szacuje się na około 5 cm3. Właśnie tam bardzo często rozwija się ostre zapalenie zatok. Dolegliwości związane ze stanem zapalnym zatok to głównie bóle szczęki, bóle zębów w trakcie jedzenia, ropna wydzielina z nosa, czasem gorączka. Leczeniem pierwszego rzutu jest leczenie farmakologiczne włączane przez lekarza ogólnego albo przez laryngologa na podstawie obrazu klinicznego. Jeżeli leczenie to jest nieskuteczne, może być wskazane wykonanie punkcji zatok. Dwa najczęstsze pytania, jakie pojawiają się na temat tego zabiegu, to: czy punkcja zatok boli i ile trwa zabieg? Punkcja zatok nie jest związana ze znacznymi dolegliwościami bólowymi.

Jak wygląda zabieg? Wykonuje się go w poradni laryngologicznej lub w gabinecie zabiegowym w szpitalu. Pacjent przyjmuje pozycję siedzącą na fotelu z głową nieznacznie wygiętą ku tyłowi. Wykonuje się znieczulenie miejscowe błony śluzowej nosa, a następnie igłą nakłuwa się ujście zatoki szczękowej, przechodząc przez jej kostną część do światła zatoki. Wówczas strzykawką można odciągnąć płyn zapalny, który uciska i niszczy śluzówkę zatoki. Tą samą drogą można podać leki bezpośrednio do światła zatoki. Pobrany płyn można przesłać do badania mikrobiologicznego i określić patogeny będące przyczyną stanu zapalnego. Całość zabiegu trwa kilka minut. Sam widok długiej igły oraz uczucie jej przebijania się przez struktury kostne nie jest przyjemny, ale dolegliwości bólowe nie są dotkliwe, bardziej można określić je jako dyskomfort.

Punkcja zatok szczękowych – powikłania po zabiegu

Punkcja zatok uważana jest za zabieg bezpieczny i rzadko występują powikłania. Może pojawić się ból głowy po punkcji – zwykle nie osiąga on dużego nasilenia i ustępuje w ciągu kilku dni. Czasami zdarzają się krwawienia z nosa, co jest związane z naruszeniem ciągłości błony śluzowej nosa. Mogą pojawić się także bóle zębów, jeżeli zostaną podrażnione nerwy, które je zaopatrują.

Zobacz także

Punkcja zatoki czołowej

Zatoka czołowa jest drugą pod kątem wielkości zatoką u człowieka. Jest ona położona w obrębie kości czołowych, tuż nad gałkami ocznymi. Podobnie jak w zatoce szczękowej, mogą w jej obrębie rozwijać się procesy zapalne. Zdarza się, że proces zapalny, który nie reaguje na leczenie farmakologiczne, rozszerza się poza zatokę i obejmuje tkanki siadujące – wówczas konieczna jest chirurgiczna punkcja zatoki czołowej. Jest to już stosunkowo inwazyjny zabieg, który przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym.

Istotą punkcji Becka jest wykonanie nacięcia skóry nad łukiem brwiowym, przechodząc ku nasadzie nosa. Następnie rozpreparowuje się tkanki podskórne celem uwidocznienia przedniej ściany zatoki. Przy użyciu wiertła wykonuje się drobny otwór w ścianie, który otwiera dostęp do światła zatoki. Drogą tą odsysa się zalegającą wydzielinę, można też usunąć zmienione chorobowo fragmenty śluzówki i przesłać je do badania histopatologicznego. Czasami w świetle zatoki pozostawia się sączek, aby zawartość zatoki mogła się drenować lub aby możliwe było podanie leków. Po zabiegu pacjent wymaga hospitalizacji przez okres minimum 2–3 dni.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

To katar czy zapalenie zatok? Jak odróżnić?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

Twarz kobiety / istockphoto.com

Jelita i zatoki – co mają wspólnego?

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

Zatoki - rodzaje i objawy zapalenia

Zatoki – rodzaje i objawy zapalenia zatok

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

Naucz się prawidłowo oddychać! Dlaczego warto? Tłumaczy fizjoterapeutka Gosia Włodarczyk

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Magia naturalnego oddechu. Jak prawidłowo oddychać?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

https://www.istockphoto.com

To, co wydalamy, wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o… kupie

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

dłonie

Drętwienie palców u rąk – skąd się bierze i co oznacza?

ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Chora trzustka – gdzie boli? Przyczyny i objawy chorób trzustki

grupy inwalidzkie - człowiek na wózku inwalidzkim

Grupy inwalidzkie – rodzaje i przywileje. Dlaczego już nie nadaje się grup inwalidzkich?

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka