Przejdź do treści

Depresja w masce. Jak ją zdekonspirować i zadziałać skutecznie?

iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Bolesny obrzęk stóp w ciąży. Jak pomoże osteopatiia?
Bolesny obrzęk stóp w ciąży – jak może pomóc osteopata? Rozmowa z Eweliną Tyszko-Bury
Połóg – pierwsze dni po porodzie
Połóg – co cię może zaskoczyć tuż po porodzie? Opisuje Natalia Białobrzeska
Przyczyny wzdęć i zaparć / istock
Wzdęcia i zaparcia. Masz z nimi problem? Naturoterapeutka wyjaśnia możliwe przyczyny ich występowania
7 sygnałów, że pijesz za dużo wody
koronawirus, transmisja koronawirusa
Dlaczego niektórzy roznoszą koronawirusa bardziej niż inni?

Na depresję maskowaną cierpi 15‒20 proc. Polaków. Jest dokuczliwym przeciwnikiem dla lekarzy i pacjentów. Trudna do diagnozy i niewdzięczna podczas leczenia. Jej bronią są maski ‒ objawy chorób somatycznych, pod którymi ukryty jest ból psychiczny.  Jak zatem ją leczyć?

Mierzyli się z nią ludzie różnych epok i kontynentów. Jej ofiarą padł m.in. Winston Churchill, który nadał jej przydomek „czarnego psa”. Trafił w punkt! Bo depresja to mroczny i wierny towarzysz, który nie opuści cię z własnej woli. Musisz podjąć z nim walkę. Stawka jest bowiem wysoka ‒ możesz stracić wiele, w tym… samego siebie.

W Polsce cierpi na nią 1,2‒1,5 mln osób. Każdego dnia z powodu depresji średnio 16 Polaków odbiera sobie życie. Osacza ludzi w różnym wieku i z różnych środowisk. Nie ma jednej reguły, prostego algorytmu, który sprawi, że na pewno na nią zachorujemy lub pozostaniemy zdrowi.

„Zwykła” depresja przejawia się wyraźną zmianą nastroju (najczęściej obniżeniem lub zobojętnieniem), utratą zainteresowań, brakiem radości i anhedonią, czyli niemożnością cieszenia się. Wysysa energię życiową i zwiększa tzw. męczliwość. Nic cię nie boli, a jednak cierpisz. Czujesz pustkę i wszechogarniającą niemoc.

Depresja maskowana jest większą zagadką. Zdominowana przez objawy nietypowe, przy braku lub bardzo małej ilości objawów typowych, jest trudna do zdiagnozowania. Wielu lekarzy pierwszego kontaktu, do których chorzy zgłaszają się w pierwszej kolejności, oceniają błędnie jako zaburzenia nerwicowe.

‒ Co trzecia osoba zgłaszająca się do lekarza rodzinnego lub internisty cierpi na dolegliwości psychogenne, czyli zależne od czynników psychicznych lub przez nie wywołane. Szacuje się, że na depresję maskowaną cierpi nawet 15‒20 proc. Polaków – mówi Joanna Popławska, psychiatra i psychoterapeutka z Laboratorium Psychoedukacji. Jak ją rozpoznać?

Odkryć maski

Joanna Popławska opisuje historię 34-letniego mężczyzny, który przez ponad dwa lata usiłował uporać się z szumami w uszach, bólami głowy i przyspieszonym biciem serca. Odwiedził wielu specjalistów, ale dopiero ostatni, neurolog, zalecił konsultację psychiatryczną. Leki przeciwdepresyjne i oswojenie lęku związanego z narodzinami jego pierwszego dziecka uwolniły go od objawów. Ustąpiły już po czterech tygodniach.

Depresję maskowaną może uruchomić zarówno jednorazowy, jaki i długotrwały stres, traumatyczne doświadczenia życiowe, np. utrata pracy, rozpad bliskiej relacji, a nawet zmiana miejsca zamieszkania

Agnieszka Urbaniak, psycholożka i psychoterapeutka z Laboratorium Psychoedukacji

Ukryta wśród dolegliwości ciała, z dnia na dzień wtrąca swą ofiarę w coraz głębszy dół psychiczny. Dotknięta nią osoba z pozoru działa tak jak dawniej. Wypełnia zadania życiowe, jest w miarę aktywna. Nie podejrzewa, że ogarnia ją depresja, bo doskwierają jej przede wszystkim objawy wegetatywne, związane z ciałem, a nie z psychiką.

Może ich być naprawdę sporo i mogą być bardzo różne. Zaburzenia snu, bezsenność, skrócenie snu, wczesne wybudzanie się i niemożność zaśnięcia, ale także przeciwnie: nadmierna senność. Mogą pojawić się bóle głowy, szyi, pleców, brzucha. Kolejny częsty objaw to lęk – paniczny ‒ lub ciągłe uczucie niepokoju. Przejawia się w zaburzeniach układu oddychania ‒ uczucie duszności, kłucie w klatce piersiowej, zaburzenia krążenia (objawy podobne do zawału serca). Często manifestuje się także w dysfunkcji przewodu pokarmowego, czemu mogą towarzyszyć biegunki, zespół jelita drażliwego, choroba Crohna.

Joanna Popławska wspomina pacjentkę z atopowym zapaleniem skóry, której terapia dermatologiczna zabrała wiele czasu i pieniędzy. Kiedy nic już nie pomagało, zbawienne okazały się leki antydepresyjne i pomoc psychoterapeuty.

Chorzy z depresją maskowaną są podatni także na uzależnienia od narkotyków i alkoholu – to tzw. zapijanie smutku i niepokoju. Charakterystyczne są również zespoły natręctw – uporczywe myśli czy zachowania, nad którymi trudno zapanować. Chorobie bardzo często towarzyszy także znaczny ubytek masy ciała.

depresja smutna dziewczyna

Trudna diagnoza

Większość chorujących na depresję maskowaną kieruje się w pierwszej kolejności do lekarzy odpowiednich specjalności, od których otrzymują pomoc objawową. Długotrwała, czasami wielomiesięczna kuracja przynosi niewielką lub krótkotrwałą poprawę. Zdarza się, że objawy zmieniają swoją postać i wtedy chory zgłasza się do następnego specjalisty. Rozpoczyna się kolejne śledztwo medyczne, niestety prześladowca nadal nie pozwala się namierzyć.

 

Ciągłe diagnozy, zmiana medykamentów, ich krzyżowanie niosą ze sobą ryzyko uzależnienia od leków przeciwlękowych, przeciwbólowych czy nasennych. Dlatego dla uzyskania pełnego obrazu choroby niezbędna jest konsultacja z psychiatrą lub psychoterapeutą

Psycholożka i psychoterapeutka Agnieszka Urbaniak

Co zatem robić? Działać możliwie szybko i kompleksowo, radzą lekarze, bo nieleczona depresja maskowana może się przerodzić w utrwalony zespół nerwicowy, a nawet w depresję pełnoobjawową.

Najskuteczniejsze efekty zapewnia połączenie terapii farmakologicznej (leki przeciwdepresyjne) z psychoterapią. ‒ Kuracja zajmuje zwykle minimum sześć miesięcy do roku ‒ dodaje Joanna Popławska.

Jak widać, nie łatwo jest się rozprawić z tą chorobą. Depresja maskowana to trudny przeciwnik, bo pacjenci bardzo późno docierają do psychiatrów i często nie chcą uwierzyć, że ich problem leży po stronie psychiki, a nie ciała. Odkrycie jej prawdziwej natury bywa trudne, ale tylko specjalistyczna pomoc przyniesie ukojenie i zwróci zabrany przez chorobę uśmiech.

 

Joanna Popławska, psychiatra i psychoterapeutka z Laboratorium Psychoedukacji, kierownik warszawskiej Poradni Zdrowia Psychicznego.

Agnieszka Urbaniak, psycholog i psychoterapeutka współpracująca z Laboratorium Psychoedukacji. 

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta i mężczyzna, aseksualność

Aseksualność to nowa orientacja seksualna? Tłumaczy Alicja Długołęcka

Kobieta płacze przed lustrem

Czy płacz jest zdrowy? Z czym może być związany? Wyjaśnia psycholożka Anna Cyklińska

Minimalizm – mniej znaczy więcej. Skuś się!

Nietypowe oznaki depresji. Sprawdź, na co zwracać uwagę

Czy spożywanie kwasów omega-3 może wspomagać leczenie depresji? Odpowiada farmaceutka, Zosia Winczewska

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Martwisz się o przyszłość? Oto 7 sposobów, przy pomocy których ze zmartwieniami radzą sobie specjaliści

Kobieta wchodzi w obrazek

Fobia społeczna – jak sobie z nią poradzić? Poznaj 6 zasad pracy nad lękiem społecznym

fobia społeczna

Jak czuje się osoba z fobią społeczną? „Pomnóżcie lęk razy sto. Aby był tak silny, że wręcz paraliżujący. Aż poczujecie, że naprawdę palicie się ze wstydu”

Kobieta na plaży w swetrze i kapeluszu

„Kryzys psychiczny może spotkać mnie, ciebie, twoją matkę, brata, przyjaciółkę… każdego” – pisze lekarka z okazji Marszu Żółtej Wstążki

Kobieta siedzi przed namalowanym obrazem i na niego patrzy

Perfekcjonizm. Czy da się go przezwyciężyć? Wyjaśnia psycholożka

Czym jest toczeń i jak wygląda jego leczenie?

Toczeń rumieniowaty układowy, skórny, polekowy – objawy i sposoby leczenia

Zdesperowana kobieta patrzy przez okno

Depresja – objawy, przyczyny i leczenie. Jak pomóc osobie z depresją?

Kobieta w okularach przeciwsłonecznych

Wytrenuj w sobie kompetencję emocjonalną. Bardzo pomaga w życiu!

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Psychoterapia / gettyimages

Pierwsza wizyta u psychoterapeuty. Co powinnaś o niej wiedzieć?

Dziewczyna dotyka szyby, widać jej odbicie

Depresja dotyka także najmłodszych. Nie bagatelizuj jej! „Próby samobójcze podejmują już nawet kilkuletnie dzieci”, pisze lekarka

Czy to, że czasem nie chcecie się przytulać, jest powodem do zmartwienia? Kilka faktów o związkach i (nie)przytulaniu

„Przed ostatnim epizodem pomyślałam, że kolejnego nie przeżyję. Ale dziś myślę, że przeżyję, tylko wcześniej pójdę po pomoc”. Alicja o wychodzeniu z depresji

„Nie wiem” - i dobrze mi z tym

„Nie wiem i dobrze mi z tym”! Dlaczego czasem takie podejście ma sens?

Bierna agresja / rawpixel

Psycholożka Anna Cyklińska o biernej agresji: „ona gości w naszych życiach tak często, że już nie zwracamy na nią uwagi”

Znajdź przestrzeń między myślami

Znajdź przestrzeń między myślami. Opłaci ci się to!

Kłamczuchy na FB

Kłamczuchy na FB. Czym grozi naginanie prawdy w mediach społecznościowych?

Żałoba w pandemii / pexels

Żałoba nie dotyczy tylko śmierci kogoś bliskiego. Masz do niej pełne prawo, jeśli twoje wesele czy matura zostały przełożone

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?