Przejdź do treści

Cytologia. Co powinnaś wiedzieć o tym badaniu?

Cytologia. Zdj: iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta z tuatuażami i kolczykami
Przekłuwanie uszu pistoletem. Nie rób sobie tego ani swojemu dziecku! Piercerka tłumaczy, dlaczego to jest zły pomysł
Ania Starmach / Purella
Ania Starmach o superfoods: Kraj pochodzenia jest gwarancją jakości. Jeśli produkty nie posiadają informacji o pochodzeniu surowca to znaczy, że są z Chin, a takich powinniśmy się wystrzegać
Owsianka w insulinooporności / istock
7 produktów, które warto spożywać w insulinooporności
Probiotyki – czy mogą wpływać na naszą psychikę? Wyjaśnia psychiatra Joanna Adamiak
Olej z czarnuszki i ziarno z czarnuszki na łyżeczce
Olej z czarnuszki pomoże przy problemach z zatokami i alergią? Wyjaśnia farmaceuta znany jako Pan Tabletka

Każdego dnia na raka szyjki macicy umiera w Polsce pięć kobiet. Dzieje się tak nie dlatego, że nie mamy dostępu do badań. Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje programy profilaktyczne, przychodnie zapraszają na badania, a koszt pobrania materiału w gabinecie prywatnym nie przekracza 50 zł. Polki jednak badać się nie chcą.  Jeszcze bardziej niepokojący jest fakt, że nasza wiedza o badaniu cytologicznym ciągle jest niedostateczna.

Tymczasem cytologia jest podstawowym badaniem profilaktycznym, które z dużą dokładnością pomaga w wykryciu wielu śmiertelnych chorób trapiących kobiety. Oto podstawowe wiadomości o cytologii zebrane w podręczny alfabet:

A jak AGUS/ASCUS – wynik cytologii według klasyfikacji Bethesda 2001 wskazujący na obecność w próbce komórek świadczących o stanie zapalnym, ale nie mających cech nowotworowych.

B jak ból – wiele kobiet ocenia badanie cytologiczne jako bezbolesne. Przez chwilę można jednak czuć niewielki dyskomfort spowodowany przez obroty szczoteczki zbierającej materiał do badań.

C jak cytologia – badanie to pozwala na wykrycie ok. 90 proc. przypadków raka szyjki macicy, 50 proc. przypadków raka trzonu macicy i 10 proc. przypadków raka jajnika. Dzięki cytologii można także wykryć infekcję wirusem brodawczaka ludzkiego – HPV. Jak się ocenia, ponad 90 proc. raków szyjki macicy wywołuje właśnie wirus HPV.

D jak dzień cyklu – jeszcze kilka lat temu sugerowano kobietom, by badanie cytologiczne wykonywać co najmniej 5 dni po i 5 dni przed miesiączką. W praktyce jednak można je zrobić każdego dnia cyklu kiedy nie ma miesiączki.

E jak ektopia – to inaczej nadżerka, zapalna zmiana w drogach rodnych, która może być przyczyną plamienia podczas pobierania materiału do badania cytologicznego.  Nadżerka przy pozytywnym wyniku badania cytologicznego nie jest niczym groźnym, lekarz zdecyduje o sposobie jej wyleczenia.

F jak fałszywy wynik – zdarza się, że próbka do badania została źle pobrana  i wynik jest prawidłowy, chociaż w szyjce macicy występują zmiany chorobowe. Nie są to jednak częste przypadki. Badanie trzeba przeprowadzać u zaufanego specjalisty.

Skończyłaś 30 lat? Sprawdź, jakie badania powinnaś robić

G jak George Papanicolaou – ten amerykański lekarz pochodzący z Grecji wynalazł i upowszechnił badania cytologiczne. Przez wiele lat powszechnie stosowano także składającą się z pięciu grup klasyfikację wyniku jego autorstwa.

H jak HSIL – nieprawidłowy wynik badania cytologicznego. W rozmazie są komórki, z których mogą powstać nowotwory.

I jak instrukcja – badanie cytologiczne nie wymaga specjalnego przygotowania. Nie wolno płukać pochwy wewnątrz. Na dwie doby przed badaniem nie powinno się współżyć ani stosować leków dopochwowych.

J jak  jajnik – rak jajnika nazywany jest cichym zabójcą kobiet. Przez wiele lat przebiega nie dając żadnych niepokojących objawów. Tylko badania lekarskie pomogą w jego wykryciu.     

K jak klasyfikacja Bethesda – informuje, czy próbka zawiera odpowiedni materiał do oceny i czy obraz cytologiczny jest prawidłowy, czy nie. A następnie – jeśli wynik badania nie jest prawidłowy – zawiera dokładny opis wykrytych zmian. Wynik każdej cytologii powinien obejrzeć ginekolog.

L jak LSIL – wynik nieprawidłowy badania cytologicznego oznaczający, że w próbce są pojedyncze komórki, z których mogą powstać nowotwory. Zwykle świadczy to o ostrym stanie zapalnym.

Ł jak łagodny stan zapalny – cytologia prawidłowa z łagodnym stanem zapalnym to częsty opis wyniku badania rozmazu. Przeważnie nie wymaga specjalnego leczenia,  ale opinię powinien wydać lekarz.

M jak przyszła mama – ciąża nie jest przeszkodą w pobieraniu materiału do badania cytologicznego. Wręcz przeciwnie – cytologia jest jednym z podstawowych badań wykonywanych u ciężarnych.

N jak nawyk – badanie cytologiczne powinno się wykonywać przynajmniej raz na trzy lata.  Coraz więcej lekarzy sugeruje jednak pacjentkom, by badanie przeprowadzać raz w roku.

O jak odczynowe zmiany –  taki opis w wyniku zwykle sugeruje stan zapalny narządów rodnych.

P jak plamienie – niewielka ilość krwi po pobraniu materiału do badania cytologicznego jest stanem normalnym i występuje u połowy badanych kobiet. Mija najczęściej po dwóch dniach.

R jak rozmaz szyjkowy – to inna nazwa badania cytologicznego. Lekarz pobiera materiał do badania i umieszcza go na specjalnym szkiełku, które następnie zabezpiecza. W takiej postaci pobrana próbka  trafia do laboratorium.

Ginekolog przygotowuje wyniki cytologii

S jak skierowanie – by wykonać cytologię, nie trzeba mieć skierowania.

T jak tampony – lekarze zalecają, by nie stosować tamponów na dwa dni przed datą pobierania materiału do badania.

U jak upławy – nieprawidłowa wydzielina wraz z krwawieniem z dróg rodnych czy krwawieniem podczas współżycia mogą być późnymi objawami raka szyjki macicy. Są bezwzględnym wskazaniem do natychmiastowej wizyty u ginekologa i zrobienia badania cytologicznego.

W jak współżycie seksualne – to dobry moment na pierwsze badanie cytologiczne. Cytologię powinno się wykonywać przez całe życie, nawet w okresie po menopauzie. Lekarze zalecają, by robić to do 69 roku życia.

Z jak zapobieganie – cytologia nie jest sposobem leczenia. To badanie ma pomóc w ocenie stanu narządów rodnych i wskazać rodzaj nieprawidłowości, jakie mogą występować. To narzędzie diagnostyczne niezbędne do wyboru prawidłowego leczenia.

Ż jak życie – każdego dnia na raka szyjki umiera pięć Polek. Regularne badania pomagają ograniczać tą straszną statystykę.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Badania genetyczne – jak wyglądają, kiedy robić, dlaczego warto

Masz ponad 20 lat? Oto badania profilaktyczne, które powinnaś zacząć robić

Badania genetyczne? Rób je świadomie! „Część prywatnych laboratoriów genetycznych nie ma certyfikacji i nie wiadomo, z jaką dokładnością zostały wykonane badania” – mówi specjalistka genetyki

Kobieta w ciąży / senivpetro/Freepik

Czy w ciąży można wykonywać cytologię i USG piersi? Położna Kasia wyjaśnia

Poronienie. Badania po poronieniu

Badania, które powinnaś wykonać po poronieniu

kobieta u ginekologa

Jak się przygotować do cytologii?

Słuchawki lekarskie, cyfry ułożone w 2020 i małe serce

Badania kontrolne dla kobiet – które warto robić co roku? Dietetyczka „Keep Fit In Style” przygotowała małą ściągę. Niech znajdzie się na twojej liście noworocznych postanowień!

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Kawa - obniża ryzyko zachorowania na cukrzycę, depresję, dodaje energii.

Kawa – czy gorąca jest lepsza od tej „parzonej” na zimno?

5 sygnałów, których nie wolno lekceważyć

Chora tarczyca – jak rozpoznać pierwsze sygnały? Przyjrzyj się swoim włosom! Ostrzega trycholożka Magdalena Kania

usg

6 badań, dzięki którym diagnozujemy nowotwory

mama cholesterol

Twoja mama ma za wysoki cholesterol? Wraz z kardiologiem podpowiadamy, jak możesz jej pomóc

kobieta w poczekalni u lekarza

Kiedy ostatni raz robiłaś cytologię? Sprawdź, jak przygotować się do badania

kobieta je na ulicy w pośpiechu

Czy wiesz, jakie badania powinnaś wykonać na czczo? Skorzystaj ze ściągi!

Umów się bez stresu na badanie. ABC pierwszej wizyty u ginekologa

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Kobieta stoi w kuchni z kwiatkiem w ręku. Ma okulary, uśmiecha się. Za nią widać gitarę

7 rzeczy, które musisz zrobić po 30-tce

„Lesbijka u ginekologa jest jak jednorożec, który się urwał z choinki” – czyli LGBT u lekarza

Płeć dziecka

Wiesz, jak odpowiednio przygotować się do ciąży? Położna Monika Stępińska wyjaśnia krok po kroku

5 rzeczy, które trzeba wiedzieć o IBS

stetoskop, kwiaty, kawa

Jakie badania profilaktyczne należy wykonać i jak prawidłowo interpretować wynik? Opowiada kardiolożka @meganlifestyle

Wskaźniki śmiertelności z powodu nowotworów maleją. „Jesteśmy w stanie wyleczyć ok. 60 proc. przypadków” – mówi onkolog

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

8 sposobów na podniesienie libido

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.