Przejdź do treści

Na czym polega przetaczanie krwi? Kiedy jest konieczne i czy może powodować powikłania?

Kobieta stoi z kartką, na której narysowane są krople krwi, które po zsumowaniu dają serce
Fot. vectorfusionart/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czy oddawanie szpiku boli? Wyjaśnia Chirurg Paweł
Czy oddawanie szpiku boli? Wyjaśnia Chirurg Paweł
Olejek
Jakich kosmetyków ze sobą nie łączyć, by nie podrażnić skóry? Wyjaśnia dermatolożka z Dermatolook
Kobieta u dentysty
Dlaczego ząb po leczeniu kanałowym boli? Wyjaśnia stomatolożka
8 sposobów, by czuć się lepiej psychicznie każdego dnia
Wątpliwości dotyczące szczepionki AstraZeneca. Pojawił się błąd w testowaniu
Wątpliwości dotyczące szczepionki AstraZeneca. Pojawił się błąd w testowaniu

W niektórych stanach chorobowych, po urazach, krwotokach, kiedy dochodzi do niedoboru niektórych składników krwi konieczne może być przetaczanie krwi. Zasady przetaczania krwi są bardzo surowe, dzięki czemu procedura ta może uratować zdrowie i życie człowieka bez wywołania poważnych szkód w organizmie.

Wskazania do przetoczenia krwi są dość wąskie i zależą od stanu ogólnego chorego oraz ilości poszczególnych składników krwi. Powikłania przetoczenia krwi, choć poważne, zdarzają się bardzo rzadko, a szereg procedur stosowanych przez uważny personel redukuje je do minimum.

Zasady przetaczania krwi

Przetaczanie krwi oraz składników krwiopochodnych to procedura, którą powinno przeprowadzać się tylko w ścisłych wskazaniach i  bardzo ostrożnie ze względu na możliwe powikłania, może jednak umożliwić powrót do zdrowia pacjenta lub nawet uratować jego życie. Przetoczenie krwi wymaga zgody (ustnej lub na piśmie) biorcy, z wyjątkiem stanów zagrożenia życia, kiedy nie ma kontaktu z pacjentem. Przetaczana krew powinna być zgodna w układzie ABO z krwią pacjenta. Przed podaniem krwi lub jej składników zawierających erytrocyty należy pobrać dwukrotnie próbkę krwi do badania na zgodność, która została odpowiednio opisana. Po otrzymaniu wyników bank krwi wydaje odpowiedni preparat krwi. Personel kilkukrotnie w trakcie całej procedury sprawdza zgodność wydanego leku z grupą krwi pacjenta potwierdzając to w odpowiednich protokołach. Procedura przetaczania krwi musi rozpocząć się najpóźniej 30 minut po otrzymaniu preparatu krwi. Lekarz powinien być obecny podczas rozpoczęcia przetoczenia. Przed podaniem preparatu dokonuje on pomiaru temperatury, ciśnienia oraz akcji serca i poucza o konieczności poinformowania personelu w razie wystąpienia objawów takich jak duszność, spadek ciśnienia czy krwawienia. W razie powstania nagłych reakcji poprzetoczeniowych konieczne jest natychmiastowe przerwanie transfuzji. W trakcie trwania procedury dokonuje się pomiarów. Po przetoczeniu krwi konieczna jest obserwacja stanu pacjenta. Ile trwa przetaczanie krwi? Czas zależy od stanu chorego – w stanie stabilnym 1 jednostkę koncentratu krwinek czerwonych przetacza się około 1,5 godziny.

Kobieta w szpitalu

Wskazania do przetaczania krwi

Głównym i oczywistym wskazaniem do przetoczenia krwi jest jej masywna utrata wskutek krwotoku zewnętrznego lub wewnętrznego. Inne wskazania do przetaczania krwi lub jej składników są różne w zależności od nieprawidłowości w zakresie linii komórkowej, w której wykryto zaburzenia. Wskazania do stosowania poszczególnych preparatów krwiopochodnych:

  • krew pełna konserwowana (KPK) – spadek objętości krwi krążącej i niedobór czerwonych krwinek, gdy niedostępne są poszczególne składniki krwi;
  • przetaczanie koncentratu krwinek czerwonych (KKCz)  – przetaczanie krwi w anemii, kiedy stężenie hemoglobiny w surowicy krwi wynosi <7g/dl lub <8g/dl w przypadku operacji kardiochirurgicznych, ortopedycznych lub w przypadku stwierdzenia objawów niedokrwistości. Przetaczanie krwi przy anemii wykonuje się czasem przy wyższych parametrach hemoglobiny (w zawale serca, sepsie, udarze niedokrwiennym);
  • koncentrat krwinek płytkowych (KKP) – przetaczanie płytek krwi wskazane jest profilaktycznie oraz leczniczo w małopłytkowości i zaburzeniu czynności płytek z objawami skazy krwotocznej. KKP przetacza się przy braku istotnych krwawień, kiedy liczba płytek wynosi <10000/µl. W przypadku wystąpienia krwawień, liczba płytek, przy których należy przetaczać krew, zależy od stanu pacjenta oraz nasilenia objawów;
  • osocze świeżo mrożone (FFP) – objawowe zaburzenia krzepnięcia, zakrzepowa plamica małopłytkowa.

Przetaczanie krwi u noworodka i u wcześniaków (transfuzja wymienna) może być konieczne z powodu znacznej hiperbilirubinemii oraz ciężkiej niedokrwistości. Przetoczenie krwi po porodzie związane jest zwykle z powikłaniami okołoporodowymi związanymi z nadmiernym krwawieniem.

Zobacz także

Czy przetaczanie krwi może powodować powikłania?

Reakcje poprzetoczeniowe dzieli się na powikłania wczesne oraz późne. Spowodowane są one zwykle zaniedbaniami personelu podczas przygotowywania preparatów do przetoczenia, w wyniku czego podaje się biorcy niezgodną krew. Zdarza się to w obecnych czasach bardzo rzadko ze względu na restrykcyjne zasady postępowania podczas przeprowadzania procedury. Do reakcji poprzetoczeniowych wczesnych (do 24h) należą:

  • reakcja hemolityczna – objawia się gorączką, spadkiem ciśnienia, ciemnym kolorem moczu,
  • ostre poprzetoczeniowe uszkodzenie płuc z zaburzeniami oddychania,
  • reakcja alergiczna – wstrząs anafilaktyczny, zmiany na skórze w postaci wysypki, obrzęków,
  • sepsa,
  • przeciążenie układu krążenia,
  • zator powietrzny,
  • obniżenie temperatury ciała,
  • koagulopatia poprzetoczeniowa – krwawienia.

Do reakcji poprzetoczeniowych późnych zalicza się:

  • immunizacja przeciwko antygenom otrzymanym z krwinkami i osoczem,
  • opóźniona reakcja hemolityczna,
  • poprzetoczeniowa choroba – przeszczep przeciwko gospodarzowi,
  • małopłytkowość,
  • przeładowanie żelazem,
  • przeniesienie zakażeń wirusowych.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.
Wytyczne w zakresie leczenia krwią i jej składnikami oraz produktami krwiopochodnymi w podmiotach leczniczych, wydanie II, Warszawa 2014.
Postępowanie i leczenie hiperbilirubinemii u noworodków urodzonych ≥35. tygodnia ciąży. Aktualne (2014) wytyczne Italian Society of Neonatology.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Grupy krwi – rodzaje, dziedziczenie, badanie i dieta

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

Lipoza iniekcyjna - zabieg

Lipoza iniekcyjna – co to, efekty, przeciwwskazania

masaż twarzy

Drenaż limfatyczny – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Zawał w ciąży. Komu grozi i jak się przed nim uchronić?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – wskazania, przygotowanie, cena. Mammografia czy USG?

nogi

Zakrzepica żył głębokich i powierzchownych – objawy, leczenie

kobieta podczas badania oczu

Zez zbieżny i rozbieżny – przyczyny, objawy i leczenie

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku