Przejdź do treści

Na czym polega przetaczanie krwi? Kiedy jest konieczne i czy może powodować powikłania?

Kobieta stoi z kartką, na której narysowane są krople krwi, które po zsumowaniu dają serce
Fot. vectorfusionart/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Implant zamiast tabletki przeciwbólowej? Innowacyjne rozwiązanie naukowców
Lekarze dawali mu pół roku życia. Uratował go przeszczep, podczas którego otrzymał pięć narządów naraz
Wraca zerowy podatek VAT na zagraniczne leki ze zbiórek. Walczyli o to między innymi rodzice dzieci z SMA
„To był szok. Przez ponad dwadzieścia lat nie wiedziałam, z czym chodzę w brzuchu”. Szpital popełnił błąd. Pani Wanda odszkodowania nie dostanie
Kolejna fala zakażeń. „Obecny koronawirus bardzo różni się od oryginalnego, to inna choroba, więc możemy mówić o COVID-22”

W niektórych stanach chorobowych, po urazach, krwotokach, kiedy dochodzi do niedoboru niektórych składników krwi konieczne może być przetaczanie krwi. Zasady przetaczania krwi są bardzo surowe, dzięki czemu procedura ta może uratować zdrowie i życie człowieka bez wywołania poważnych szkód w organizmie.

Wskazania do przetoczenia krwi są dość wąskie i zależą od stanu ogólnego chorego oraz ilości poszczególnych składników krwi. Powikłania przetoczenia krwi, choć poważne, zdarzają się bardzo rzadko, a szereg procedur stosowanych przez uważny personel redukuje je do minimum.

Zasady przetaczania krwi

Przetaczanie krwi oraz składników krwiopochodnych to procedura, którą powinno przeprowadzać się tylko w ścisłych wskazaniach i  bardzo ostrożnie ze względu na możliwe powikłania, może jednak umożliwić powrót do zdrowia pacjenta lub nawet uratować jego życie. Przetoczenie krwi wymaga zgody (ustnej lub na piśmie) biorcy, z wyjątkiem stanów zagrożenia życia, kiedy nie ma kontaktu z pacjentem. Przetaczana krew powinna być zgodna w układzie ABO z krwią pacjenta. Przed podaniem krwi lub jej składników zawierających erytrocyty należy pobrać dwukrotnie próbkę krwi do badania na zgodność, która została odpowiednio opisana. Po otrzymaniu wyników bank krwi wydaje odpowiedni preparat krwi. Personel kilkukrotnie w trakcie całej procedury sprawdza zgodność wydanego leku z grupą krwi pacjenta potwierdzając to w odpowiednich protokołach. Procedura przetaczania krwi musi rozpocząć się najpóźniej 30 minut po otrzymaniu preparatu krwi. Lekarz powinien być obecny podczas rozpoczęcia przetoczenia. Przed podaniem preparatu dokonuje on pomiaru temperatury, ciśnienia oraz akcji serca i poucza o konieczności poinformowania personelu w razie wystąpienia objawów takich jak duszność, spadek ciśnienia czy krwawienia. W razie powstania nagłych reakcji poprzetoczeniowych konieczne jest natychmiastowe przerwanie transfuzji. W trakcie trwania procedury dokonuje się pomiarów. Po przetoczeniu krwi konieczna jest obserwacja stanu pacjenta. Ile trwa przetaczanie krwi? Czas zależy od stanu chorego – w stanie stabilnym 1 jednostkę koncentratu krwinek czerwonych przetacza się około 1,5 godziny.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Kobieta w szpitalu

Wskazania do przetaczania krwi

Głównym i oczywistym wskazaniem do przetoczenia krwi jest jej masywna utrata wskutek krwotoku zewnętrznego lub wewnętrznego. Inne wskazania do przetaczania krwi lub jej składników są różne w zależności od nieprawidłowości w zakresie linii komórkowej, w której wykryto zaburzenia. Wskazania do stosowania poszczególnych preparatów krwiopochodnych:

  • krew pełna konserwowana (KPK) – spadek objętości krwi krążącej i niedobór czerwonych krwinek, gdy niedostępne są poszczególne składniki krwi;
  • przetaczanie koncentratu krwinek czerwonych (KKCz)  – przetaczanie krwi w anemii, kiedy stężenie hemoglobiny w surowicy krwi wynosi <7g/dl lub <8g/dl w przypadku operacji kardiochirurgicznych, ortopedycznych lub w przypadku stwierdzenia objawów niedokrwistości. Przetaczanie krwi przy anemii wykonuje się czasem przy wyższych parametrach hemoglobiny (w zawale serca, sepsie, udarze niedokrwiennym);
  • koncentrat krwinek płytkowych (KKP) – przetaczanie płytek krwi wskazane jest profilaktycznie oraz leczniczo w małopłytkowości i zaburzeniu czynności płytek z objawami skazy krwotocznej. KKP przetacza się przy braku istotnych krwawień, kiedy liczba płytek wynosi <10000/µl. W przypadku wystąpienia krwawień, liczba płytek, przy których należy przetaczać krew, zależy od stanu pacjenta oraz nasilenia objawów;
  • osocze świeżo mrożone (FFP) – objawowe zaburzenia krzepnięcia, zakrzepowa plamica małopłytkowa.

Przetaczanie krwi u noworodka i u wcześniaków (transfuzja wymienna) może być konieczne z powodu znacznej hiperbilirubinemii oraz ciężkiej niedokrwistości. Przetoczenie krwi po porodzie związane jest zwykle z powikłaniami okołoporodowymi związanymi z nadmiernym krwawieniem.

Zobacz także

Czy przetaczanie krwi może powodować powikłania?

Reakcje poprzetoczeniowe dzieli się na powikłania wczesne oraz późne. Spowodowane są one zwykle zaniedbaniami personelu podczas przygotowywania preparatów do przetoczenia, w wyniku czego podaje się biorcy niezgodną krew. Zdarza się to w obecnych czasach bardzo rzadko ze względu na restrykcyjne zasady postępowania podczas przeprowadzania procedury. Do reakcji poprzetoczeniowych wczesnych (do 24h) należą:

  • reakcja hemolityczna – objawia się gorączką, spadkiem ciśnienia, ciemnym kolorem moczu,
  • ostre poprzetoczeniowe uszkodzenie płuc z zaburzeniami oddychania,
  • reakcja alergiczna – wstrząs anafilaktyczny, zmiany na skórze w postaci wysypki, obrzęków,
  • sepsa,
  • przeciążenie układu krążenia,
  • zator powietrzny,
  • obniżenie temperatury ciała,
  • koagulopatia poprzetoczeniowa – krwawienia.

Do reakcji poprzetoczeniowych późnych zalicza się:

  • immunizacja przeciwko antygenom otrzymanym z krwinkami i osoczem,
  • opóźniona reakcja hemolityczna,
  • poprzetoczeniowa choroba – przeszczep przeciwko gospodarzowi,
  • małopłytkowość,
  • przeładowanie żelazem,
  • przeniesienie zakażeń wirusowych.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.
Wytyczne w zakresie leczenia krwią i jej składnikami oraz produktami krwiopochodnymi w podmiotach leczniczych, wydanie II, Warszawa 2014.
Postępowanie i leczenie hiperbilirubinemii u noworodków urodzonych ≥35. tygodnia ciąży. Aktualne (2014) wytyczne Italian Society of Neonatology.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

Plamienie zamiast miesiączki – co oznacza?

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Chlamydioza – objawy i leczenie zakażenia chlamydią

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Siedem osób usłyszało zarzuty w sprawie samobójstwa znanego lekarza. "Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna"

Siedem osób z zarzutami w sprawie samobójstwa znanego lekarza. „Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna”

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Hydroterapia – korzyści z wodolecznictwa i rodzaje zabiegów

Kilkadziesiąt serii leku na ciśnienie tętnicze wycofane z obrotu. "Stwierdzono obecność zanieczyszczenia powyżej dopuszczalnego limitu"

Kilkadziesiąt serii leku na ciśnienie tętnicze wycofane z obrotu. „Stwierdzono obecność zanieczyszczenia powyżej dopuszczalnego limitu”

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Amerykanka była pewna, że przeszła zawał. Okazało się, że to... zespół złamanego serca

Amerykanka była pewna, że przeszła zawał. Okazało się, że to… zespół złamanego serca

Stan wegetatywny – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

„Tam, gdzie ktoś inny zastanawia się trzy razy czy iść i zaryzykować, tam Polak już jest”. O medycynie ekstremalnej mówi Dariusz Jaroń, autor książki „Ekstremalni”

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

×