Przejdź do treści

Ziołolecznictwo. Renesans naturalnych sposobów na wsparcie organizmu. Korzyści i środki ostrożności

Ziołolecznictwo – naturalny sposób na wsparcie organizmu Annie Spratt/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Arnika, nagietek, rdest ptasi, lebiodka czy rumianek – medycyna od wieków wykorzystuje leczniczą moc ziół. Im więcej jednak wiemy o właściwościach ziół, tym uważniej powinniśmy je wykorzystywać. Wiele z nich wchodzi w niebezpieczne interakcje z innymi lekami i ma groźne skutki uboczne. Jak bezpiecznie stosować preparaty ziołowe?

 

Ziołolecznictwo – historia naturalnych metod wspierania organizmu

Zioła były stosowane od czasów starożytnych w celu łagodzenia przebiegu wielu schorzeń i zachowania dobrej kondycji organizmu. O praktykach ziołoleczniczych Egipcjan możemy dowiedzieć się m.in. dzięki zapisom na papirusie Ebersa, pochodzącym z 1550 r. p.n.e. Znajduje się na nim około 900 przepisów leczniczych, bazujących na składnikach roślinnych.

Medycynie chińskiej zawdzięczamy najstarszy zielnik, sporządzony przez Szen-Nunga w XXVIII w. p.n.e. Znajdują się w nim nie tylko opisy roślin z wielu zakątków świata, ale także sposoby ich przetwarzania i zastosowania.

Mówiąc o historii ziołolecznictwa, nie sposób nie wspomnieć o Hipokratesie z Kos, twórcy etyki lekarskiej. W swojej praktyce stosował wyłącznie nieprzetworzone rośliny w celach leczniczych. Wierzył, że taka forma jest najbardziej dostosowana do potrzeb ludzkiego organizmu. W dziele „Corpus Hippocraticum” opisał aż 300 różnych medykamentów naturalnego pochodzenia. Natomiast „O rzeczach leczniczych” Dioskuridesa zawiera opisy ziół, które po dziś dzień stosowane są w łagodzeniu przebiegu wielu schorzeń. 

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Naturell Omega-3 500 mg, 240 kaps.
30,00 zł
Zdrowie umysłu, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z głębokim skupieniem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Estabiom Junior, Suplement diety, 20 kapsułek
28,39 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Mama, Beauty
Wimin Zestaw z myślą o dziecku, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Naturell Immuno Hot, 10 saszetek
16,48 zł

Odrodzenie popularności zielarni i ziołolecznictwa

Popularność stosowania ziół w zapobieganiu wielu schorzeniom i leczeniu chorób trwała do lat 30. XX w., kiedy wynaleziono pierwszy chemioterapeutyk. Po krótkiej przerwie – współcześnie substancje aktywne zawarte w roślinach znowu zaczynają stawać się centrum zainteresowań lekarzy. Świadczy o tym fakt, że blisko połowa wszystkich leków oferowanych na rynku zawiera w sobie składniki roślinne. W przeciwieństwie jednak do czasów starożytnych obecnie wiadomo, że to nie zioło samo w sobie leczy, lecz niektóre związki chemiczne w nim zawarte. Przykładem tego są garbniki (in. taniny), które działają ściągająco, przeciwzapalnie oraz immunosupresyjnie. Znaleźć je można m.in. w dziurawcu, roślinach strączkowych i truskawkach.

Herbata oraz jagody mogą uchronić przed chorobami serca.

Skutki uboczne i niebezpieczne interakcje – ciemna strona ziołolecznictwa

Wbrew temu, co mogłoby się wydawać, zioła nie są w pełni bezpieczną i łagodniejszą alternatywą leków syntetycznych. Wiele roślin zawiera związki aktywne, które mają silne działanie farmakologiczne. Oznacza to, że mogą mieć działanie analogiczne jak leki, które nie zawierają składników naturalnego pochodzenia.

Nie należy przyjmować ziół w sposób całkowicie pozbawiony kontroli. Zanim sięgniesz po preparaty na bazie wyciągów roślinnych – skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą temat dopuszczalnych dawek i właściwego sposobu stosowania wybranych preparatów.

napar

Zioła przyjmowane w zbyt dużych ilościach mogą wywołać:

W skrajnych przypadkach konsekwencją może być zaburzenie płodności, niewydolność narządowa, a nawet śmierć.

Wiele substancji aktywnych zawartych w ziołach wchodzi w reakcję ze związkami chemicznymi przyjmowanych leków. Dlatego zanim sięgniesz po suplementy zawierające wyciągi roślinne albo ziołowe herbaty – skonsultuj z lekarzem, czy konsekwencją takiego połączenia nie będzie osłabienie bądź wzmocnienie działania przyjmowanych medykamentów.

Jednym z ziół, które wywołuje szereg interakcji z przyjmowanymi lekami jest popularny dziurawiec. Wpływa na działanie: leków przeciwzakrzepowych, przeciwwirusowych, antykoncepcyjnych, immunosupresyjnych, niesteroidowych leków przeciwzapalnych oraz statyn (obniżających cholesterol).

Dziurawiec zwyczajny - właściwości, zastosowanie, przeciwwskazania

Zioła i ich właściwości

We współczesnym ziołolecznictwie zioła wykorzystywane są nie tylko w formie naparów, nalewek czy wywarów. Mogą być stosowane także w postaci ekstraktów połączonych z olejem, suplementów czy leków. Możliwych form zastosowania roślin jest bardzo wiele. Kilka ziół jest szczególnie popularnych ze względu na dostępność i bezpieczeństwo stosowania.

Nagietek lekarski

Nagietek lekarski zawiera karotenoidy i trójterpeny, które stosowane zewnętrznie wykazują właściwości przeciwzapalne, przeciwgrzybicze i przeciwbakteryjne. Nagietek przyspiesza regenerowanie się uszkodzeń błon śluzowych w jamie ustnej, gardle, nosie, a także pochwie i odbycie. Zapobiega też nadmiernemu łuszczeniu się naskórka. Jeśli więc szukasz sposobów jak wyleczyć łuszczycę – skonsultuj z lekarzem, czy nagietek może być pomocny w twoim przypadku. Nagietek lekarski przyjmowany doustnie korzystnie wpływa na kondycję błon śluzowych przełyku, żołądka oraz jelit. Pomaga również wywołać miesiączkę i łagodzi jej przebieg dzięki właściwościom rozkurczowym.

Nagietek lekarski - właściwości i zastosowanie w medycynie

Arnika górska

Arnika górska stosowana jest przede wszystkim w postaci żelu łagodzącego obrzęki i  towarzyszącą im bolesność. Ponadto przenikając do naczyń krwionośnych przez skórę – zapobiega powstawaniu zakrzepów. Arnikę górską można też stosować w postaci nalewek, odwarów i naparów w celu podniesienia ciśnienia krwi i usprawnienia jej przepływu. Wzmaga też wydzielanie soków żołądkowych i żółci oraz działa rozkurczowo zarówno na układ pokarmowy, jak i drogi moczowe.

Rdest ptasi

Rdest ptasi ma działanie moczopędne, co pozwala sprawniej usunąć z dróg moczowych m.in. jony sodu i chloru. Łagodzi również stany zapalne żołądka i jelit oraz hamuje biegunki. Rdest ptasi można również stosować zewnętrznie w stanach zapalnych błon śluzowych.

Lebiodka pospolita

Lebiodka pospolita usprawnia proces trawienia i wchłaniania pokarmu w jelicie cienkim. Warto po nią sięgnąć podczas wzdęć, ponieważ wykazuje właściwości wiatropędne. Pobudza pracę nerek, co skutkuje zwiększoną ilością wydalanego moczu. Lebiodka pospolita dzięki zawartości garbników i związków fenolowych ma również właściwości przeciwbiegunkowe i przeciwbakteryjne. Warto przyjmować ją w formie naparów podczas nieżytu żołądka i górnych dróg oddechowych, zwłaszcza jeśli towarzyszą temu trudności w odkrztuszaniu.

Arnika górska - roślina lecznicza i trująca

Czystek

Czystek ma właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze. Wspiera również organizm w utrzymaniu odporności oraz działa przeciwutleniająco. Tym samym zapobiega rozwojowi stresu oksydacyjnego i chorób z nim związanych. Zalecany jest także w profilaktyce chorób takich jak: nadciśnienie tętnicze, cukrzyca i choroba Alzheimera.

Źródła:

  1. J. Drozd, Wczoraj i dziś ziołolecznictwa,Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego i Narodowego Instytutu Leków w Warszawie 2012, nr 2, s. 245–251.
  2. A. Ożarowski, W. Jaroniewski, Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa 1987.
  3. P. Kubica, H. Ekiert, Gatunki rodzaju Cistus sp. – taksonomia, występowanie, skład chemiczny, aplikacje terapeutyczne i badania biotechnologiczne, „Postępy Fitoterapii” 2016, nr 3, s. 179–188.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dwa kubki z napojem, szklanka miodu, imbir, słoik przypraw, cytryna. Wszystko razem stoi na stole

Dopada cię choroba? Skorzystaj ze sprawdzonych domowych sposobów na przeziębienie

Tomasz Karolak aplikuje sobie jad żaby. Przed "cudownym antybiotykiem" od Indian ostrzegają lekarze

Tomasz Karolak aplikuje sobie jad żaby. Przed „cudownym antybiotykiem” od Indian ostrzegają lekarze

Nawłoć kanadyjska – tępić czy hodować? Właściwości, leczenie, zastosowanie

Uśmiechnięta kobieta z kubkiem herbaty

6 przepisów na rozgrzewającą herbatę. Taki napój wzmocni odporność i poprawi ci nastrój

Jak przechowywać przyprawy, aby zachowały świeżość na dłużej?

Beta alanina – co to, jak działa, jak ją brać i czy warto?

Oczar wirginijski – właściwości i zastosowanie złota Indian. Na co hydrolat z oczaru a na co stosować maść?

Boswellia serrata – na co pomaga kadzidłowiec? Właściwości lecznicze i prozdrowotne

Arcydzięgiel – jakie właściwości ma korzeń tej rośliny?

5 produktów, które pomogą przetrwać upały

Cytryniec chiński – uprawa, właściwości i działanie rośliny pięciu smaków

„Odpowiednio dobrane rośliny mogą stworzyć bardzo skuteczną barierę filtrującą zanieczyszczenia”. Co sadzić w domu i ogrodzie, by oddychać czystym powietrzem, mówi prof. Stanisław Gawroński

Glicyna – budowa, właściwości, źródła w pożywieniu. Czy glicyna pomaga w bezsenności?

Herbata z liści malin – właściwości, jak zrobić i gdzie kupić?

„Nie idziemy do lasu zwiedzać, tylko wziąć w nim udział”. O wielkiej mocy lasoterapii mówi psychiatra i ekoterapeutka Katarzyna Simonienko

8 ziół na redukcję napięcia / pexels

Poczuj się lepiej! 8 ziół, które poprawiają nastrój i redukują napięcie

Las jest miejscem, które koi Natalię

„Kiedy zaczyna się sezon, mam napięty grafik. Rośliny na mnie nie poczekają” — mówi Natalia Załęska-Pyć, Warmiaczka, która zakochała się w chwastach i ziołach

Kozłek lekarski – na bezsenność, stany lękowe i PMS. Właściwości, dawkowanie i uprawa

Oczyszczanie energetyczne – na czym polega, opinie lekarzy

napar

Zioła i napary – korzystaj z nich mądrze

Poncz jabłkowy z ziołami na trawienie

owsianka

5 produktów, których lepiej unikać zimą

Zioła na stres i gorsze samopoczucie

Aleksandra Gnyszka: Dzięki licznym badaniom naukowym wiemy, że w ziołach występują silne związki wzmacniające funkcje układu nerwowego

Olej żywokostowy z gojnikiem – właściwości, zastosowanie

×