Przejdź do treści

Cytologia – co to za badanie, jak się do niego przygotować?

Cytologia. Zdj: iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta w skafandrze ochronnym
Zasady zlecania testów na koronawirusa. Ministerstwo Zdrowia podało wytyczne
Krowa za bramą
Hodowla zwierząt wyrządza większe szkody dla klimatu niż auta, podaje raport Greenpeace
Kobieta w ciąży
Włosy w ciąży. Co można a czego nie wolno? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan
Muesli/iStockphoto
Muesli – szczęście w proszku. 3 pomysły na zdrowe śniadanie
Dorośli stoją w szlafrokach
Duńska telewizja publiczna pokazuje dzieciom nagich dorosłych: „Tak wyglądają normalne ciała”

Cytologia jest podstawowym badaniem profilaktycznym, które z dużą dokładnością pomaga w wykryciu wielu śmiertelnych chorób trapiących kobiety. Podstawowe wiadomości o cytologii zebrałyśmy w podręczny alfabet. Z tego artykułu dowiesz się m.in. co oznacza wynik „ASCUS”, dlaczego po cytologii dochodzi do plamienia oraz co dalej, jeśli wynik cytologii to stan zapalny.

Każdego dnia na raka szyjki macicy umiera w Polsce pięć kobiet. Dzieje się tak nie dlatego, że nie mamy dostępu do badań. Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje programy profilaktyczne, przychodnie zapraszają na badania, a koszt pobrania materiału w gabinecie prywatnym nie przekracza 50 zł. Polki jednak badać się nie chcą. Jeszcze bardziej niepokojący jest fakt, że nasza wiedza o badaniu cytologicznym ciągle jest niedostateczna.

Co każda z nas powinna wiedzieć o badaniu cytologicznym?

Cytologia – co to jest?

Cytologia jest podstawowym badaniem profilaktycznym, które z dużą dokładnością pomaga w wykryciu wielu śmiertelnych chorób trapiących kobiety. Z cytologią łączy się wiele innych pojęć, które powinnyśmy znać.

A jak AGUS/ASCUS – wynik cytologii według klasyfikacji Bethesda 2001 wskazujący na obecność w próbce komórek świadczących o stanie zapalnym, ale nie mających cech nowotworowych.

B jak ból – wiele kobiet ocenia badanie cytologiczne jako bezbolesne. Przez chwilę można jednak czuć niewielki dyskomfort spowodowany przez obroty szczoteczki zbierającej materiał do badań.

C jak cytologia – badanie to pozwala na wykrycie ok. 90 proc. przypadków raka szyjki macicy, 50 proc. przypadków raka trzonu macicy i 10 proc. przypadków raka jajnika. Dzięki cytologii można także wykryć infekcję wirusem brodawczaka ludzkiego – HPV. Jak się ocenia, ponad 90 proc. raków szyjki macicy wywołuje właśnie wirus HPV.

D jak dzień cyklu – jeszcze kilka lat temu sugerowano kobietom, by badanie cytologiczne wykonywać co najmniej 5 dni po i 5 dni przed miesiączką. W praktyce jednak można je zrobić każdego dnia cyklu kiedy nie ma miesiączki.

E jak ektopia – to inaczej nadżerka, zapalna zmiana w drogach rodnych, która może być przyczyną plamienia podczas pobierania materiału do badania cytologicznego.  Nadżerka przy pozytywnym wyniku badania cytologicznego nie jest niczym groźnym, lekarz zdecyduje o sposobie jej wyleczenia.

F jak fałszywy wynik – zdarza się, że próbka do badania została źle pobrana i wynik jest prawidłowy, chociaż w szyjce macicy występują zmiany chorobowe. Nie są to jednak częste przypadki. Badanie trzeba przeprowadzać u zaufanego specjalisty.

Skończyłaś 30 lat? Sprawdź, jakie badania powinnaś robić

G jak George Papanicolaou – ten amerykański lekarz pochodzący z Grecji wynalazł i upowszechnił badania cytologiczne. Przez wiele lat powszechnie stosowano także składającą się z pięciu grup klasyfikację wyniku jego autorstwa.

H jak HSIL – nieprawidłowy wynik badania cytologicznego. W rozmazie są komórki, z których mogą powstać nowotwory.

I jak instrukcja – badanie cytologiczne nie wymaga specjalnego przygotowania. Nie wolno płukać pochwy wewnątrz. Na dwie doby przed badaniem nie powinno się współżyć ani stosować leków dopochwowych.

J jak  jajnik – rak jajnika nazywany jest cichym zabójcą kobiet. Przez wiele lat przebiega, nie dając żadnych niepokojących objawów. Tylko badania lekarskie pomogą w jego wykryciu.     

K jak klasyfikacja Bethesda – informuje, czy próbka zawiera odpowiedni materiał do oceny i czy obraz cytologiczny jest prawidłowy, czy nie. A następnie – jeśli wynik badania nie jest prawidłowy – zawiera dokładny opis wykrytych zmian. Wynik każdej cytologii powinien obejrzeć ginekolog.

L jak LSIL – wynik nieprawidłowy badania cytologicznego oznaczający, że w próbce są pojedyncze komórki, z których mogą powstać nowotwory. Zwykle świadczy to o ostrym stanie zapalnym.

Ł jak łagodny stan zapalny – cytologia prawidłowa z łagodnym stanem zapalnym to częsty opis wyniku badania rozmazu. Przeważnie nie wymaga specjalnego leczenia,  ale opinię powinien wydać lekarz.

szczoteczka do cytologii

M jak przyszła mama ciąża nie jest przeszkodą w pobieraniu materiału do badania cytologicznego. Wręcz przeciwnie – cytologia jest jednym z podstawowych badań wykonywanych u ciężarnych.

N jak nawyk – badanie cytologiczne powinno się wykonywać przynajmniej raz na trzy lata.  Coraz więcej lekarzy sugeruje jednak pacjentkom, by badanie przeprowadzać raz w roku.

O jak odczynowe zmiany –  taki opis w wyniku zwykle sugeruje stan zapalny narządów rodnych.

P jak plamienie – niewielka ilość krwi po pobraniu materiału do badania cytologicznego jest stanem normalnym i występuje u połowy badanych kobiet. Mija najczęściej po dwóch dniach.

R jak rozmaz szyjkowy – to inna nazwa badania cytologicznego. Lekarz pobiera materiał do badania i umieszcza go na specjalnym szkiełku, które następnie zabezpiecza. W takiej postaci pobrana próbka  trafia do laboratorium.

Ginekolog przygotowuje wyniki cytologii

S jak skierowanie – by wykonać cytologię, nie trzeba mieć skierowania.

T jak tampony – lekarze zalecają, by nie stosować tamponów na dwa dni przed datą pobierania materiału do badania.

U jak upławy – nieprawidłowa wydzielina wraz z krwawieniem z dróg rodnych czy krwawieniem podczas współżycia mogą być późnymi objawami raka szyjki macicy. Są bezwzględnym wskazaniem do natychmiastowej wizyty u ginekologa i zrobienia badania cytologicznego.

W jak współżycie seksualne – to dobry moment na pierwsze badanie cytologiczne. Cytologię powinno się wykonywać przez całe życie, nawet w okresie po menopauzie. Lekarze zalecają, by robić to do 69 roku życia.

Z jak zapobieganie – cytologia nie jest sposobem leczenia. To badanie ma pomóc w ocenie stanu narządów rodnych i wskazać rodzaj nieprawidłowości, jakie mogą występować. To narzędzie diagnostyczne niezbędne do wyboru prawidłowego leczenia.

Ż jak życie – każdego dnia na raka szyjki umiera pięć Polek. Regularne badania pomagają ograniczać tą straszną statystykę.

Przygotowanie do cytologii

Przed cytologią ginekolog przeprowadza wywiad, podczas którego pyta o datę ostatniej miesiączki oraz szczegóły dotyczące cyklu miesiączkowego. To też czas na udzielenie informacji dot. przyjmowanych leków, chorób czy ciąży.

Cytologia to rutynowe badanie, które wykonuje się podczas badania ginekologicznego. Nie trzeba więc szczególnie się do niego przygotowywać.

Cytologia a stan zapalny

Jesteś umówiona na wizytę u ginekologa i wykonanie cytologii, a właśnie pojawił się u ciebie stan zapalny? Zmagasz się z upławami, swędzeniem, pieczeniem w okolicach narządów intymnych? Cytologię przenieś na inny termin. Stan zapalny może wpłynąć na wyniki badań.

Plamienie po cytologii

Plamisz po wykonanym badaniu cytologicznym? Krwawienie po cytologii jest stanem normalnym i występuje u połowy badanych kobiet. Mija najczęściej po dwóch dniach.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta czeka na cytologię

„Zrób cytologię” – apeluje blogerka. „Też ciągle ją odkładałam, bo myślałam, że nic mi nie jest”

Osoba pilnowana przez lekarza podczas wykonywania rezonansu magnetycznego

Rezonans magnetyczny – co to? Cena, gdzie go wykonać?

szczoteczka do cytologii

Szczoteczka do cytologii – jak wygląda cytologia?

8 rzeczy, których organizm mężczyzny nie wybacza po 30-tce

kobieta podczas mammografii

BI-RADS 0-5. Co oznacza wynik mammografii w skali BI-RADS?

wstążka symbolizująca rak szyjki macicy

Rak szyjki macicy – poznaj przyczyny, objawy oraz sposób leczenia

Druga fala koronawirusa w Chinach. Władze zaostrzyły restrykcje, żeby uniknąć powrotu pandemii

Druga fala koronawirusa w Chinach. Władze zaostrzyły restrykcje, żeby uniknąć powrotu pandemii

Koronawirus w Polsce. Czy test na za 30 zł, który pokazał Marek Jakubiak na debacie prezydenckiej, rzeczywiście jest skuteczny?

Koronawirus w Polsce. Czy test za 30 zł, który podczas debaty prezydenckiej pokazał Marek Jakubiak, rzeczywiście jest skuteczny?

wirus HPV w 3D

Kurzajka – czym jest i jak się jej pozbyć? Jak wygląda leczenie?

kobieta u ginekologa

Cytologia – jak się przygotować, kiedy wykonać badanie?

Wymrażanie kurzajek – czy preparaty są skuteczne?

Wymrażanie kurzajek – czy preparaty są skuteczne?

Szczepionka HPV w 2020 – jakich cen możemy się spodziewać?

Leki przeciwwirusowe - na grypę i inne wirusy

Leki przeciwwirusowe – na grypę i inne wirusy

A Ty, kiedy ostatnio wykonywałaś cytologię? To badanie, o którym musisz pamiętać

dłoń w rękawiczce jednorazowej trzymająca próbkę krwi

Kreatynina – norma, o czym świadczy jego wysoki i niski poziom?

9 objawów, których nie powinnaś ignorować. Jeśli je masz, zrób badania

9 objawów, których nie powinnaś ignorować. Jeśli je masz, zrób badania

Fran Drescher Rodin Eckenroth/Getty Images

Fran Drescher o chorobie, która zmieniła jej życie. „Byłabym dobrą mamą”

Badania genetyczne – jak wyglądają, kiedy robić, dlaczego warto

ruda kobieta

HPV – co to jest? Jak wyglądają objawy? Na czym polega leczenie?

Badania genetyczne? Rób je świadomie! „Część prywatnych laboratoriów genetycznych nie ma certyfikacji i nie wiadomo, z jaką dokładnością zostały wykonane badania” – mówi specjalistka genetyki

Poronienie. Badania po poronieniu

Badania, które powinnaś wykonać po poronieniu

Słuchawki lekarskie, cyfry ułożone w 2020 i małe serce

Badania kontrolne dla kobiet – które warto robić co roku? Dietetyczka „Keep Fit In Style” przygotowała małą ściągę. Niech znajdzie się na twojej liście noworocznych postanowień!

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Rak szyjki macicy / Istockphoto

3,2 tys. – tyle kobiet co roku w Polsce dowiaduje się, że ma raka szyjki macicy. „Pierwsza reakcja na diagnozę? Niedowierzanie, strach, zaprzeczenie…” – mówi dr Robert Jach, ginekolog-onkolog

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm