Przedawkowanie magnezu – czy jest możliwe? Jak się objawia?

Jaka rolę odgrywa magnez w organizmie? 

Magnez należy do grupy jonów najważniejszych dla funkcjonowania organizmu. U dorosłego człowieka znajduje się około 1000 mmol (22-26 g) tego pierwiastka. Zgromadzony jest przede wszystkim w mięśniach i kościach oraz tkankach układu nerwowego. Zaledwie 1% tych zasobów zasila erytrocyty i osocze, pozwalając laboratoryjnie oznaczyć stężenie magnezu we krwi. 

Dobowe zapotrzebowanie na magnez wynosi około 300-400 mg, przy czym znacząco wzrasta w czasie wysiłku fizycznego i przy silnym stresie, a także w okresie ciąży i karmienia piersią. Jego źródłem jest pokarm, a ponieważ magnez zasila chlorofil, aby zaspokoić zapotrzebowanie organizmu na ten składnik, jedz zielone warzywa liściaste oraz strączkowe, a także orzechy i ziarna zbóż. 

Zachowanie równowagi magnezu w organizmie jest niezbędne, ponieważ pierwiastek ten m.in.: 

• uruchamia ponad 300 reakcji enzymatycznych, 
• stabilizuje strukturę RNA i DNA, 
• reguluje aktywność parathormonu, a ten natomiast odpowiada za stabilność gospodarki fosforanowo-wapniowej, 
• ma znaczenie dla gęstości, wytrzymałości i wzrostu kości, 
• uczestniczy w pracy skurczowej serca.

Czy można przedawkować magnez? 

Jak wspominano, dobowe zapotrzebowanie na magnez wzrasta m.in. w czasie silnego stresu i wzmożonej aktywności fizycznej. Jednak to, czy dostarczysz organizmowi odpowiedniej ilości tego pierwiastka, zależy też od innych składników diety. Jego wchłanianie ogranicza: 

• wapń i fosfor, 
• białko sojowe, 
• fityniany (znajdują się m.in. w ziarnach zbóż oraz warzywach i owocach), 
• kwas szczawiowy (znajduje się m.in. w szpinaku, kawie, kakao). 

Natomiast wchłanianie magnezu zwiększa: 

• laktoza, 
• białko (oprócz białka sojowego), 
• oligosacharydy. 

Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe informacje, czy przedawkowanie magnezu jest możliwe, skoro jego wchłanianie więcej czynników ogranicza, niż poprawia? W istocie przedawkowanie magnezu u zdrowych osób wyłącznie poprzez nadmierne spożycie obfitujących w ten składnik produktów nie jest możliwe. Może jednak do tego doprowadzić stosowanie kroplówek z magnezem i niekontrolowana suplementacja doustna. 

Do przedawkowania magnezu przyczynia się także niewydolność nerek, ponieważ to one odpowiadają za wydalanie magnezu z organizmu. Ponadto do nadmiernej kumulacji pierwiastka w organizmie może dojść u osób zmagających się z: 

• niedoczynnością tarczycy, 
• nowotworami, 
• niektórymi chorobami autoimmunologicznymi.

Jakie są objawy przedawkowania magnezu? 

O nadmiarze magnezu jest mowa, gdy jego stężenie we krwi wynosi powyżej 1,2 mml/l. Wykonując laboratoryjną analizę próbki krwi, możesz jednak spotkać się z różnymi wartościami referencyjnymi, dlatego zawsze odnoś się do informacji podanych na otrzymanym wyniku. Do wizyty u lekarza powinny cię zmobilizować objawy świadczące o nadmiarze tego pierwiastka, czyli: 

• spadek ciśnienia tętniczego krwi, 
• nudności i wymioty, 
• osłabienie, 
• bradykardia (częstotliwość skurczów serca spada do 60/min), 
• hipotonia mięśniowa (obniżenie napięcia mięśniowego), 
• osłabienie odruchów ścięgnistych, 
• zaburzenia świadomości. 

W skrajnych przypadkach może dojść do porażenia układu oddechowego, zatrzymania pracy serca czy śpiączki. Każdy z tych stanów wymaga pilnej hospitalizacji. Niezbędne jest szybkie nawodnienie i wykonanie diurezy fosforanowej. Jeśli natomiast zmagasz się z niewydolnością nerek, konieczne będzie przeprowadzenie dializy. 

Bibliografia:

1. Iskra M., Krasińska B., Tykarski A., Magnez — rola fizjologiczna, znaczenie kliniczne niedoboru w nadciśnieniu tętniczym i jego powikłaniach oraz możliwości uzupełniania w organizmie człowieka, Nadciśnienie Tętnicze 2013, t. 17, nr 6, s. 447-459. 
2. Karmańska A., Stańczak A., Karwowski B., Magnez aktualny stan wiedzy, Bromatologia i Chemia Toksykologiczna 2015, t. XLVIII, nr 4, s. 677-689. 
3. Kruk-Słoma M., Pożądane trio, czyli trzy najważniejsze pierwiastki w organizmie ludzkim [w:] Aptekarz Polski 2012, nr 65 (43e), s. 15-20.