Przejdź do treści

Cytologia – co to za badanie, jak się do niego przygotować?

Cytologia. Zdj: iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kasia Dziurska
Kasia Dziurska o swoich doświadczeniach z Hashimoto: myślałam, że jestem niezniszczalna [WIDEO]
Poradnik, który przynosi ulgę. „Pokonaj endometriozę. Jak wygrać z chorobą i zacząć żyć na nowo” dr Iris Kerin Orbuch oraz dr Amy Stein już w księgarniach
Szpital w Indiach
„Czarny grzyb” atakuje pacjentów z COVID-19. Liczba zainfekowanych osób rośnie
kobieta po szczepieniu na covid
Skutki uboczne szczepionek na COVID-19 – które występują najczęściej? Porównanie
Babka jajowata – właściwości i zastosowanie byliny

Cytologia jest podstawowym badaniem profilaktycznym, które z dużą dokładnością pomaga w wykryciu wielu śmiertelnych chorób trapiących kobiety. Podstawowe wiadomości o cytologii zebrałyśmy w podręczny alfabet. Z tego artykułu dowiesz się m.in. co oznacza wynik „ASCUS”, dlaczego po cytologii dochodzi do plamienia oraz co dalej, jeśli wynik cytologii to stan zapalny.

Każdego dnia na raka szyjki macicy umiera w Polsce pięć kobiet. Dzieje się tak nie dlatego, że nie mamy dostępu do badań. Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje programy profilaktyczne, przychodnie zapraszają na badania, a koszt pobrania materiału w gabinecie prywatnym nie przekracza 50 zł. Polki jednak badać się nie chcą. Jeszcze bardziej niepokojący jest fakt, że nasza wiedza o badaniu cytologicznym ciągle jest niedostateczna.

Co każda z nas powinna wiedzieć o badaniu cytologicznym?

Cytologia – co to jest?

Cytologia jest podstawowym badaniem profilaktycznym, które z dużą dokładnością pomaga w wykryciu wielu śmiertelnych chorób trapiących kobiety. Z cytologią łączy się wiele innych pojęć, które powinnyśmy znać.

A jak AGUS/ASCUS – wynik cytologii według klasyfikacji Bethesda 2001 wskazujący na obecność w próbce komórek świadczących o stanie zapalnym, ale nie mających cech nowotworowych.

B jak ból – wiele kobiet ocenia badanie cytologiczne jako bezbolesne. Przez chwilę można jednak czuć niewielki dyskomfort spowodowany przez obroty szczoteczki zbierającej materiał do badań.

C jak cytologia – badanie to pozwala na wykrycie ok. 90 proc. przypadków raka szyjki macicy, 50 proc. przypadków raka trzonu macicy i 10 proc. przypadków raka jajnika. Dzięki cytologii można także wykryć infekcję wirusem brodawczaka ludzkiego – HPV. Jak się ocenia, ponad 90 proc. raków szyjki macicy wywołuje właśnie wirus HPV.

D jak dzień cyklu – jeszcze kilka lat temu sugerowano kobietom, by badanie cytologiczne wykonywać co najmniej 5 dni po i 5 dni przed miesiączką. W praktyce jednak można je zrobić każdego dnia cyklu kiedy nie ma miesiączki.

E jak ektopia – to inaczej nadżerka, zapalna zmiana w drogach rodnych, która może być przyczyną plamienia podczas pobierania materiału do badania cytologicznego.  Nadżerka przy pozytywnym wyniku badania cytologicznego nie jest niczym groźnym, lekarz zdecyduje o sposobie jej wyleczenia.

F jak fałszywy wynik – zdarza się, że próbka do badania została źle pobrana i wynik jest prawidłowy, chociaż w szyjce macicy występują zmiany chorobowe. Nie są to jednak częste przypadki. Badanie trzeba przeprowadzać u zaufanego specjalisty.

Skończyłaś 30 lat? Sprawdź, jakie badania powinnaś robić

G jak George Papanicolaou – ten amerykański lekarz pochodzący z Grecji wynalazł i upowszechnił badania cytologiczne. Przez wiele lat powszechnie stosowano także składającą się z pięciu grup klasyfikację wyniku jego autorstwa.

H jak HSIL – nieprawidłowy wynik badania cytologicznego. W rozmazie są komórki, z których mogą powstać nowotwory.

I jak instrukcja – badanie cytologiczne nie wymaga specjalnego przygotowania. Nie wolno płukać pochwy wewnątrz. Na dwie doby przed badaniem nie powinno się współżyć ani stosować leków dopochwowych.

J jak  jajnik – rak jajnika nazywany jest cichym zabójcą kobiet. Przez wiele lat przebiega, nie dając żadnych niepokojących objawów. Tylko badania lekarskie pomogą w jego wykryciu.     

K jak klasyfikacja Bethesda – informuje, czy próbka zawiera odpowiedni materiał do oceny i czy obraz cytologiczny jest prawidłowy, czy nie. A następnie – jeśli wynik badania nie jest prawidłowy – zawiera dokładny opis wykrytych zmian. Wynik każdej cytologii powinien obejrzeć ginekolog.

L jak LSIL – wynik nieprawidłowy badania cytologicznego oznaczający, że w próbce są pojedyncze komórki, z których mogą powstać nowotwory. Zwykle świadczy to o ostrym stanie zapalnym.

Ł jak łagodny stan zapalny – cytologia prawidłowa z łagodnym stanem zapalnym to częsty opis wyniku badania rozmazu. Przeważnie nie wymaga specjalnego leczenia,  ale opinię powinien wydać lekarz.

szczoteczka do cytologii

M jak przyszła mama ciąża nie jest przeszkodą w pobieraniu materiału do badania cytologicznego. Wręcz przeciwnie – cytologia jest jednym z podstawowych badań wykonywanych u ciężarnych.

N jak nawyk – badanie cytologiczne powinno się wykonywać przynajmniej raz na trzy lata.  Coraz więcej lekarzy sugeruje jednak pacjentkom, by badanie przeprowadzać raz w roku.

O jak odczynowe zmiany –  taki opis w wyniku zwykle sugeruje stan zapalny narządów rodnych.

P jak plamienie – niewielka ilość krwi po pobraniu materiału do badania cytologicznego jest stanem normalnym i występuje u połowy badanych kobiet. Mija najczęściej po dwóch dniach.

R jak rozmaz szyjkowy – to inna nazwa badania cytologicznego. Lekarz pobiera materiał do badania i umieszcza go na specjalnym szkiełku, które następnie zabezpiecza. W takiej postaci pobrana próbka  trafia do laboratorium.

Ginekolog przygotowuje wyniki cytologii

S jak skierowanie – by wykonać cytologię, nie trzeba mieć skierowania.

T jak tampony – lekarze zalecają, by nie stosować tamponów na dwa dni przed datą pobierania materiału do badania.

U jak upławy – nieprawidłowa wydzielina wraz z krwawieniem z dróg rodnych czy krwawieniem podczas współżycia mogą być późnymi objawami raka szyjki macicy. Są bezwzględnym wskazaniem do natychmiastowej wizyty u ginekologa i zrobienia badania cytologicznego.

W jak współżycie seksualne – to dobry moment na pierwsze badanie cytologiczne. Cytologię powinno się wykonywać przez całe życie, nawet w okresie po menopauzie. Lekarze zalecają, by robić to do 69 roku życia.

Z jak zapobieganie – cytologia nie jest sposobem leczenia. To badanie ma pomóc w ocenie stanu narządów rodnych i wskazać rodzaj nieprawidłowości, jakie mogą występować. To narzędzie diagnostyczne niezbędne do wyboru prawidłowego leczenia.

Ż jak życie – każdego dnia na raka szyjki umiera pięć Polek. Regularne badania pomagają ograniczać tą straszną statystykę.

Przygotowanie do cytologii

Przed cytologią ginekolog przeprowadza wywiad, podczas którego pyta o datę ostatniej miesiączki oraz szczegóły dotyczące cyklu miesiączkowego. To też czas na udzielenie informacji dot. przyjmowanych leków, chorób czy ciąży.

Cytologia to rutynowe badanie, które wykonuje się podczas badania ginekologicznego. Nie trzeba więc szczególnie się do niego przygotowywać.

Cytologia a stan zapalny

Jesteś umówiona na wizytę u ginekologa i wykonanie cytologii, a właśnie pojawił się u ciebie stan zapalny? Zmagasz się z upławami, swędzeniem, pieczeniem w okolicach narządów intymnych? Cytologię przenieś na inny termin. Stan zapalny może wpłynąć na wyniki badań.

Plamienie po cytologii

Plamisz po wykonanym badaniu cytologicznym? Krwawienie po cytologii jest stanem normalnym i występuje u połowy badanych kobiet. Mija najczęściej po dwóch dniach.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Rak szyjki macicy / Istockphoto

3,2 tys. – tyle kobiet co roku w Polsce dowiaduje się, że ma raka szyjki macicy. „Pierwsza reakcja na diagnozę? Niedowierzanie, strach, zaprzeczenie…” – mówi dr Robert Jach, ginekolog-onkolog

„Szacuje się, że aż 75 proc. kobiet, które rozpoczęły współżycie płciowe, jest nosicielkami”. Katarzyna Pietuch, specjalistka ginekologii i położnictwa, o wirusie HPV

wirus HPV w 3D

Kurzajka – czym jest i jak się jej pozbyć? Jak wygląda leczenie?

Wymrażanie kurzajek – czy preparaty są skuteczne?

Wymrażanie kurzajek – czy preparaty są skuteczne?

Szczepionka HPV w 2020 – jakich cen możemy się spodziewać?

Leki przeciwwirusowe - na grypę i inne wirusy

Leki przeciwwirusowe – na grypę i inne wirusy

ruda kobieta

HPV – co to jest? Jak wyglądają objawy? Na czym polega leczenie?

hpv

Szczepionka na raka szyjki macicy (przeciwko HPV) – co warto wiedzieć?

Przyczyny powstawania i usuwanie brodawek wirusowych

Przyczyny powstawania i usuwanie brodawek wirusowych

„Kobiety cierpią w zaciszu własnej łazienki”. O tabu cewki moczowej rozmawiamy z ginekolożką dr Hanną Szwedą

Kampania Piękna bo Zdrowa

Przełom w leczeniu raka szyjki macicy. Z tym nowotworem zmagało się wiele znanych Polek!

istockphoto.com

Zakażenie wirusem HPV może dotyczyć nawet co drugiej aktywnej seksualnie osoby. Jak się przed nim chronić?

Dr Wojciech Falęcki siedzi na łóżku szpitalnym w sali szpitalnej. W tle sprzęty i półki z lekami.

Dr Wojciech Falęcki: zamiast kupować dziecku tablet, zaszczep je na HPV

Szczepionka

Rak szyjki macicy – szczepionka przeciwko HPV bardziej dostępna

Australia pierwszym krajem, który całkowicie wyeliminuje raka szyjki macicy?

HPV

Wirus HPV (brodawczak ludzki) – czym jest? Za które zmiany odpowiada i jak się je leczy?

Polekowe uszkodzenie wątroby – przyczyny i leczenie

Choroby mikrokrążenia – skutki i profilaktyka zaburzeń

Częste mycie skraca życie? W czasie pandemii wiele osób zaczęło kierować się tą zasadą

Częste mycie skraca życie? W czasie pandemii wiele osób zaczęło kierować się tą zasadą

Będzie krótszy odstęp pomiędzy dawkami szczepionki przeciw COVID-19, ale niekoniecznie dla wszystkich. Co z tymi, którzy już przyjęli pierwszą dawkę przed wprowadzeniem zmiany?

Krótszy odstęp pomiędzy dawkami szczepionki przeciw COVID-19. Co z tymi, którzy przyjęli pierwszą dawkę przed wprowadzeniem zmiany?

Szczepienia przeciw COVID-19 dostępne dla dzieci w kolejnym kraju. FDA dopuściła tam podawanie jednej ze szczepionek już 12-latkom

Kolejny kraj wprowadza szczepienia przeciw COVID-19 dla dzieci. Szczepionkę mogą przyjąć już 12-latkowie

Rana oka, oparzenie, ciało obce w oku – pierwsza pomoc

Magda Hajkiewicz: bardzo mnie denerwuje, kiedy ludzie sprowadzają przyczynę nadwagi i otyłości wyłącznie do lenistwa

Magda Hajkiewicz: bardzo mnie denerwuje, kiedy ludzie sprowadzają przyczynę nadwagi i otyłości wyłącznie do lenistwa

Będą krótsze przerwy pomiędzy dawkami przeciw COVID-19

Szybciej przyjmiemy drugą dawkę szczepionki przeciw COVID-19. Duża zmiana czeka też ozdrowieńców

Najpopularniejsze

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?