Przejdź do treści

Choroby tropikalne – przyczyny, objawy i szczepienia

Choroby tropikalne - przyczyny, objawy i szczepienia Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Wśród osób powracających do Polski z krajów strefy tropikalnej obserwuje się wzrost liczby zachorowań na choroby tropikalne. Egzotyczne kierunki podróży niosą ze sobą ryzyko rozwoju chorób zakaźnych takich jak: malaria, denga, żółta gorączka czy dur brzuszny. Brak profilaktyki zdrowotnej oraz późna diagnostyka mogą prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych, dlatego tak ważne jest zwiększanie wiedzy o chorobach tropikalnych oraz poddawanie się dostępnym szczepieniom ochronnym.

Przyczyny chorób tropikalnych

Choroby tropikalne występują w krajach o klimacie tropikalnym i subtropikalnym. Wywołują je wirusy, bakterie, grzyby i pasożyty, jak również jad roślinny i zwierzęcy. Do głównych przyczyn rozpowszechnienia chorób tropikalnych zalicza się niski poziom higieny krajów słabo rozwiniętych, zanieczyszczenia wody i żywności oraz gorący i wilgotny klimat sprzyjający występowaniu biegunek bakteryjnych i chorób zakaźnych. Wśród organizmów, które przenoszą choroby zakaźne wymienia się komary, pchły, kleszcze i muchy. Są to tzw. wektory będące nośnikiem patogenów. Podróżujący mogą również zarazić się poprzez:

  • kontakt z zakażonymi przedmiotami i glebą,
  • spożycie zanieczyszczonej żywności lub wody,
  • kąpiel w skażonej wodzie,
  • kontakty seksualne z osobą zarażoną.

Ryzyko zachorowania u osób podróżujących do stref klimatu gorącego i wilgotnego jest zależne od stopnia endemiczności kraju, stanu zdrowia oraz podjętych działań profilaktycznych, w tym przyjęcia szczepień ochronnych.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Bloxin Żel do jamy ustnej w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Odporność
Naturell Uromaxin + C, 60 tabletek
15,99 zł
Odporność
Naturell Immuno Hot, 10 saszetek
16,48 zł
Zdrowie intymne i seks, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z SOS PMS, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Mama, Beauty
Wimin Zestaw z myślą o dziecku, 30 saszetek
139,00 zł

Rodzaje chorób tropikalnych

Do najczęstszych chorób tropikalnych należą: malaria, denga, leiszmanioza, żółta gorączka (żółta febra), dur brzuszny i gorączka zika. Malaria, nazywana też zimnicą, to choroba pasożytnicza przenoszona przez komary. Do zakażenia dochodzi w wyniku ukąszenia przez samice komarów  zarażone jednym z pięciu gatunków pierwotniaków (Plasmodium falciparum, Plasmodium malariae, Plasmodium vivax, Plasmodium ovale lub Plasmodium knowlesi), a także podczas przetaczania krwi oraz drogą wertykalną, gdy dojdzie do przejścia zarodźców z krwi zarażonej matki do płodu. W Polsce na malarię zapada rocznie kilkadziesiąt osób. Zbyt późne rozpoznanie i leczenie choroby może prowadzić nawet do śmierci. Drugą chorobą przenoszoną przez komary jest denga. Wywołują ją cztery serologiczne typy wirusa dengi (DENV 1–4). Wektorem są komary z rodzaju Aedes, nazywane komarami tygrysimi.

Leiszmaniozę przenoszą muchówki Phlebotomus i Lutzomyia zarażone pierwotniakami z rodzaju Leishmania. Rezerwuarem pierwotniaków są ludzie oraz zwierzęta domowe (w szczególności psy) i dzikie (leniwce, oposy, mrówkojady,gryzonie). Wyróżnia się trzy postacie choroby: skórną charakterystyczną dla regionów Brazylii, Iranu, Afganistanu i Arabii Saudyjskiej, skórno-śluzówkową odnotowywaną w Ameryce Południowej i trzewną wykrywaną w Afryce, Azji Środkowej i Południowej oraz Ameryce Południowej.

urlop przeziębienie

Objawy chorób tropikalnych

Do najczęstszych objawów choroby tropikalnej należą: nudności i wymioty, biegunka, gorączka oraz zmiany skórne – zaczerwienienie, wysypki lub owrzodzenia. Symptomy poszczególnych chorób tropikalnych zależą od czynnika, który wywołał dane schorzenie i są to:

  • malaria: początkowo uczucie zimna i dreszcze, następnie gorączka, poty, ból głowy i mięśni, osłabienie, zaburzenia świadomości, bóle brzucha i śpiączka,
  • wirus denga: gorączka o nagłym początku, plamisto-grudkowa wysypka, ból głowy, mięśni i stawów, niekiedy zapalenie spojówek,
  • żółta gorączka: dreszcze, bóle głowy, bóle mięśniowe, żółtaczka,
  • dur brzuszny: objawy grypopodobne, biegunki lub zaparcia, wyczerpanie, plamiste wykwity na skórze,
  • leiszmanioza: na kończynach i twarzy zaczerwienione grudki przekształcające się w owrzodzenia (postać skórna i skórno-śluzówkowa), gorączka, wyniszczenie organizmu, biegunka, hiperpigmentacja skóry (postać trzewna).
kobieta w ciąży trzymająca się za brzuch

Szczepionki na choroby tropikalne

Szacuje się, że blisko 15-20 proc. osób powracających z krajów tropikalnych cierpi na różnego rodzaju dolegliwości zdrowotne. Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania, wszystkie osoby, które planują wyjazd do krajów tropikalnych powinny udać się do poradni/instytutu chorób tropikalnych lub Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej, gdzie mogą zasięgnąć porady lekarza medycyny podróży dotyczącej profilaktyki zdrowotnej oraz otrzymać szczepienia ochronne.

Obecnie jedynym obowiązkowym szczepieniem jest szczepienie przeciwko żółtej gorączce; do zalecanych szczepień należą m.in. szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi i durowi brzusznemu. Jak dotąd nie opracowano szczepionki na malarię przeznaczonej dla osób podróżujących do krajów tropikalnych, ale w 2019 roku rozpoczął się pilotażowy program szczepień przeciwmalarycznych w krajach afrykańskich nową szczepionką (RTS, S).  Szczepionki tej nie podaje się osobom podróżującym ze względu na jej ograniczoną skuteczność oraz konieczność podania wielu dawek w długim przedziale czasu.

Jak wyciągnąć kleszcza? Czym to zrobić i jakie są kolejne kroki?

Ile kosztują szczepienia na choroby tropikalne?

Szczepionki na żółtą gorączkę i dur brzuszny kosztują około 240-250 zł. Szczepionkę na cholerę podaje się w dwóch dawkach, a koszt pojedynczego szczepienie wynosi około 150 zł. Wybierając się do krajów strefy tropikalnej warto zaszczepić się również przeciwko WZW typu A (ok. 100-200 zł) i WZW typu B (ok. 80 zł), błonicy, tężcowi i krztuścowi (ok. 160 zł), chorobom meningokokowym (ok. 200 zł) i kleszczowemu zapaleniu mózgu (ok. 120 zł).

 

Bibliografia:

  1. First malaria vaccine in Africa: A potential new tool for child health and improved malaria control,  WHO April 2019.
  2. Ewelina Kimszal i wsp., Podróżniku, czy masz odpowiednią wiedzę na temat mało znanych chorób tropikalnych?, Pielęgniarstwo Polskie nr 3 (61) 2016.
  3. Zdzisław Gliński, Denga zagraża Polsce, Życie Weterynaryjne, 2019, 94(12).

 

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Szkarlatyna w Wielkiej Brytanii. Rodzice się boją, władze uspokajają

Eksperymentalna szczepionka przeciw HIV wywołuje odpowiedź immunologiczną we wczesnych badaniach klinicznych. „To ważny krok naprzód”

Niebezpieczne bakterie z ziemi doniczkowej zabiły 60-letnią kobietę. "To niejedyny taki przypadek" - alarmują eksperci / istock

Niebezpieczne bakterie z ziemi doniczkowej zabiły 60-letnią kobietę. „To niejedyny taki przypadek” – alarmują eksperci

Po przebytej infekcji czujesz się osłabiona? Dowiedz się, jak zadbać o dietę po chorobie

Kobieta w sklepie wybiera ubrania

„Nowe ubrania trzeba prać” – apeluje Mama Chemik. Jakie niebezpieczne substancje czekają na nas na nowo zakupionych ciuchach?

Dziennikarka myślała, że przechodzi atak paniki, w rzeczywistości miała sepsę. Teraz ostrzega inne osoby, żeby nie bagatelizowały objawów

Dziennikarka myślała, że przechodzi atak paniki, w rzeczywistości miała sepsę. Teraz ostrzega inne osoby

„Coraz częściej mamy do czynienia z gruźlicą lekooporną” – alarmuje pulmonolog lek. Anna Kazjaka-Olszewska i tłumaczy, dlaczego ta choroba jest wciąż groźna

Kobieta kaszle w łokieć

Rośnie liczba przypadków groźnej choroby zakaźnej. W Polsce odnotowano niemal 60-proc. wzrost

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Deski do krojenia mogą być prawdziwym siedliskiem bakterii! Mama Chemik wyjaśnia, jak do tego nie dopuścić

Deski do krojenia mogą być prawdziwym siedliskiem bakterii! Mama Chemik wyjaśnia, jak do tego nie dopuścić

Czym możesz zarazić się od swojego zwierzaka i czym on może zarazić się od ciebie. „Powszechne przekonanie, że psia ślina wyleczy ludzką ranę, jest mitem”

Czy „depresja klimatyczna” istnieje? „Katastrofy pogodowe mogą poskutkować dużym kryzysem zdrowia psychicznego”

Choroby przenoszone drogą płciową są obecnie „poza kontrolą”. Liczba zarażonych osób nieustannie rośnie / pexels

Choroby przenoszone drogą płciową są obecnie „poza kontrolą”. Liczba zarażonych osób nieustannie rośnie

Nie ma leku i szczepionek na małpią ospę

W szpitalach nie ma leku dla chorych na małpią ospę, brakuje też szczepionek dla lekarzy. Rzecznik Praw Lekarza apeluje do ministra

kobieta je jogurt

Stosujesz antykoncepcję? Uważaj na infekcje intymne

WHO ogłosiło epidemię cholery w Syrii. Zakażonych jest już niemal 1000 osób, 8 nie żyje

WHO ogłosiło epidemię cholery w Syrii. Zakażonych jest już niemal 1000 osób, 8 nie żyje

Szczepionka

Wirus polio wykryty w kolejnych próbkach ścieków. „Na każdy zaobserwowany przypadek paraliżu mogą przypadać setki innych zarażonych osób”

Książeczka sanepidowska – co to? Jak i gdzie wyrobić dokument potrzebny w wielu zawodach

"Mimo znacznego postępu tężec wciąż zbiera śmiertelne żniwo na świecie"- podkreśla lek. Małgorzata Ponikowska i apeluje, żeby nie ignorować nawet małych ran

„Mimo znacznego postępu, tężec wciąż zbiera śmiertelne żniwo na świecie”- podkreśla lek. Małgorzata Ponikowska i apeluje, żeby nie ignorować nawet małych ran

Coraz więcej przypadków tropikalnego wirusa. Przez Gorączkę Zachodniego Nilu zmarło już 13 osób / istock

Coraz więcej przypadków tropikalnego wirusa. Tylko we Włoszech przez Gorączkę Zachodniego Nilu zmarło już 13 osób

kobieta na wakacjach

5 chorób, które możesz przywieźć z wakacji

Lekarz w kostiumie ochronnym patrzy przez szybę

Małpia ospa w Polsce. Ministerstwo Zdrowia podało liczbę zakażonych osób

Kobieta

Dwa objawy wskazujące na zakażenie „ukrytym Omikronem”. Jeśli je masz, zostań w domu

Komar

Gorączka Denga czy Gorączka Zachodniego Nilu pojawi się w Polsce? Eksperci alarmują: już niedługo

×