Przejdź do treści

Ból głowy – od miejsca do przyczyny

Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Amy Schumer w czerwonej sukience pozuje na ściance
Amy Schumer w szpitalu. Aktorka cierpi na ciążowe dolegliwości
kobieta, mężczyzna, czwórka dzieci
„Matczyna emerytura” później niż zakładano
Kobieta w aptece rozmawia z farmaceutą
Szczepienia w aptekach? Co na to krajowy konsultant?
Kobieta trzyma w ręku e-papierosa
E-papierosy mają szkodliwy wpływ na układ oddechowy
Anja Rubik na spotkaniu z mediami
Anja Rubik popiera akcję #ThisIsNotConsent

Ból głowy może być chorobą samą w sobie, ale może też być objawem innych schorzeń. To, gdzie i jak boli nas głowa, może wiele powiedzieć o możliwej jego przyczynie.

Ból głowy jest najczęściej dotykającą nas dolegliwością. Pojawia się, gdy jesteśmy zmęczeni, kiedy łapie nas przeziębienie, mamy stan podgorączkowy, gdy jesteśmy bardzo głodni, zmienia się ciśnienie atmosferyczne, gdy nadużyliśmy alkoholu, długo siedzimy w niewygodnej pozycji. Bardzo często daje o sobie znać również wtedy, kiedy jesteśmy zdenerwowani. Taki ból obejmuje przeważnie całą głowę i często przyrównujemy go do imadła ściskającego czaszkę. Kiedyś sądzono, że jego przyczyną jest skurcz mięśni twarzy, szyi i czaszki, do którego dochodzi z powodu napięcia psychicznego, i dlatego nazwano go napięciowym. Dziś specjaliści uważają, że ten rodzaj bólu głowy odczuwamy, gdy zmienia się poziom związków chemicznych w mózgu, dzięki którym komórki nerwowe mogą się ze sobą prawidłowo komunikować.

Choć ból napięciowy może być bardzo dokuczliwy, w większości przypadków nie zapowiada poważniejszych kłopotów ze zdrowiem. Aby go złagodzić, jednym pomoże sen, drugim wyjście na spacer, a jeszcze innym zimny okład położony na głowę lub masaż karku. Na bóle napięciowe o umiarkowanym nasileniu większości pomaga jedna dawka leku zawierającego paracetamol, paracetamol z kofeiną lub niesteroidowego leku przeciwzapalnego (NLPZ), np. ibuprofenu.

Czasami jednak ból głowy zmienia swój charakter. Warto wiedzieć, co to może oznaczać.

Ból z tyłu głowy, w obszarze potylicy

Często wskazuje na problemy z ciśnieniem tętniczym. Warto pamiętać, że jest to schorzenie, które przestało być zarezerwowane dla osób w podeszłym wieku i z wyraźną nadwagą. Coraz częściej nadciśnienie diagnozuje się u młodych ludzi, o prawidłowej masie ciała, zupełnie nieświadomych swojego zdrowotnego problemu. Bo nadciśnienie – przynajmniej na początku – nie daje żadnych objawów. Dlatego taki sygnał organizmu, jak właśnie ból głowy w rejonie potylicy z towarzyszącym mu szumem w uszach, krwawieniami z nosa, pogorszeniem widzenia, powinien nas skłonić do wizyty u lekarza pierwszego kontaktu. Specjaliści oceniają, że na nadciśnienie choruje dziś około 10 mln Polaków.

Jak sobie z nim poradzić?

Przede wszystkim powinniśmy się udać do lekarza pierwszego kontaktu, który, jeśli będzie taka potrzeba, przepisze leki na nadciśnienie. Jak możemy sobie radzić z bólem głowy spowodowanym zbyt wysokim ciśnieniem tętniczym? Doraźnie pomóc może przyłożony do karku na 3-4 minuty okład z kostek lodu zawiniętych w ręcznik. Chłód zwęża naczynia krwionośne, co łagodzi ból. Z leków przeciwbólowych należy wybierać paracetamol. To bezpieczniejszy wybór przy nadciśnieniu niż leki z grupy NLPZ, jak np. kwas acetylosalicylowy oraz ibuprofen. NLPZ mogą bowiem prowadzić do wzrostu ciśnienia tętniczego. Należy działać również na przyczynę bólu głowy, czyli zbyt wysokie ciśnienie, stosując niefarmakologiczne sposoby leczenia (odpowiednia dieta, aktywność fizyczna, rzucenie palenia).

Ból w okolicy szczęki promieniujący do skroni lub czoła

Jego przyczyną jest najczęściej chory ząb, niekoniecznie najbliższy miejscu, gdzie lokalizujemy źródło bólu. Stan zapalny zęba po lewej stronie może bowiem dawać objawy rozprzestrzeniające się na prawą połowę twarzy. Pewność, który ząb trzeba leczyć, da dopiero wykonanie pantomogramu. Przyczyną bólu głowy w okolicach policzków może być też nieleczona od dzieciństwa wada zgryzu. Kiedy żuchwa nieustannie ciąży ku tyłowi, stawy skroniowo-żuchwowe są przeciążone i powodują ból głowy w okolicy żuchwy.

Jak sobie pomóc?

Ponieważ ból spowodowany jest stanem zapalnym – to on powinien być celem leczenia. Doraźnie możemy złagodzić ból, zażywając niesteroidowy lek przeciwzapalny, np. ibuprofen. Spróbujmy też zimnych okładów: woreczek z lodem (koniecznie owinięty w ręcznik) przyłóżmy do policzka na 10 minut.

Ilustracja: shutterstock

Silny ból w okolicy oka promieniujący do szczęki

Jeśli jego napady pojawiają się o tej samej porze dnia, trwając zwykle przez dłuższy czas, można podejrzewać, że mamy do czynienia z bólem klasterowym. Jego napady charakteryzują się silnym, intensywnym, świdrująco-kłującym bólem w okolicy oczodołu, który może promieniować do szczęki, karku lub ramienia. Dodatkowo mogą występować: łzawienie, zaczerwienienie spojówek, uczucie zatkanego nosa, opadanie powieki. Klasterowe bóle głowy mogą wystąpić w każdym wieku, choć najczęściej rozpoczynają się w 20.-30. roku życia i częściej dotyczą mężczyzn niż kobiet.

Przyczyny tego rodzaju bólu są nieznane, a ze względu na mnogość objawów diagnoza musi być niezwykle dokładna, gdyż łatwo go pomylić z zatokowym bólem głowy lub zagrażającym życiu tętniakiem.

Ból głowy w tej okolicy może też wskazywać na nieskorygowaną wadę wzroku. Może się bowiem zdarzyć, że oko widzi nieostro przedmioty zarówno oddalone od oka, jak i położone w bliskiej odległości, jednak wada jest na tyle mała, że mechanizm akomodacji jest w stanie ją skompensować, co pozwala na prawidłowe widzenie. Wymaga to jednak dużego wysiłku akomodacyjnego, a taki przewlekły stan może wywołać utrwalony skurcz mięśnia oka, który wywołuje ból oczu i głowy.

Jak sobie pomóc?

W leczeniu bólu klasterowego wykorzystuje się leki przeciwbólowe i przeciwmigrenowe (wybór metody trzeba jednak pozostawić neurologowi). Podczas ataku bólu nie powinniśmy się kłaść, ponieważ leżenie nasila ból. Zalecana jest też wizyta u okulisty.

Ból w okolicy nosa, czoła, policzków

To umiejscowienie bólu sugeruje zapalenie zatok, najczęściej tych najbliższych miejscu powstawania bólu. Kiedy mamy katar, błona śluzowa nosa staje się obrzęknięta, co utrudnia swobodne spływanie śluzu z zatok do nosa i następnie jego wydalanie. Śluz zaczyna więc zalegać w zatokach, gęstnieć, co stwarza idealne warunki do rozwoju drobnoustrojów. Gdy wdaje się zakażenie i powstaje stan zapalny błony śluzowej zatok, staje się ona obrzęknięta, uciska na zakończenia nerwowe, powodując ból. Ból głowy przy zapaleniu zatok nasila się przy pochylaniu głowy, a częściowo ustępuje bezpośrednio po usunięciu wydzieliny z zajętej zatoki.

Jak sobie pomóc?

Musimy zadziałać na przyczynę powstawania bólu: zmniejszyć obrzęk śluzówki oraz rozrzedzić wydzielinę, by usunąć ją z zatok. Lekami o działaniu obkurczającym błonę śluzową nosa i zmniejszającym jej przekrwienie są stosowane donosowo krople i aerozole, np. z oksymetazoliną. Do rozrzedzenia zalegającej wydzieliny służą z kolei leki mukolityczne. W udrażnianiu i oczyszczaniu nosa pomogą roztwory soli morskiej lub fizjologicznej, a także domowe inhalacje z dodatkiem olejków eterycznych. Do miski z gorącą wodą należy wlać kilka kropel olejku, na głowę narzucić ręcznik i wdychać opary. Czasami pomagają też zimne (lub przeciwnie – ciepłe) okłady przykładane do bolących miejsc.

Ból z tyłu głowy promieniujący do czoła lub skroni

Tak mogą się objawiać zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, głównie w odcinku szyjnym. Najczęściej przyczynia się do nich długa praca przy komputerze albo, co gorsza, laptopie, w którym ekran monitora położony jest znacznie poniżej linii naszego wzroku, a my pochylamy głowę. To powoduje przykurcz mięśni i zaburzenia w przepływie krwi do mózgu. Efektem jest ból głowy, czasem nudności.

Jak sobie pomóc?

Ustawmy monitor na linii naszego wzroku, róbmy przerwy pracy, wykorzystując je na gimnastykę rozluźniającą. Warto zastosować masaż. Ten karku możemy wykonać samodzielnie, na masaż pleców musimy się wybrać do rehabilitanta. Pomoże też odciążenie kręgosłupa w odcinku szyjnym podczas snu odpowiednią poduszką ortopedyczno-korekcyjną, która podtrzymuje szyję. Nigdy nie śpijmy na siedząco, w czasie rozmowy telefonicznej nie przytrzymujmy telefonu barkiem.

A co najważniejsze, powyższe wskazówki nie zastąpią oczywiście wizyty u lekarza, na którą powinniśmy się udać zawsze wtedy, gdy ból głowy budzi niepokój, np. gdy jest dla nas nowy, usytuowany w innym miejscu niż zwykle, wyjątkowo silny. 

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy

Zainteresują cię również:

8 sposobów, jak szybko i bez leków ukoić ból głowy

Kobieta z bólem z tyłu głowy leży na kanapie

Ból z tyłu głowy – pulsujący, nasilony, tępy czy kłujący?

Mężczyzna z pulsującym bólem głowy trzyma się za głowę

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Kobieta z napięciowym bólem głowy

Napięciowy ból głowy – jak sobie z nim radzić? Przyczyny bólu

Kobieta z bólem głowy masuje skronie

Klasterowe bóle głowy – przyczyny, objawy i leczenie

Jak się odchudzać, mając 30, 40, 50 i więcej lat?

10 faktów o napięciowym bólu głowy

10 faktów o napięciowym bólu głowy

„Przychodzi baba do lekarza”, czyli cztery specyficzne typy pacjentek

Czy krem może zastąpić botoks?

11 przyczyn bólu głowy

Strach przed bólem gorszy niż ból

Strach przed bólem gorszy niż ból

Jak nie dać się grypie?