Przejdź do treści

Na czym polega przetaczanie krwi? Kiedy jest konieczne i czy może powodować powikłania?

Kobieta stoi z kartką, na której narysowane są krople krwi, które po zsumowaniu dają serce
Fot. vectorfusionart/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?
7 rzeczy, których nie powinniśmy jeść na śniadanie
Dlaczego ściskające brzuch spodnie i legginsy to zły pomysł? Basia Tworek wyjaśnia
Masz problemy z odpornością? Estabiom pomoże ci wzmocnić układ immunologiczny. Sprawdziłam razem z moją rodziną!
„Gruba jak świnia, to masz problem, by się przekręcić”, „Nie masz pojęcia, jak się rodzi”. Ginekolożka o przemocy na porodówkach

W niektórych stanach chorobowych, po urazach, krwotokach, kiedy dochodzi do niedoboru niektórych składników krwi konieczne może być przetaczanie krwi. Zasady przetaczania krwi są bardzo surowe, dzięki czemu procedura ta może uratować zdrowie i życie człowieka bez wywołania poważnych szkód w organizmie.

Wskazania do przetoczenia krwi są dość wąskie i zależą od stanu ogólnego chorego oraz ilości poszczególnych składników krwi. Powikłania przetoczenia krwi, choć poważne, zdarzają się bardzo rzadko, a szereg procedur stosowanych przez uważny personel redukuje je do minimum.

Zasady przetaczania krwi

Przetaczanie krwi oraz składników krwiopochodnych to procedura, którą powinno przeprowadzać się tylko w ścisłych wskazaniach i  bardzo ostrożnie ze względu na możliwe powikłania, może jednak umożliwić powrót do zdrowia pacjenta lub nawet uratować jego życie. Przetoczenie krwi wymaga zgody (ustnej lub na piśmie) biorcy, z wyjątkiem stanów zagrożenia życia, kiedy nie ma kontaktu z pacjentem. Przetaczana krew powinna być zgodna w układzie ABO z krwią pacjenta. Przed podaniem krwi lub jej składników zawierających erytrocyty należy pobrać dwukrotnie próbkę krwi do badania na zgodność, która została odpowiednio opisana. Po otrzymaniu wyników bank krwi wydaje odpowiedni preparat krwi. Personel kilkukrotnie w trakcie całej procedury sprawdza zgodność wydanego leku z grupą krwi pacjenta potwierdzając to w odpowiednich protokołach. Procedura przetaczania krwi musi rozpocząć się najpóźniej 30 minut po otrzymaniu preparatu krwi. Lekarz powinien być obecny podczas rozpoczęcia przetoczenia. Przed podaniem preparatu dokonuje on pomiaru temperatury, ciśnienia oraz akcji serca i poucza o konieczności poinformowania personelu w razie wystąpienia objawów takich jak duszność, spadek ciśnienia czy krwawienia. W razie powstania nagłych reakcji poprzetoczeniowych konieczne jest natychmiastowe przerwanie transfuzji. W trakcie trwania procedury dokonuje się pomiarów. Po przetoczeniu krwi konieczna jest obserwacja stanu pacjenta. Ile trwa przetaczanie krwi? Czas zależy od stanu chorego – w stanie stabilnym 1 jednostkę koncentratu krwinek czerwonych przetacza się około 1,5 godziny.

Kobieta w szpitalu

Wskazania do przetaczania krwi

Głównym i oczywistym wskazaniem do przetoczenia krwi jest jej masywna utrata wskutek krwotoku zewnętrznego lub wewnętrznego. Inne wskazania do przetaczania krwi lub jej składników są różne w zależności od nieprawidłowości w zakresie linii komórkowej, w której wykryto zaburzenia. Wskazania do stosowania poszczególnych preparatów krwiopochodnych:

  • krew pełna konserwowana (KPK) – spadek objętości krwi krążącej i niedobór czerwonych krwinek, gdy niedostępne są poszczególne składniki krwi;
  • przetaczanie koncentratu krwinek czerwonych (KKCz)  – przetaczanie krwi w anemii, kiedy stężenie hemoglobiny w surowicy krwi wynosi <7g/dl lub <8g/dl w przypadku operacji kardiochirurgicznych, ortopedycznych lub w przypadku stwierdzenia objawów niedokrwistości. Przetaczanie krwi przy anemii wykonuje się czasem przy wyższych parametrach hemoglobiny (w zawale serca, sepsie, udarze niedokrwiennym);
  • koncentrat krwinek płytkowych (KKP) – przetaczanie płytek krwi wskazane jest profilaktycznie oraz leczniczo w małopłytkowości i zaburzeniu czynności płytek z objawami skazy krwotocznej. KKP przetacza się przy braku istotnych krwawień, kiedy liczba płytek wynosi <10000/µl. W przypadku wystąpienia krwawień, liczba płytek, przy których należy przetaczać krew, zależy od stanu pacjenta oraz nasilenia objawów;
  • osocze świeżo mrożone (FFP) – objawowe zaburzenia krzepnięcia, zakrzepowa plamica małopłytkowa.

Przetaczanie krwi u noworodka i u wcześniaków (transfuzja wymienna) może być konieczne z powodu znacznej hiperbilirubinemii oraz ciężkiej niedokrwistości. Przetoczenie krwi po porodzie związane jest zwykle z powikłaniami okołoporodowymi związanymi z nadmiernym krwawieniem.

Zobacz także

Czy przetaczanie krwi może powodować powikłania?

Reakcje poprzetoczeniowe dzieli się na powikłania wczesne oraz późne. Spowodowane są one zwykle zaniedbaniami personelu podczas przygotowywania preparatów do przetoczenia, w wyniku czego podaje się biorcy niezgodną krew. Zdarza się to w obecnych czasach bardzo rzadko ze względu na restrykcyjne zasady postępowania podczas przeprowadzania procedury. Do reakcji poprzetoczeniowych wczesnych (do 24h) należą:

  • reakcja hemolityczna – objawia się gorączką, spadkiem ciśnienia, ciemnym kolorem moczu,
  • ostre poprzetoczeniowe uszkodzenie płuc z zaburzeniami oddychania,
  • reakcja alergiczna – wstrząs anafilaktyczny, zmiany na skórze w postaci wysypki, obrzęków,
  • sepsa,
  • przeciążenie układu krążenia,
  • zator powietrzny,
  • obniżenie temperatury ciała,
  • koagulopatia poprzetoczeniowa – krwawienia.

Do reakcji poprzetoczeniowych późnych zalicza się:

  • immunizacja przeciwko antygenom otrzymanym z krwinkami i osoczem,
  • opóźniona reakcja hemolityczna,
  • poprzetoczeniowa choroba – przeszczep przeciwko gospodarzowi,
  • małopłytkowość,
  • przeładowanie żelazem,
  • przeniesienie zakażeń wirusowych.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.
Wytyczne w zakresie leczenia krwią i jej składnikami oraz produktami krwiopochodnymi w podmiotach leczniczych, wydanie II, Warszawa 2014.
Postępowanie i leczenie hiperbilirubinemii u noworodków urodzonych ≥35. tygodnia ciąży. Aktualne (2014) wytyczne Italian Society of Neonatology.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

mięśniaki macicy - kobieta w gabinecie lekarskim

Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Regularne kładzenie się spać o 22 może zminimalizować ryzyko zawału serca – wynika z badania

Regularne kładzenie się spać o 22 może zminimalizować ryzyko zawału serca – wynika z badania

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

Choroby serca - rodzaje, objawy i przyczyny najczęstszych z nich

Choroby serca – rodzaje, objawy i przyczyny najczęstszych z nich

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić żółtaczką pokarmową?

Kobieta z rakiem macicy trzyma się za bolący brzuch.

Rak trzonu macicy – jakie są objawy i rokowania, jak przebiega leczenie raka endometrium?

Płytki krwi (PLT, trombocyty) – norma, badanie. Niski i podwyższony poziom płytek krwi

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Kobieta siedząca na toalecie martwiąca się krwią w kale

Co oznacza krew w kale u dzieci i dorosłych? Przyczyny, diagnostyka, choroby

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii

Hipotermia – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Czy można umrzeć z przepracowania? Odpowiada lek. Ewa Stawiarska

„Tak, można umrzeć z przepracowania. I są na to dowody naukowe” – podkreśla lek. Ewa Stawiarska

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

RSV. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

„To nie COVID-19 i PIMS są dla nas wyzwaniem, tylko wirus RSV”. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

Posocznica - przyczyny i objawy

Sepsa (posocznica) – na czym polega? Jakie są jej przyczyny, objawy i sposoby leczenia?

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?