Przejdź do treści

„Złamane serce” to nie tylko przenośnia! O schorzeniu, które przez lata nie było rozpoznawane, mówi kardiolog Robert Gil

iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czego nie robić w ciąży? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Czego nie powinnyśmy robić w ciąży? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Kolejna ważna akcja trenerki Marty Stoberskiej
„Z niedoskonałościami możesz być zdrowa i sprawna”. Kolejna ważna akcja trenerki Marty Stoberskiej
Edukacja seksualna / rawpixel
Matka Lekarka o (braku) edukacji seksualnej: „W pracy przekonałam się, że wciąż wszystko jest jednym wielkim tematem tabu”
Extreme hunger - co to jest i czym różni się od kompulsywnego jedzenia? Wyjaśnia psychodietetyczka
Extreme hunger – co to jest i czym różni się od kompulsywnego jedzenia? Wyjaśnia psychodietetyczka
Produkty, których nie należy jeść przed snem / istock
Produkty, których nie powinniśmy jeść przed snem

Chyba każdemu choć raz w życiu wydawało się, że z miłości pęka mu serce. Choć nasza wiedza każe nam serce łączyć z emocjami jedynie symbolicznie, w medycynie istnieje zjawisko zwane zespołem złamanego serca. Czy serce faktycznie może „pękać” w wyniku uczuć? – odpowiada prof. Robert Gil, kierownik Kliniki Kardiologii Inwazyjnej Centralnego Szpitala MSWiA.

Zespół złamanego serca to nazwa równie tajemnicza jak epizody wywołujące silne ataki serca. Bardzo głośno mówiono o tym schorzeniu po śmierci dwóch aktorek (córki i matki) ‒ Carrie Fisher i Debbie Reynolds. Już w 2004 roku w Polsce przeprowadzono badania nad zespołem złamanego serca, dlatego o rozmowę poprosiłam prof. Roberta Gila, kierownika Kliniki Kardiologii Inwazyjnej Centralnego Szpitala MSWiA i dyrektora warsztatów WCCI, który jako specjalista brał udział w prowadzonych badaniach.

Weronika Lipka: Panie profesorze, zespół złamanego serca to bardzo ciekawa nazwa i zaburza nieco myślenie o sercu jedynie jako o mięśniu. Czy serce naprawdę może pękać z miłości?

Prof. Rober Gil: Z zespołem złamanego serca wiąże się nerwica serca i kardiomiopatia stresowa (KS). To nie do końca jest jednostka chorobowa, to objawy. Nieznane są jednoznaczne przyczyny występowania i właściwie nie ma żadnych wskazówek co do profilaktyki. Specjaliści muszą się tu poruszać nieco po omacku. Nazwa jest szalenie romantyczna i nie budzi większej powagi. Ot, silne uczucia, porażki emocjonalne – taki sobie zespół objawów związanych z sercem.

Zespół złamanego serca zwykle nas zaskakuje i trudno jest się na niego przygotować lub uchronić przed jego wystąpieniem…

Podstawą całego zagadnienia są tzw. zaburzenia neurowegetatywne układu krążenia. Bardzo nielubianą nazwą była też nerwica serca… Serce nie jest unerwione tak, by człowiek je czuł jako takie. „Złamane serce” to kulturowy opis schorzenia, które przez lata nie było rozpoznawane. Mechanizmów jest dużo więcej niż kiedyś, bo kiedyś ludzie nie mieli tylu problemów co dzisiaj. Te skrajne, romantyczne… ba! dramatyczne problemy: strata partnera, niemożność połączenia się z nim, a przede wszystkim śmierć ‒ to powodowało, że ludzie kojarzyli schorzenie z pęknięciem serca z miłości. Problem polega jednak na tym, że występuje sezonowo.

 

Czyli są okresy, kiedy objawy silniej występują?

Kardiomiopatia stresowa lubi, gdy jest szaro i nie ma słońca. To późna jesień, zima i początek wiosny.

Czyli można wiązać zespół złamanego serca z sezonową depresją?

Nie mamy danych, by przewidzieć u kogo wystąpi kardiomiopatia stresowa, ale możemy posłużyć się typami charakterologicznymi, które są podatne na emocje. Przecież jesteśmy silniejsi w lecie! Nasza siła i chęć życia powracają wiosną, wraz z pobudzającą się do życia przyrodą. To też jest element wpływający na siły witalne organizmu. A to właśnie one decydują, czy nasze przeżycia przejdziemy w sposób ekstremalny. I jak damy sobie z nimi radę.

Prof. Rober Gil
Dramatyczne problemy: strata partnera, niemożność połączenia się z nim, a przede wszystkim śmierć ‒ to powodowało, że ludzie kojarzyli schorzenie z pęknięciem serca z miłości. Problem polega jednak na tym, że występuje sezonowo

Rozumiem, że ekstremum mieliśmy w przypadku Carrie Fisher i Debbie Reynolds, dwóch hollywoodzkich aktorek. Debbie Reynolds zmarła dzień po śmierci swojej córki. Tu lekarze za przyczynę zgonu podawali zespół złamanego serca… Czy to możliwe?

Tak, to jak najbardziej możliwe. Warto jednak pamiętać, że generalnie rokowanie chorego po przebyciu epizodu kardiomiopatii stresowej (KS) jest dobre. U podłoża odpowiedzi organizmu na stres leżą siły witalne. Jeśli w tej kwestii nie ma żadnych zaburzeń, to decyduje konstrukcja psychiczna pacjenta, a efektorem tych wszystkich przeżyć jest w największym stopniu serce. Gdy pojawiają się nerwobóle, kołatania serca, to z tym wiąże się lekka arytmia. Jeśli do tego dołoży się również uczucie duszności, zmniejsza się wydolność fizyczna, pojawia się kłopot ze spaniem, natrętne myśli, układ nerwowy musi się z tym zmierzyć. Jeśli nie daje rady, to spirala stres ‒ odpowiedź układu krążenia rozwija się dalej. Wówczas należy takiego pacjenta skierować do psychiatry, bo możliwe jest rozwinięcie się nerwicy lękowej lub nawet depresji. Nie mówiąc o tym, że wystąpić może wspomniana kardiomiopatia stresowa.

Z dostępnych informacji udało mi się wyczytać, że kardiomiopatię stresową opisano dopiero w 1990 roku.

Akurat ja ze swoimi współpracownikami byłem pierwszy w Polsce w poważnej naukowej publikacji na ten temat. Badania zostały opublikowane w 2005 roku. Na grupie dwudziestu kilku pacjentów prowadziliśmy nasze obserwacje przez trzy lata. W większości przypadków przebieg KS jest łagodny, ale zdarzają się pojedyncze sytuacje – my mieliśmy taką jedną ‒ gdzie w ostrej fazie mogą wystąpić migotanie komór i rozległy zawał serca.

Co u tej pacjentki wywołało atak?

Starsza już kobieta dowiedziała się o bardzo ciężkim wypadku syna. To było ogromne przeżycie, bo był jej jedynym dzieckiem. Ponadto trzy inne osoby z naszej grupy obserwowanej wróciły z kolejnymi epizodami KS. I tak, jak donosi piśmiennictwo, przeżyły ten drugi epizod dużo ciężej. O ile po pierwszym funkcja serca wraca do normy już po mniej więcej dwóch tygodniach, o tyle za drugim praktycznie zawsze obserwowane jest już trwałe upośledzenie kurczliwości lewej komory serca. I tak właśnie było u tych chorych. Dlatego nie możemy tej jednostki chorobowej lekceważyć, choć jedyną prewencją jest zdrowe, normalne życie rodzinne i bycie przygotowanym na ewentualne niepowodzenia, bo życie nigdy nie jest pasmem sukcesów.

Prof. Rober Gil
Nie możemy tej jednostki chorobowej lekceważyć, choć jedyną prewencją jest zdrowe, normalne życie rodzinne i bycie przygotowanym na ewentualne niepowodzenia, bo życie nigdy nie jest pasmem sukcesów

Możemy znaleźć informacje, że w 95 proc. zespół złamanego serca dotyczy kobiet.

Tak! W przypadku naszych doświadczeń to było ok. 80 proc. badanych. Niestety, to nie jest kwestia tylko natury miłosnej. Pamiętam pacjentkę, która znalazła się u nas z tego powodu, że złodziej wyrwał jej torebkę. Był też przypadek zwolnienia z pracy. Powód sprawczy zawsze się znajdzie. Atak nie musi nastąpić tuż po zdarzeniu, może się zdarzyć nawet siedem dni po nim. Na pewno młody organizm zniesie takie wydarzenia dużo łatwiej. U kobiet po 50. roku życia należy również dołączyć wątek hormonalny, który wcześniej wspomagał układ krążenia, a w tym wieku zaczyna zawodzić…

kobieta w pracy wieczorem

Czy tylko kobiety po menopauzie są bardziej narażone na zespół złamanego serca?

Niekoniecznie. W czasie wojny secesyjnej żył lekarz Da Costa, który rozpoznawał u swoich żołnierzy bóle w klatce piersiowej, duszności, kołatania i współistnienie tych objawów (były tam jeszcze nadmierna potliwość i biegunki). Nazwał je zespołem „serca nadwrażliwego”, który do Polski dotarł jako „serce żołnierza”. Wszystko to spowodowane było doświadczeniami, których żołnierze byli świadkami, jak np. śmierć współtowarzyszy i inne okrucieństwa wojny. To samo zauważono w czasie I wojny światowej. W latach 50. i 70. szukano grupy docelowej, która jest podatna na takie schorzenia. Wyodrębniono ludzi o astenicznej budowie ciała, czyli: płaskiej klatce piersiowej, drobnej kości, bardzo szczupłych, najczęściej z niskim ciśnieniem.  Dowiedziono, że w większości dotyczy to młodych kobiet. Później okazało się, że ta grupa nie jest jedyną, u której takie objawy występują. Jeśli jednak będziemy wydolni krążeniowo, z odpowiednimi siłami witalnymi, a przede wszystkim będziemy wiedli unormowane życie emocjonalne, to kardiomiopatii stresowej nie powinniśmy się obawiać.

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jesteś już zmęczona ciągłym podejmowaniem decyzji? Wypróbuj te sposoby

Nieustanny stres sprawia, że czujesz się emocjonalnie wypruta? Sprawdź, jak sobie pomóc

Ciągłe uczucie głodu – przyczyny. Jak się go pozbyć?

Poczucie lęku, niepewność jutra. Jak sobie radzić ze stresem?

Gdy mamy zadania do wykonania, organizm nie ma czasu na chorowanie. Poddaje się, gdy mamy wolne

Wydaje ci się, że nie jesteś poddenerwowana? Te symptomy mogą temu przeczyć

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Kobieta z zawałem serca podtrzymuje się ogrodzenia

Zawał serca – objawy, przyczyny, pierwsza pomoc w zawale serca

„Don’t call me Murzyn”. - ciemnoskóre Polki o rasizmie, który jest problemem również w Polsce

Ogi Ugonoh: czy Polakom by się podobało, jakbyśmy mówili „sto lat za Polakami”?

kobieta nerwica

Nerwica – jakie są jej objawy i rodzaje? Jak wygląda leczenie?

Martwisz się o przyszłość? Oto 7 sposobów, przy pomocy których ze zmartwieniami radzą sobie specjaliści

Skutki uboczne stresu o których warto wiedzieć. Jak reaguje twoje ciało?

Skutki uboczne stresu o których warto wiedzieć. Jak reaguje twoje ciało?

objawy nerwicy

Lęk, zamartwianie się, niepokój, nadmierne pocenie się. Masz te objawy? To może być zaburzenie lękowe

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

Flegmatyk – poznaj jego cechy i znajdź wspólny język

stres trening

Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy

Defibrylator / istock

Polscy kardiolodzy mają powody do dumy. Wszczepili pacjentowi defibrylator, który łączy się ze smartfonem

koronarografia serca - czerwone serce i stetoskop

Koronarografia – na czym polega badanie i kiedy się je przeprowadza?

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ashwagandha to roślina, której właściwości znane są od lat

Ashwagandha – co to jest i jak działa? Pomaga nie tylko na PMS

Kobieta w okularach przeciwsłonecznych

Wytrenuj w sobie kompetencję emocjonalną. Bardzo pomaga w życiu!

kobieta leżąca na podłodze

Hipochondryk – kim jest? Przyczyny, objawy i leczenie hipochondrii

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Czy to, że czasem nie chcecie się przytulać, jest powodem do zmartwienia? Kilka faktów o związkach i (nie)przytulaniu

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?